Chương 3. Con đường yên tĩnh tới nước hạnh phúc

Osho - Dhammapada: Con đường của Phật (Tập 11)

Chương 3. Con đường yên tĩnh tới nước hạnh phúc

Ông không có tên và không có hình hài.

Sao bỏ lỡ điều ông không có?

Người tìm kiếm không buồn khổ.

Yêu và vui vẻ đi theo đạo,

Con đường yên tĩnh tới nước hạnh phúc.

Người tìm kiếm!

Làm rỗng thuyền,

Làm nhẹ tải,

đam mê và ham muốn và hận thù.

Và lên tàu nhanh chóng.

Có năm người ở cửa

hãy đuổi đi, và năm người nữa, và có năm người đón vào.

Và khi năm người đã ra đi bị mắc cạn trên bờ,

Người tìm kiếm được gọi là oghatinnoti - "Người đã đi qua."

Một bạn tù mới được đưa vào nhà thương điên California. Anh ta dường như hoàn toàn sung sướng - thực tế, anh ta còn cười hô hố. "Họ hàng gần nhất?" bác sĩ khám hỏi.

"Anh em sinh đôi," anh chàng này đáp. "Chúng tôi là anh em sinh đôi hệt nhau. Khôn ai có thể phân biệt được chúng tôi. Ở trường nó ném đạn giấy và thầy mắng tôi. Có lần nó bị bắt vì chạy quá tốc độ và chánh án phạt tôi. Tôi có bạn gái, nó đi với cô ấy."

"Thế sao anh cười?"

"Vì tôi thậm chí đã gặp nó tuần trước." "Chuyện gì xảy ra?"

"Tôi chết và họ chôn nó."

Con người điên. Tính điên không phải là bệnh, nó là ước định thông thường của nhân loại. Vâng, mọi người khác nhau ở mức độ, nhưng điều đó chẳng có gì mấy khác biệt. Con người như người đó tồn tại trên trái đất đã là không lành mạnh.

Nỗ lực của mọi chư phật là để đem lành mạnh lại cho bạn, xua tan cái điên khùng của bạn. Nhưng bởi vì mọi người đều điên, cũng giống bạn, bạn vẫn còn quên lãng về sự kiện này trong cả đời mình. Chừng nào bạn còn chưa bắt gặp một vị phật bạn sẽ không bao giờ nhận biết về sự kiện rằng bạn điên. Vị phật trở thành tấm gương: ông ấy phản chiếu thực tại của bạn, ông ấy chỉ ra khuôn mặt của bạn như nó vậy - và nó toàn toàn bị bóp méo. Nó không phải là cách bạn được ngụ ý là vậy. Cái gì đó về căn bản đã đi sai, cái gì đó rất cơ bản đang bị bỏ lỡ.

Con người được sinh ra trong trạng thái vô ý thức tới mức bất kì điều gì người đó làm cũng đều đem lại ngày một nhiều khổ hơn cho người đó và cho người khác. Người đó cứ oán trách số phận, người đó cứ oán trách tự nhiên, người đó cứ oán trách xã hội - nhưng người đó bao giờ cũng cứ oán trách người khác, người đó không bao giờ tự trách mình. 

Khoảnh khắc bạn thu đủ dũng cảm để trách bản thân mình, khoảnh khắc bạn chấp nhận trách nhiệm về bất kì cái gì bạn là, một tia sáng đi vào trong bản thể bạn. Bạn đang trên con đường của biến đổi bên trong.

Những lời kinh này là dành cho các Bồ tát. Bây giờ Phật đang nói cho các Bồ tát của ông ấy - cho những đệ tử đang trở thành người giúp đỡ cho nhân loại, người sẵn sàng đi vào trong thế giới và giúp những người đang chìm trong cái không lành mạnh của riêng họ - Phật đang nói với các Bồ tát của ông ấy, "Đây là những điều cơ bản các ông phải bắt đầu việc thuyết giảng của mình."

Điều thứ nhất ông ấy nói: Nói với mọi người rằng... Ông không có tên và không có hình hài - bởi vì đó là nơi hàng triệu người mắc kẹt. Mọi người sống và chết vì tên tuổi và danh vọng. Dường như mục đích sống của họ là để có tên được toàn thế giới biết tới, cái tên sẽ được viết bằng chữ vàng trong lịch sử, cái tên sẽ cứ vang vọng theo hành lang thời gian tới mãi mãi.

Và toàn thể chuyện này sao ngu thế, lố bịch thế, bởi vì bạn không có tên nào ngay chỗ đầu tiên. Bạn được sinh ra vô danh, bạn vô danh. Mọi cái tên đều là tuỳ tiện. Đừng hi sinh cuộc sống của mình vì cái tên. Đừng hi sinh cái thực vì cái gì đó không thực. Chúng ta hi sinh cái gì đó đúng vì cái gì đó không đúng và không thể được làm thành đúng.

Khi đứa trẻ được sinh ra, bạn biết nó không mang tên cùng nó; nó được sinh ra là vô danh. Nhưng tất nhiên cái tên là cần; nó có tiện dụng nào đó nhưng không phải là thực tại. Nó là tuỳ tiện. Bạn có thể gọi nó là bất kì cái gì, bất kì cái tên nào cũng có tác dụng - X, Y, Z đều có tác dụng. Trong thời đại khoa học hơn có mọi khả năng là chúng ta sẽ vứt bỏ các cái tên cũ này. Ai đó sẽ là O-11, ai đó sẽ là X-13. Cái tên sẽ thành toán học hơn một ngày nào đó bởi vì chúng sẽ chính xác hơn. Và không có nhu cầu có cùng tên cho hai người; máy tính có thể quyết định. Máy tính có thể nói rằng đây là tên mới, không ai có nó trên khắp thế giới. Ngay bây giờ nhiều người thế có cùng tên; điều đó nhất định xảy ra. Điều đó không thật khoa học, nhưng nó có tác dụng.

Phật muốn các Bồ tát của ông ấy nói với mọi người điều đầu tiên: Bạn là vô danh. Cho nên đừng lo nghĩ về tên tuổi hay danh vọng của mình. Bạn cũng vô hình hài: bản thể bên trong nhất của bạn không có hình hài. Thân thể bạn có hình hài, nhưng thân thể bạn cứ thay đổi; mọi ngày nó đều thay đổi. Trong bẩy năm thân thể bạn hoàn toàn mới, mới toàn bộ. Thậm chí không một tế bào nào của thân thể cũ còn tồn tại trong nó, mọi thứ cứ thay đổi.

Nếu bạn bắt gặp tinh trùng đầu tiên của bố bạn mà bắt đầu cuộc sống của bạn, bạn liệu có khả năng nhận ra nó là bản thân mình không? Không thể được. Bạn sẽ có khả năng nhận ra trứng của mẹ bạn là bản thân mình không? Không thể được. Đó là hình hài của bạn một ngày nào đó, nhưng bạn đã không là nó. Và thế rồi trong thời gian chín tháng trong bụng mẹ, bạn đã trải qua nhiều hình hài.

Các nhà khoa học nói rằng từng đứa trẻ đều trải qua một cách nhanh chóng, rất nhanh, toàn thể tiến hoá của nhân loại. Từ cá tới khỉ tới người, nó trải qua mọi pha - tất nhiên trong sự kế tiếp rất nhanh chóng bởi vì nó phải hoàn thành toàn thể tiến hoá trong chín tháng. Đó là lí do tại sao đứa trẻ sinh non có chút ít chậm phát triển, bởi vì nó chưa tiến hoá đầy đủ; nó chưa có khả năng hoàn chỉnh toàn thể vòng tiến hoá. Mọi đứa trẻ đều bắt đầu như cá trong bụng mẹ. Bạn có khả năng nhận ra rằng con cá đó là bạn không? Nhưng một ngày nào đó nó đã là hình hài của bạn. Bạn có khả năng nhận ra khuôn mặt của bạn vào ngày bạn được sinh ra không? Nếu ảnh được chụp cho bạn, sẽ không thể nào có ai nhận ra rằng, "Đây là tôi." Ngay bây giờ bạn có hình hài nào đó; hình hài đó cũng sẽ mòn mỏi đi theo cùng cách. Mọi khoảnh khắc nó đều thay đổi. 

Nhưng có cái gì đó vĩnh hằng trong bạn: tâm thức của bạn, bản thể của bạn, nhận biết của bạn. Bạn có thể gọi nó là linh hồn của mình, bất kì cái gì bạn muốn gọi nó; cái tên không thành vấn đề. Nhưng một điều là chắc chắn: rằng bạn không có bất kì hình hài đặc biệt nào; bạn trải qua nhiều hình hài. Bạn có thể trải qua nhiều hình hài chỉ bởi vì bạn không có hình hài nào, cho nên đừng trở nên bị gắn bó với bất kì hình hài nào. Đừng trở nên bị gắn bó với bất kì cái tên nào và đừng trở nên bị gắn bó với bất kì hình hài nào.

Đây là chỗ bắt đầu của tính chất sannyas. Đây là chỗ bắt đầu của điểm đạo vào con đường.

Thực tế, bạn không có bố nào, bạn không có mẹ nào; bạn không thể có được. Người bố là bố của thân thể bạn và người mẹ là mẹ của thân thể bạn; họ cả hai đều đóng góp cho thân thể bạn, cho hình hài bạn, nhưng không cho cốt lõi bản chất của bạn. Bạn đã từng ở trong nhiều thân thể trước đây, hàng nghìn thân thể. Bạn đã trải qua, bạn đã sống trong nhiều, nhiều ngôi nhà, và khi bạn sống trong ngôi nhà nào đó bạn trở nên bị đồng nhất với nó.

Do đó mới có đau đớn của chết. Đau không phải bởi vì cái chết, nhớ lấy; đau chỉ bởi vì sự đồng nhất của bạn với thân thể, với hình hài thôi. Nếu bạn hiểu thông điệp của Phật, không có đau trong chết. Nếu bạn không bị đồng nhất với bất kì cái tên nào hay hình hài nào thì không có ai được sinh ra và không có ai chết đi.

Thực tế, điều đó nên là nghĩa thực của việc sinh đồng trinh của Jesus. Mọi người đều được sinh ra theo cùng cách. Không chỉ là bạn không có bố, bạn không có cả mẹ nữa. Ngày bạn khám phá ra bản thể nguyên thuỷ của mình, bạn sẽ biết rằng bạn đi qua mẹ và bố, bạn tới qua họ, nhưng bạn không do họ tạo ra.

Một công nhân xã hội nghiên cứu các hoàn cảnh trong một căn hộ cũ dừng một đứa trẻ rách rưới, lôi thôi lại và hỏi nói mẹ nó sống ở đâu.

"Không có mẹ," đứa trẻ đáp. "Thế bố con thì sao?" "Không có đâu, thưa bà."

"Cái gì, cả bố và mẹ đều chết à!" công nhân xã hội kêu lên.

"Không, chẳng bao giờ có gì."

"Buồn quá, nhưng điều đó là không thể được, con à!"

"Nếu bà muốn biết, thưa bà," thằng nhóc khinh khỉnh nói, "tên kẻ cướp ghê tởm chơi trò bẩn thỉu với cô cháu."

Thực tế, không ai có bố hay có mẹ - và không tên cướp ghê tởm nào đã chơi trò bẩn thỉu lên cô bạn. Bạn là sinh linh vĩnh hằng: bạn chưa bao giờ sinh và bạn chưa bao giờ chết. Chết và sinh là các chương hồi trong cuộc hành trình dài, trong cuộc hành trình vĩnh hằng của cuộc sống của bạn. Cuộc sống không bắt đầu với sinh và không kết thúc với chết.

Nhưng đây là khả năng để biết chỉ nếu bạn trở nên chút ít tách biệt với hình hài mà bạn đã trở nên quá nhiều gắn bó thế. Bạn không phải là đàn ông và bạn không phải là đàn bà; thân thể bạn là nam hay thân thể bạn là nữ. Bạn không là người, bạn không là con vật, bạn không là rau cỏ. Đây tất cả đều là hình hài, hình hài ngẫu nhiên, chỉ là chu vi, không là trung tâm của bản thể bạn. Trung tâm của bản thể bạn là hoàn toàn khác với chu vi. Và chúng ta đã trở nên bị gắn bó với chu vi tới mức chúng ta đã hoàn toàn quên hết trung tâm. 

Đây là nguyên nhân cơ sở và nền tảng của sự không lành mạnh của chúng ta. Người không biết trung tâm của mình là không lành mạnh.

Phật nói, bảo mọi người:

Ông không có tên và không có hình hài.

Sao bỏ lỡ điều ông không có?

Mọi người khổ nhiều biết bao nếu họ không nổi tiếng, nếu họ không được biết tới! Là người vô danh cho cảm giác bẽ mặt thế. Nếu không ai biết bạn, bạn cảm thấy dường như bạn không sống. Mọi người càng biết bạn, bạn càng cảm thấy sống hơn. Nếu toàn thế giới biết bạn, bản ngã của bạn được thổi lên cực điểm, nó nổ tung.

Đó là lí do tại sao chính trị được mọi người quan tâm nhiều thế, bởi vì đó là cách dễ nhất để trở nên nổi tiếng thế giới. Bạn không cần rất thông minh để là chính khách; thực tế, nếu bạn rất thông minh bạn không thể là chính khách được. Bạn cần ngu xuẩn nào đó, theo lượng đủ, để là chính khách. Bạn cần bướng bỉnh, bạn cần bạo hành, bạn cần hoàn toàn tầm thường - để cho bạn không thể thấy được điều bạn đang làm, để cho bạn không thể thấy được cách bạn đang phí hoài cuộc sống của mình, và bạn cứ tiếp diễn mãi ... Bạn phải hoàn toàn mù, bạn phải rất thô. Chính trị có hấp dẫn lớn bởi vì nó có thể cho bạn cả tên tuổi lớn và danh vọng lớn; nó có thể làm cho bạn thành nhân vật thế giới.

Tôi đã nghe:

Một hôm giáo hoàng và chính khách cả hai cùng lên trình diện trên cõi trời. Thánh Peter đón chào họ và dẫn giáo hoàng tới chỗ ông ấy sẽ được dành cho ở vĩnh hằng. Khi mở cửa ra, giáo hoàng thấy một căn phòng nhỏ, đầy đồ đạc nhưng có một cửa sổ. Khi ông ấy nhìn ra ông ấy để ý thấy chính khách được dành cho căn hộ xa hoa ngay bên đường, được trang bị với bồn tắm nóng, bể bơi, sân tennis và những cái như thế.

Đầy phẫn nộ chính đáng, ông ta quay sang Thánh Peter và phản đối kịch liệt, "Tôi là giáo hoàng! Sao chính khách này lại được đối xử như thế này trong khi tôi gần như chẳng được gì?"

"Thế này," Thánh Peter đáp, "chúng tôi có hai trăm giáo hoàng cho tới giờ ở đây, nhưng đây là lần đầu tiên chúng tôi thấy một chính khách!"

Nhưng ở đây trên trái đất này chính khách làm ra nhiều điều nhặng xị. Chính trị đã trở thành trung tâm của cuộc sống; báo chí đầy về nó, các chương trình radio đầy về nó. Mọi thứ dường như được tô mầu bởi chính trị bởi lẽ đơn giản là những người này đã được cái gì đó mà tất cả các bạn đều khao khát - họ được tên tuổi và danh vọng.

Nhưng Phật nói: Sao bỏ lỡ điều ông không có? Và, thực tế, sao bỏ lỡ cái mà bạn không có và có thể không bao giờ có? Tin rằng bạn nổi tiếng là sống trong thiên đường của kẻ ngu. Và cho dù tên bạn có được viết vào lịch sử... bạn có thể gây thiệt hại nhiều tới mức họ sẽ phải viết điều đó vào lịch sử. Adolf Hitler và Joseph Stalin và Mao Trạch Đông, tất nhiên tên họ sẽ vẫn còn trong lịch sử, nhưng không bằng chữ vàng. Lịch sử không được viết bằng chữ vàng chút nào, và tên của họ sẽ chỉ ở cước chú nào đó. Và cho dù họ có đó, có thành vấn đề gì? Toàn thể lịch sử của bạn là thứ vô nghĩa! Nó ít tính lịch sử hơn và nhiều cuồng loạn hơn! Tất nhiên, nếu bạn rất cuồng loạn, bạn sẽ trở thành có tính lịch sử. Nhưng phỏng có ích gì về tất cả điều đó? Bạn đã bỏ lỡ cơ hội lớn. 

Con người thực không quan tâm về tên tuổi và danh vọng. Con người đích thực sống cuộc sống của mình bất kể tên tuổi và danh vọng; người đó không quan tâm chút nào liệu bất kì ai biết mình hay không.

Người tìm kiếm không buồn khổ.

Phật nói: Dạy mọi người rằng tìm kiếm chân lí không phải là tìm kiếm buồn. Đây là một trong những điều đã bị hiểu lầm nhiều lắm. Bằng cách nào đó người buồn đã chi phối toàn thể cảnh quan tôn giáo trong nhiều thời đại. Chỉ thỉnh thoảng bạn mới tìm thấy một Phật hay một Jesus hay một Zarathustra những người nói về vui vẻ, người nói về sống trong phúc lạc. Chỉ thỉnh thoảng bạn mới tìm thấy một Krishna - người không chỉ dạy nhảy múa mà còn tự mình nhảy múa, người không chỉ dạy hát mà còn tự mình hát. Ngoài ra khung cảnh bị chi phối bởi những người bệnh hoạn, hoặc bởi những kẻ tự bạo hay kẻ bạo ác.

Chín mươi chín phần trăm cái gọi là người tôn giáo đều là những người ốm yếu, ốm nặng. Họ đã đi vào tôn giáo bởi vì họ đã thất bại trong cuộc sống, họ đã đi vào trong tôn giáo bởi vì họ không thể đương đầu được với cuộc sống. Đó là trốn tránh - và kẻ trốn tránh không bao giờ có thể hạnh phúc.

Người Ki tô giáo nói rằng Jesus không bao giờ cười. Bây giờ, không thể nào có dối trá nào lớn hơn điều đó. Jesus, và không bao giờ cười sao? Thế thì ai sẽ có khả năng cười? Thế thì không ai sẽ có khả năng cười chút nào! Và toàn thể cuộc sống của Jesus chứng minh rằng ông ấy phải đã là con người có bản tính rất vui vẻ. Ông ấy phải thực sự tâm linh - theo nghĩa người Pháp dùng từ spirituel. Trong tiếng Pháp từ 'spirituel' này nghĩa là cả "tâm linh" và "hóm hỉnh." Dường như có sáng suốt lớn trong nó - cùng từ mang nghĩa cả hai. Ông ấy phải đã cười với bầu bạn của mình. Điều ai cũng biết là ông ấy thường tận hưởng ăn uống, và khi một người tận hưởng ăn uống thì rất khó nghĩ về người đó không bao giờ cười. Những người tận hưởng ăn uống, những người tận hưởng tiệc tùng, cũng tận hưởng nhảy múa và ca hát và cười đùa. Ông ấy phải đã cười, ông ấy phải đã đùa. Người ta không thể nào tin được rằng hai mươi bốn giờ một ngày ông ấy toàn chuyển giao chỉ mỗi sách phúc âm - ông ấy phải đã tán gẫu chứ!

Nhưng những người buồn, họ muốn ông ấy cũng buồn. Mọi hình ảnh, tượng, tranh vẽ về Jesus dường như là giả. Và chúng đã thay đổi qua các thời đại. Ở những bức tranh sớm nhất ông ấy được vẽ không có râu cằm và ria. Sau hai thế kỉ, bỗng nhiên râu cằm và ria xuất hiện - bởi vì không có râu và ria ông ấy trông không giống nhà tiên tri; ông ấy trông quá trẻ, không đủ chín chắn. Khuôn mặt không râu và không ria trông chút ít như trẻ con... bỗng nhiên râu xuất hiện.

Ở phương Đông chính điều đối lập lại là hoàn cảnh. Phật không bao giờ được vẽ có râu, Krishna hay Mahavira cũng không râu, Rama hay Patanjali cũng không râu... chẳng ai có. Tại sao? - bởi vì ý tưởng phương Đông là ở chỗ những người này đều trẻ thế, trẻ tâm linh, tới mức tốt hơn cả là để họ có vẻ trẻ từ bên ngoài nữa. Bên ngoài nên đại diện cho bên trong. 

Phật trở nên rất già, ông ấy chết khi ông ấy tám mươi hai tuổi, nhưng dầu vậy ông ấy không bao giờ được vẽ có râu. Jesus chết khi ông ấy mới chỉ ba mươi ba tuổi, nhưng râu đã xuất hiện sau hai thế kỉ. Dầu vậy khuôn mặt của ông ấy không buồn. Sau hai thế kỉ ngay cả khuôn mặt đó đã thay đổi. Ông ấy trở nên ngày một buồn hơn - cứ dường như ông ấy đang mang toàn thể gánh nặng của trái đất. Bây giờ họ đã đổi ông ấy thành vị cứu tinh; ông ấy đang mang cây thánh giá. Ông ấy đã tới để giải thoát bạn khỏi đau khổ của bạn, ông ấy đang nhận đau khổ của bạn lên bản thân ông ấy. Và họ đã làm sai lạc con người đẹp đẽ này, người thường tận hưởng với bầu bạn gồm những người rất bình thường - thợ mộc, nhân công, người làm vườn, ngư phủ, kẻ đánh bạc, gái mãi dâm, người say, người thu thuế, đủ mọi loại người - ngay cả người thu thuế! Họ đang làm cho ông ấy ngày một trừu tượng hơn; ông ấy mất đi tính nhân gian. Ông ấy đang trở nên ngày một là khái niệm hơn là con người thực; ông ấy đang mất đi tính nhân loại của mình.

Ông ấy không còn là Con của Người, ông ấy đang trở thành chỉ là Con của Thượng đế.

Đây là những người buồn, người phóng chiếu cái buồn của họ lên ông ấy. Họ nói ông ấy chưa bao giờ cười - tôi không thể tin được vào điều đó. Tôi có thể tin vào điều không thể được nhiều hơn...

Tín đồ của Zarathustra nói rằng ông ấy đã cười từ chính khoảnh khắc ông ấy được sinh ra - tôi có thể tin được điều đó, rằng ông ấy sinh ra đang cười. Điều đó có vẻ như tuyệt đối không thể được - không đứa trẻ nào được sinh ra mà cười cả - nhưng nó có điều gì đó đẹp về nó. Zarathustra ra khỏi bụng mẹ, đang cười, hấp dẫn tôi nhiều hơn. Một tâm linh vui vẻ thế! Đó là lí do tại sao Zarathustra không thể trở thành một tôn giáo thế giới. Các tín đồ của Zarathustra bị giới hạn chỉ vào Bombay. Và họ là người tốt - không tôn giáo theo nghĩa thông thường, không chút nào.

Không ai nghĩ rằng người Parsis có tính tôn giáo; ở Ấn Độ không ai nghĩ họ có tính tôn giáo. Họ tận hưởng ăn, họ tận hưởng quần áo đẹp, họ tận hưởng những thứ đẹp của cuộc sống, họ tận hưởng nhà đẹp... họ tận hưởng mọi thứ! Và chúng ta có ý tưởng về tôn giáo như việc từ bỏ.

Tôi có thể tin Zarathustra tới thế giới này mà cười, nhưng tôi không thể tin Jesus chưa bao giờ cười, bởi vì với tôi buồn rầu không bao giờ có thể trở thành nguồn cho tìm kiếm - mặc dầu cả triệu người đi vào tìm Thượng đế chỉ bởi vì họ buồn. Bạn nhớ tới Thượng đế chỉ khi bạn bất hạnh, khổ sở; khi bạn trong phiền não sâu sắc thì bạn nhớ tới Thượng đế, bằng không ai quan tâm?

Nhưng để tôi nói cho bạn: nếu bạn nhớ Thượng đế chỉ khi bạn khổ, việc nhớ của bạn không đáng giá gì cả. Nó gần như phàn nàn; nó không là lời cầu nguyện, nó không thể thế được. Bạn không thể biết ơn về việc bị khổ, và lời cầu nguyện cần biết ơn về bản chất.

Phật nói: Người tìm kiếm không buồn khổ. Ông ấy đang nói cho các Bồ tát của mình: Hãy đi tới mọi người và bảo họ rằng nếu họ không vứt bỏ buồn khổ của họ, họ không bao giờ có thể trở thành người tìm kiếm thực. Tìm Thượng đế từ hạnh phúc, tìm Thượng đế từ vui vẻ, tìm Thượng đế vì tiếng kêu này của con chim cúc cu sao hay thế, vì tiếng hót của chim chóc sao vui thế, vì hoa sao cực lạc thế, vì cuộc sống sao ân huệ thế. Nhìn vào ân hệ mà đó chính là cuộc sống và thế rồi đi tới cội nguồn của nó. Tất cả những tiếng hót này và tất cả những hoa này và tất cả những vì sao này được sinh ra từ đâu vậy? Nguyên nhân của tất cả nó là gì, của sự tồn tại huyền bí này là gì? 

Đừng đi vào tìm kiếm bởi vì bạn buồn, khổ, thất bại. Nếu bạn đi với thất bại trong tim mình, bạn sẽ đơn giản kìm nén nỗi buồn của mình. Bạn có thể bắt đầu mỉm cười, nhưng nụ cười đó sẽ chỉ là nụ cười tô vẽ. Bạn có thể thấy các tu sĩ mỉm cười, nhưng nụ cười đó không thực, nó không thể thực được. Họ chưa bao giờ yêu cuộc sống đủ để nụ cười của họ là thực, họ chưa bao giờ sống cuộc sống đủ để nụ cười của họ là thực. Họ là những kẻ trốn tránh, họ sợ cuộc sống. Và những người sợ cuộc sống, việc tìm kiếm của họ là sai từ chính lúc bắt đầu. Nhưng hiểu lầm này đã xảy ra và hiểu lầm này phải bị xua tan.

Một cảnh sát đi tuần trên làn của những người yêu lúc khá muộn trong đêm chiếu đèn pin vào cửa sổ của chiếc xe và thấy một đôi đang làm tình. Anh ta gõ lên cửa sổ và nói, "Tôi đợi tiếp!" Trong mười phút anh ta lại tới và đôi này vẫn làm tình, cho nên anh ta lại gõ lên cửa sổ và nói, "Tôi đợi tiếp!"

Sau hai mươi phút anh ta quay lại và đôi này vẫn làm tình. Anh ta lại gõ lên cửa sổ và nói, "Tôi đợi tiếp. Dẫu sao các vị làm gì là lâu thế?"

Người đàn ông nhìn lên và nói, "Này ông, tôi thực sự thần kinh. Tôi chưa bao giờ giao cấu với cớm trước đây!"

Hiểu lầm và hiểu lầm...

Chư phật đã từng bị hiểu lầm nhiều tới mức bất kì cái gì bạn nghĩ về Jesus, Krishna, Phật, Lão Tử, phải rất thận trọng - chín mươi chín phần trăm của việc nghĩ đó sẽ là hiểu lầm. Nếu bạn hỏi tôi, "Ai là người Ki tô giáo?" Tôi nói "Những người đã hiểu lầm Christ." Nếu bạn hỏi tôi, "Ai là Phật tử?" Tôi sẽ nói, "Những người đã hiểu lầm Phật."

Hiểu lầm dễ dàng thế bởi vì nếu bạn muốn hiểu vị phật bạn sẽ phải vươn cao lên chút ít để xem ông ấy đang biểu lộ cái gì. Nhưng nếu bạn muốn hiểu lầm bạn không cần di chuyển đi bất kì chỗ nào; dù bạn ở bất kì chỗ nào, vẫn cứ ở đấy và bạn có thể hiểu lầm. Hiểu lầm là thoải mái thế, ấm cúng thế. Bạn có thể hiểu lầm mà không cần nỗ lực nào; nó không đòi hỏi thay đổi về phần bạn. Nhưng nó sẽ chỉ ra trong cuộc sống của bạn.

Mọi người đi tới đền chùa, nhưng không có điệu vũ trong mắt họ. Đi tới đền chùa và không có điệu vũ trong chân bạn và không có điệu vũ trong mắt bạn - thế thì sao bạn lại đi? Phỏng có ích gì? Sao bạn phí thời gian của mình? Mọi người đang cầu nguyện, nhưng không có vui vẻ, không có ánh sáng trên khuôn mặt họ. Thế thì tại sao bạn lại phí thời gian của mình và thời gian của Thượng đế? Nhưng một điều là tốt: rằng Thượng đế hoàn toàn điếc - điếc với mọi ngôn ngữ. Ông ấy chỉ nghe im lặng, ông ấy sẵn có chỉ cho im lặng. Cho nên bạn có thể cứ cầu nguyện - chẳng ai nghe. Nó là độc thoại thôi.

Martin Buber nói rằng lời cầu nguyện là đối thoại. Tôi nói không, chừng nào lời cầu nguyện chưa là im lặng tuyệt đối, nó không phải là đối thoại. Martin Buber nói lời cầu nguyện nghĩa là đối thoại Tôi/ Người. Nếu có tôi, thì không thể có Người; hai thứ này không thể cùng tồn tại được. Nếu có Tôi và Người, thế thì Người chỉ là phóng chiếu và không có đối thoại chút nào; nó là độc thoại. Bạn có thể tin rằng ai đó đang nghe - chẳng ai đang nghe cả. Bạn đơn giản phí thời gian của mình, phí hơi mình. Làm cái gì đó khác đi, bất kì cái gì cũng sẽ tốt hơn. Ngay cả chơi bài cũng sẽ tốt hơn nhiều, uống Coca-Cola sẽ tốt hơn nhiều!

Lời cầu nguyện của bạn là vô nghĩa. Bạn không thể che giấu được sự kiện này. Nếu bạn đi tới Thượng đế hay chân lí trong buồn, trong khổ, theo cách này hay cách khác, cuộc sống của bạn sẽ chỉ ra điều đó. Chân lí không thể bị kìm nén. 

Gia đình Gladwells có bé mới sinh mà không có tai. Họ đem nó về nhà và hàng xóm của họ, nhà Petersons, đang chuẩn bị sang thăm nó. "Bây giờ, xin hãy cẩn thận," bà Peterson nói với chồng mình. "Đừng nói gì về đứa bé không có tai."

"Đừng lo," Peterson nói. "Tôi sẽ không làm gì tổn hại tình cảm của họ đâu."

Thế là họ đi sang nhà bên cạnh, leo lên phòng dành riêng cho trẻ nhỏ và đứng nói với gia đình Gladwell qua cũi của đứa bé mới sinh. "Nó trông xinh thế," bà Peterson nói với người mẹ đứa bé.

"Dạ vâng ạ," bà Peterson đồng ý. "Đứa bé có chân tay rắn chắc làm sao - nó lớn lên phải là võ sĩ nhà nghề."

"Cám ơn," người bố đứa bé nói. "Mắt đứa bé thế nào?"

"Mắt hoàn hảo!" Gladwell nói.

"Mắt thế là tốt hơn rồi - nó thậm chí không có khả năng đeo kính!"

Bằng cách nào đó này khác điều đó sẽ bật ra. Làm sao bạn tránh được điều đó? Bạn càng né tránh, khả năng càng lớn là bạn sẽ loạng choạng vồ phải nó. Thực tế, chính nỗ lực để tránh nó làm cho bạn bị hội tụ vào nó; thế thì bạn không thể thấy được cái gì khác.

Một người rất linh thiêng một hôm tới bác sĩ nhãn khoa để đặt một đôi kính mới. Đằng sau quầy là một cô gái cực kì xinh, điều làm cho khách hàng bị lẫn lộn toàn bộ.

"Tôi có thể giúp ông chứ, thưa ông?" cô ấy hỏi với nụ cười mê hồn.

"Ờ - vâng - ờ... Tôi muốn có một cặp sựng kính gòng... Tôi ngụ ý tôi muốn một cặp gọng sính cừng ... ơ... tôi ngụ ý ..."

Tại chỗ đó đích thân chuyên gia nhãn khoa tới giải cứu.

"Thôi được rồi, cô Jones. Điều con người linh thiêng này muốn là cặp kọng gính sừng."

Do đó Phật nói người tìm kiếm phải bắt đầu cuộc hành trình của mình không từ khổ mà từ vui. Hân hoan trong cuộc sống đi. Ông ấy nói:

Yêu và vui vẻ đi theo đạo,

Con đường yên tĩnh tới nước hạnh phúc.

Khi người ta lần đầu tiên bắt gặp những từ này người ta cảm thấy chút ít ngạc nhiên. Phật, và câu nói: Yêu và vui vẻ đi theo đạo, con đường yên tĩnh tới nước hạnh phúc...? Vâng, người ta hơi chút bị choáng bởi vì các tu sĩ Phật giáo đã từng né tránh những lời hay này, họ đã bỏ qua chúng. Họ đã từng nhấn mạnh những từ đó của Phật, người nhấn mạnh vào bi quan. Và ông ấy không phải là người bi quan chút nào, ông ấy không thể thế được. Người đã biết, làm sao ông ấy có thể là người bi quan được? Điều đó là không thể được. Ông ấy thậm chí không phải là người lạc quan, nhớ lấy, bởi vì người lạc quan được gắn với người bi quan; người đó là cực đoan kia.

Phật ở bên ngoài cả hai; ông ấy không là người bi quan không là người lạc quan. Ông ấy đơn giản muốn bạn nhìn cái đang đó - và điều đó là đủ để làm cho bạn yêu cuộc sống. Điều đó là đủ, quá đủ, để làm cho bạn nhảy múa với vui vẻ, với lòng biết ơn.

Và cách thức là im lặng, rất yên tĩnh. Do đó phật đã không dạy lời cầu nguyện nào, ông ấy chỉ dạy thiền. Khi lời cầu nguyện là im lặng, nó là thiền; khi thiền trở thành hùng biện nó là lời cầu nguyện. Nhưng trước hết bạn phải học thiền; bằng không bạn sẽ đi theo hướng sai. Không biết thiền mọi lời cầu nguyện của bạn đều sẽ sai. Bạn sẽ rót rác rưởi của mình lên Thượng đế - rác rưởi linh thiêng, nhưng nó tất cả là cứt bò linh thiêng thôi! 

Trước hết hãy học im lặng đã. Và vâng, từ im lặng bài ca nào đó được sinh ra, từ im lặng hoa nào đó nở ra. Thế thì cúng dường những bài ca đó, những bông hoa đó cho Thượng đế. Nhưng chúng sẽ là từ vui vẻ, từ cực kì vui vẻ.

Người tìm kiếm! Làm rỗng thuyền, Làm nhẹ tải,

đam mê và ham muốn và hận thù.

Để tôi nhắc đi nhắc lại cho bạn: Phật đang nói với các Bồ tát của ông ấy, với các sứ giả của ông ấy, với các tông đồ của ông ấy, người sắp đi tới quần chúng. Ông ấy đang giúp họ về điều cần nói, bắt đầu từ đâu. Ông ấy đang nói điều đầu tiên người tìm kiếm phải hoàn thành, yêu cầu đầu tiên của người tìm kiếm thực, là người đó phải không có hệ thống niềm tin nào, là người đó phải không có triết lí nào, ý thức hệ nào. Nếu bạn đã tin thế thì không có vấn đề về tìm, truy tìm. Truy tìm nghĩa là bạn bắt đầu với trạng thái của không biết. Do đó: Người tìm kiếm! Làm rỗng thuyền ... Làm rỗng tâm trí bạn về tất cả những rác rưởi mà bạn đã mang theo mình. Trở nên hoàn toàn trống rỗng. Thế thì cùng tâm trí đã từng gây cho bạn nhiều không lành mạnh thế, nhiều rối loạn thế, nhiều phiền não thế... cùng tâm trí đó khi trống rỗng trở thành con thuyền để sang bờ bên kia, sang bờ xa hơn. Trống rỗng, nó trở thành phương tiện; bị nặng gánh với đủ loại ý nghĩ, với đủ loại niềm tin, kinh sách, với từng thế hệ cứ trao tay cho thế hệ tiếp ... Chúng ta bị nặng gánh nhiều tới mức chúng ta đang mang gần như trọng lượng của cả rặng Himalayas trên đầu mình; không thể nào đi được với tải trọng như thế. Bạn cần tháo dỡ ra. Bạn đã có quá nhiều tri thức; mọi tri thức này đều phải bị vứt bỏ.

Làm rỗng thuyền, làm nhẹ tải ... Khi bạn hoàn toàn trống rỗng, khi bạn nói, "Tôi không biết gì," thế thì cuộc truy tìm bắt đầu. Nó tươi tắn, nó trẻ trung, nó đích thực, bởi vì có một luật nền tảng của cuộc sống là nếu bạn ở trong trạng thái không biết, một thôi thúc lớn sẽ nảy sinh trong bạn để biết. Cũng như tự nhiên ghét chân không và nó xô tới lấp đầy, đích xác theo cùng cách nếu tâm trí bạn trống rỗng toàn bộ, chân lí xô vào và rót đầy tâm trí.

Nhưng ngay bây giờ không có không gian. Tâm trí của bạn đầy thế, ngay cả bạn cũng không thể vào được. Bạn phải sống ở đâu đó bên ngoài. Mọi người đều đang sống trong hành lang của mình; nhà họ đầy ắp những đồ đồng nát mà họ sợ đi vào. Họ có thể bị lạc, và không có không gian nữa.

Và ba điều Phật đặc biệt nhắc tới, điều làm cho bạn bị nặng tải, quá nặng tải. Điều thứ nhất ông ấy gọi là si mê, điều thứ hai, ham muốn và điều thứ ba hận thù.

Si mê nghĩa là thèm khát mang tính con vật, thèm khát sinh học, vô ý thức. Mọi con vật đều có điều đó, không có gì đặc biệt về nó. Nếu con người có nó, con người đơn giản vẫn là một phần của vương quốc con vật; đó là vốn thừa kế của con vật. Bạn không thực sự trở thành người trừ phi bạn vượt ra ngoài thèm khát. Bạn nghĩ rằng nó là tình yêu của bạn và bạn có những lời to lớn, lãng mạn để mô tả nó và bạn dùng thơ ca lớn lao, nhưng đó toàn là rác rưởi. Nếu bạn nhìn sâu xuống dưới nó là sinh học, nó là hoá học, nó là hooc môn và không gì khác. Nếu hooc môn của bạn bị thay đổi bạn sẽ không quan tâm tới bất kì đàn bà nào nữa, hay nếu bạn là đàn bà và hooc môn của bạn bị thay đổi bạn sẽ không quan tâm tới bất kì đàn ông nào nữa, và mọi thơ ca và mọi lãng mạn sẽ biến mất. Don Juan đơn giản cần việc mổ nhỏ... và anh ta sẽ biến mất. 

Phật nói điều đầu tiên là giữ tâm trí bạn đầy đồ đồng nát chính là thèm khát. Và theo một cách nào đó, điều đó là tự nhiên bởi vì trong hàng triệu năm chúng ta đã từng trong thân thể con vật; chúng ta vẫn đang mang những dấu vết đó, chúng ta đầy những thừa kế của con vật. Chúng ta chín mươi chín phần trăm là con vật; chỉ một phần trăm - cái đó nữa cũng là có thể - chúng ta là con người. Chỉ một phần nhỏ của chúng ta đã vươn cao lên trên một chút.

Một linh mục Italy nói năng bốc lửa vừa tuyên bố những ngôn từ nặng nề về dục và đạo đức. Chĩa ngón tay xương xẩu của mình vào giáo đoàn Italy Nhỏ bé, linh mục người Ghi Nê gầm vang, "Dục là-a bẩn thỉu! Tôi muốn-a thấy chỉ những cô gái tốt-a đêm nay. Tôi muốn-a mọi gái trinh trong-a nhà thờ đứng-a dậy."

Giận dữ vì thiếu đáp ứng của giáo dân của mình, ông ấy lặp lại lời hô hào của mình.

Sau một quãng dừng lâu, một cô gái trông gợi tình bế đứa con trong tay đứng dậy.

"Gái trinh là điều tôi muốn-a!" người thuyết giảng bị xúc phạm nói.

"Này, Cha ơi," người đàn bà hỏi, "cha có trông đợi đứa trẻ hai tháng này tự nó đứng lên không?"

Người ta nói đó là lí do tại sao Jesus đã chọn được sinh ra từ hai nghìn năm trước chúng ta, bởi vì chúng ta có thể tìm đâu ra gái trinh? Và, hơn nữa, bạn sẽ tìm đâu ra ba người đàn ông khôn ngoan? Cho dù bạn tìm ra gái trinh - đứa trẻ hai tháng tuổi, được - nhưng ba người đàn ông khôn ngoan? Những điều kiện này bây giờ không thể được hoàn thành.

Mọi người cứ nói đi nói lại với tôi, "Jesus đã hứa ông ấy sẽ quay lại." Tôi nói với các bạn, quên mọi chuyện đó đi! - ông ấy không thể tới được đâu. Các điều kiện không thể được hoàn thành. Nếu ông ấy vứt bỏ các điều kiện của mình, thế thì được. Nhưng thế thì ông ấy sẽ không là một Jesus nữa, nhớ lấy - ông ấy sẽ chỉ là kẻ hippie khác, có thể một Jesus đồng bóng nhưng không là Jesus!

Nhớ lấy, Phật không muốn bạn kìm nén thèm khát của mình, ông ấy muốn bạn hiểu biết, ông ấy muốn bạn thiền về điều đó. Ông ấy muốn bạn không kìm nén nó, bởi vì kìm nén chưa bao giờ có ích cả. Chính kìm nén đã làm ra tình huống buồn này trong đó nhân loại đang sống. Chính kìm nén đã đưa nhân loại tới điên khùng.

Phật muốn bạn biến đổi năng lượng dục, không kìm nén nó, bởi vì nó là năng lượng duy nhất bạn có. Nó có thể được tinh chế, nó có thể được nâng lên, nó có thể được đổi kênh sang chiều hướng mới; nó có thể được chuyển tới những bình diện cao hơn của bản thể. Và nó tất cả xảy ra qua quá trình đơn giản của thiền.

Quá trình thiền không phức tạp chút nào. Nếu tâm trí bạn có thể trở nên tuyệt đối trống rỗng, ngay lập tức năng lượng dục của bạn bắt đầu vươn lên để lấp lỗ hổng, cứ dường như trống rỗng kéo nó lên. Một luật mới bắt đầu vận hành: luật của sự bay lên. Bình thường chúng ta sống dưới luật hấp dẫn: mọi thứ cứ kéo xuống. Và bạn nặng trên đỉnh tới mức không cái gì có thể đi lên đỉnh được; đỉnh đã đầy rồi, mọi thứ đi xuống. Làm đỉnh nhẹ đi. 

Điều thứ hai là ham muốn. Ham muốn có tính tâm lí; cũng như thèm khát có tính sinh học, ham muốn có tính tâm lí. Ham muốn nghĩa là nữa và nữa, bao giờ cũng nữa. Không cái gì thoả mãn, không cái gì hoàn thành; bạn cứ chạy theo nữa và nữa. Và bạn biết điều đó, bởi vì nhiều lần bạn đã đạt tới mục tiêu của mình nhưng không hài lòng của bạn vẫn còn như cũ. Ham muốn lại nảy sinh về nữa, và bạn bắt đầu chạy mà không cho nó suy nghĩ thứ hai.

Ở Nhật Bản họ làm ra con rối lật đật daruma.

Daruma là cái tên Nhật Bản của Bồ đề đạt ma, một đệ tử lớn nhất của Phật, người sáng lập ra Thiền ở Trung Quốc; ông ấy là tổ sư đầu tiên của Thiền. Bồ đề đạt ma có tên Ấn Độ, Daruma là tên Nhật Bản của ông ấy. Họ đã làm con rối với tên ông ấy, để kỉ niệm ông ấy; trong hàng thế kỉ con rối này đã được làm ra. Nó là một trong những con rối đẹp nhất; nó có thông điệp lớn lao. Bạn ném con rối theo bất kì cách nào, nó bao giờ cũng ngồi dậy theo tư thế Phật; bạn không thể đặt nó lộn ngược được. Bạn có thể ném nó, bạn có thể nghiêng nó, bạn có thể làm bất kì cái gì với nó, nhưng bạn không thể lay động hay làm cho Daruma đổ được. Nó bao giờ cũng ngồi lại trong tư thế hoa sen, như Phật thường ngồi.

Bí mật là: đỉnh của nó không nặng, đáy của nó nặng. Nó có cái đầu hổng, cái đầu rỗng; không có gì bên trong. Cái đầu trống rỗng thế và cái đáy nặng tới mức nó tự nhiên ngồi lại vào tư thế Phật. Nó là con rối hay. Nó được các thiền sư phát minh ra cho trẻ con chơi, và trẻ con nhất định hỏi, "Bí mật là gì?" Và bí mật là ở chỗ cái đầu trống rỗng toàn bộ - bí mật là thiền.

Phật nói: Đợi, suy tư đi. Nó sẽ chấm dứt ở đâu?

Bạn đang săn đuổi ảo tưởng. Ham muốn nữa không bao giờ có thể được hoàn thành. Bạn có thể có mười nghìn ru pi và tâm trí bạn đòi một trăm nghìn; bạn có thể có một trăm nghìn, tâm trí bắt đầu đòi nữa - và cứ thế mãi. Bất kì cái gì bạn có, khoảng cách giữa điều bạn có và điều tâm trí đòi hỏi vẫn còn là một. Nó là không thể hoàn thành được. Nó lái người ta tới dở hơi. Thấy nó, thấy ra vấn đề của nó, người ta vứt bỏ nó. Hay tốt hơn thì nên nói: khoảnh khắc bạn thấy ra cái vô tích sự của nó, nó rơi rụng đi theo cách riêng của nó.

Và điều thứ ba là hận thù. Hận thù nảy sinh bởi vì hai điều đầu tiên này, si mê và ham muốn. Bất kì ai chen vào con đường đam mê của hạn hay con đường ham muốn của bạn, bất kì ai trở thành cản trở, bất kì ai trở thành kẻ cạnh tranh, đều trở thành kẻ thù của bạn. Bất kì ai cố giằng lấy cái gì đó bạn muốn đều tạo ra hận thù trong bạn. Nếu hai điều đầu biến mất, điều thứ ba biến mất theo cách riêng của nó.

Hai điều đầu giống như lửa và điều thứ ba chỉ là khói. Nếu bạn vẫn cảm thấy hận thù vì cái gì đó, vì ai đó, thế thì nhớ lấy ở đâu đó vẫn còn có lửa. Bất kì chỗ nào có khói đều có lửa. Hận thù và giận dữ đơn giản chỉ ra rằng bạn vẫn sống qua thèm khát và ham muốn, dù có ý thức hay vô ý thức. Nhưng khói của bạn chỉ ra rằng lửa vẫn chưa bị dập tắt. Quay lại sâu bên trong bản thể bạn và dập lửa ở đó đi. Và nó có thể dập được không phải bởi kìm nén mà bởi hiểu biết.

Hiểu biết là thông điệp nền tảng nhất của Phật Gautama. Nếu nó xảy ra, bạn có thể lên tàu nhanh chóng.

Và lên tàu nhanh chóng.

Có năm người ở cửa

hãy đuổi đi, và năm người nữa, và có năm người đón vào.

Và khi năm người đã ra đi bị mắc cạn trên bờ,

Người tìm kiếm được gọi là oghatinnoti - "Người đã đi qua."

Năm người này phải được hiểu. Có năm người ở cửa...

Năm người đầu: Phật nói người thứ nhất là vị kỉ, người thứ hai là hoài nghi, người thứ ba là tâm linh giả, người thứ tư là đam mê và thứ năm là hận thù. Họ bao giờ cũng đứng ở cửa. Bạn phải rất có ý thức; bằng không họ sẽ nhảy lên bạn.

Ngay cả người nghĩ họ đang làm phục vụ vị tha - phục vụ của họ cũng vẫn vị kỉ. Họ hi vọng được phần thưởng nào đó ở thế giới kia, ở thiên đường; do đó họ phục vụ. Phục vụ của họ không phải từ tình yêu, phục vụ của họ là mặc cả. Nó là việc tìm kiếm phần thưởng lớn nào đó - cõi trời, thiên đường và niềm vui cõi trời. Cẩn thận với vị kỉ.

Thứ hai là hoài nghi. Ngay cả những người tin cũng đầy hoài nghi; thực tế, nếu bạn không đầy hoài nghi thì không có nhu cầu tin. Niềm tin đơn giản nghĩa là bạn đã che đậy hoài nghi. Bạn có vết thương, bạn che đậy nó bằng hoa đẹp, nhưng vết thương vẫn còn.

Thứ ba là tâm linh giả. Khi mọi người muốn tâm linh thì tâm linh giả là dễ dàng hơn vì nó chẳng tốn gì. Bạn có thể là người Ki tô giáo, bạn có thể là người Hindu, bạn có thể là người Mô ha mét giáo; nó dễ dàng thế, nó hình thức thế. Bạn đi và làm nghi lễ nào đó trong đền chùa và bạn là người Hindu, hay bạn vào nhà thờ mọi chủ nhật và bạn là người Ki tô giáo - và điều đó dễ dàng thế!

Nhưng tâm linh thực sẽ là qua lửa. Tâm linh thực là nổi dậy chống lại mọi cái mục nát, chống lại mọi cái là quá khứ, chống lại mọi cái bị áp đặt lên bạn bởi người khác, chống lại mọi ước định. Tâm linh thực là cuộc nổi dậy vĩ đại nhất có đó. Nó là mạo hiểm, nó là phiêu lưu, nó là nguy hiểm.

Cho nên cẩn thận với tâm linh giả, cái bao giờ cũng có đó, sẵn có, dễ dàng sẵn có tại cửa.

Và đam mê ... Bạn có thể vứt bỏ đam mê ở đây, bạn có thể kìm nén nó ở đây, nhưng thế thì bạn đang đòi hỏi nó ở đâu đó khác. Trong cõi trời, tất cả các tôn giáo đều cung cấp cho đam mê của bạn - đàn bà đẹp sẵn có ở đó. Tất nhiên, bởi vì những câu chuyện này đã từng được viết bởi những người chỉ nói về đàn bà đẹp. Bây giờ tôi nghĩ một số đàn bà được giải phóng sẽ viết vài kinh sách; thế thì họ sẽ xoay xở với đàn ông đẹp nào đó, đàn ông rất đẹp người bao giờ cũng vẫn còn trẻ, không bao giờ trở nên già, bao giờ cũng điển trai ...

Cái gọi là các mahatmas và thánh nhân, tất cả đều hi vọng rằng đàn bà đẹp đang đợi; vấn đề chỉ là vài ngày. Cứ hành hạ bản thân mình thêm chút nữa và bạn sẽ được người thậm chí còn tốt hơn. Đi vào trong kinh sách của các tôn giáo và nhìn và bạn sẽ có khả năng - điều đó rõ ràng thế ở đó - thấy sự phóng chiếu.

Trong thiên đường Hindu con gái chưa bao giờ lớn hơn mười sáu tuổi, bởi vì ở Ấn Độ điều đó được coi là tuổi đẹp nhất. Cho nên hàng nghìn năm đã trôi qua, nhưng trong cõi trời vẫn cùng những đàn bà đẹp đó vẫn treo quanh tuổi mười sáu. Họ không vã mồ hôi; trong cõi trời bạn không cần chất khử mùi, bạn không cần dùng nước hoa, vân vân! Thân thể họ được làm bằng vàng. Tôi nghĩ nếu ngay bây giờ bạn viết lại kinh sách bạn sẽ không làm thân thể bằng vàng bởi vì chúng sẽ quá nặng. Bế đàn bà vàng sẽ gây cho bạn cơn đau tim! Người nhựa sẽ tốt hơn nhiều - với những bộ phận giặt được, đổi được! Và chỉ có vài nút... cho nên bạn nhấn một nút và người đàn bà mỉm cười và bạn nhấn nút khác và người đàn bà đi vào cực thích và bạn nhấn nút khác... và ngày nay nó sẽ khoa học hơn nhiều. Trong thời xưa những người ngu không thể nghĩ được gì tốt hơn - thân thể bằng vàng! và nếu nó là vàng cứng thì sẽ thực sự khó. 

Nhưng bạn có thể thấy ham muốn ... Cho nên Phật nói: Cẩn thận! Ông có thể kìm nén ở đây, nhưng ông sẽ ham muốn ở đâu đó khác. Đam mê sẽ không rời bỏ bạn dễ dàng thế.

Và hận thù: tất cả các thánh nhân của bạn đều đầy hận thù - hận thù tội nhân. Đó là lí do tại sao họ đã tạo ra địa ngục: cõi trời cho bản thân họ và địa ngục cho tội nhân; cõi trời cho bản thân họ và địa ngục cho những người không theo tôn giáo của họ. Nếu bạn là người Cơ đốc giáo bạn sẽ lên cõi trời - theo các linh mục Cơ đốc giáo. Người Hindu chẳng có hi vọng nào. Trước hết người đó phải trở thành người Cơ đốc giáo đã, thế rồi người đó có thể hi vọng; bằng không người đó nhất định xuống địa ngục. Và hỏi người Hindu mà xem: họ cười vào toàn thể ý tưởng này! Kinh sách của họ còn cổ đại hơn và họ có truyền thống lâu hơn - và tuyên truyền lâu hơn. Họ nghĩ rằng ngoại trừ người Hindu không ai sẽ lên cõi trời; và thậm chí không phải tất cả người Hindu đâu - người sudras, tiện dân, không có chỗ ở đó.

Đây là hận thù! Đây vẫn là cùng tâm trí, cùng tâm trí xấu xí đang chơi trò chơi mới, nhưng chẳng có gì đã thay đổi.

Có năm người ở cửa phải đuổi đi ... Đây là năm người đó. Phật nói: Đuổi họ đi. Hãy có tính quan sát để cho họ không bắt giữ bạn.

Và năm người nữa ... Năm người này là rất dễ thấy, và có năm người nữa không dễ thấy thế, nhưng họ cũng có đó ẩn đằng sau năm người này. Năm người đó là: thứ nhất, thèm sống... Dễ dàng vứt bỏ thèm khát đàn bà hay thèm khát đàn ông, nhưng rất khó vứt bỏ thèm khát bản thân cuộc sống. Mọi người đều muốn sống và sống lâu nhất có thể được.

Bạn có thể hỏi ở Ấn Độ - nhà yoga đang cố gắng vất vả để sống lâu có thể được. Bây giờ đó là gì? Sao họ phải quan tâm nhiều thế tới việc sống lâu? Và cái gì sẽ xảy ra ngay cả khi bạn sống lâu?

Trước khi Bernard Shaw chết ông ấy để lại một thông điệp để khắc như một văn bia trên nấm mồ của ông ấy. Thông điệp là, "Tôi biết tất cả đều tiến nếu tôi sống đủ lâu, cái gì đó giống như thế này sẽ xảy ra."

Cho nên dù bạn sống chín mươi năm hay một trăm năm hay hai trăm năm, phỏng có ích gì về điều đó? Cái chết sẽ xảy ra. Nhưng thèm khát sống ... Phật nói rằng người thường thèm khát tiền bạc, quyền lực, danh vọng, và cái gọi là thánh nhân của bạn thèm khát cuộc sống, sống lâu. Và các nhà yoga cứ giả vờ rằng họ nhiều tuổi hơn họ đang vậy.

Tôi đã nghe:

Một nhà yoga nói với mọi người rằng tuổi ông ấy là bẩy trăm, và tất cả người Ấn Độ đều gật đầu. Một người phương Tây cũng có ở đó, một khách du lịch, người không thể tin được vào điều này. Người này trông không quá bẩy mươi - và ông ấy nói ông ấy bẩy trăm tuổi? Không thể được! Ông khách muốn tìm ra cho nên ông ấy ở lại đó. 

Ông ấy thấy một người thường phục vụ cho người già ngày; ông ấy hối lộ anh thanh niên. Và hối lộ bất kì ai dễ dàng thế ở Ấn Độ! Thực tế, không ai cảm thấy bị xúc phạm bởi điều đó; điều đó là tuyệt đối được chấp nhận. Nó là cách sống ở Ấn Độ, không có vấn đề trong nó.

Và anh thanh niên này sung sướng. Anh ta nói, "Ông muốn gì?"

Người phương Tây nói, "Tôi muốn biết mỗi một điều thôi. Thầy anh có thực bẩy trăm tuổi không? - bởi vì chỉ anh mới có thể nói được cho tôi; anh đã ở cùng ông ấy."

Anh ta nói, "Có, tôi có thể nói cho ông chỉ một điều thôi, nhiều hơn thế tôi không biết. Tôi đã sống cùng với ông ấy mới chỉ ba trăm năm."

Và người này không quá ba mươi tuổi!

Và có những cuốn sách - bây giờ chúng được dịch sang mọi ngôn ngữ trên thế giới - nói rằng nếu bạn thực hành yoga bạn sẽ kéo dài cuộc sống của mình. Và nếu bạn ăn cái này và nếu bạn ăn cái kia, và nếu bạn làm asana này, tư thế này, cuộc sống của bạn sẽ được kéo dài. Nếu bạn thở theo cách này hay theo cách nọ...

Phật đang nói điều này là cùng thèm khát thôi.

Cho nên điều tinh vi đầu tiên là ham sống.

Và điều thứ hai: ham sinh ra ở cõi giới cao hơn. Cho dù bạn vứt bỏ nó từ đây - "Thôi được, tôi không muốn sống lâu ở đây " - thế thì bạn có ham muốn sâu hơn để được sinh ra ở bình diện tinh tế nào đó, bình diện cao hơn nào đó, bình diện vô thân thể. Bạn sẽ muốn là thiên thần. Cẩn thận với tất cả những trò chơi này!

Điều thứ ba là hão huyền. Những người đức hạnh là rất hão huyền, họ không khiêm tốn. Thực tế họ có thể đã thực hành khiêm tốn trong nhiều năm, nhưng việc thực hành của họ về tính khiêm tốn đã cho họ chỉ một loại hão huyền, một loại bản ngã.

Điều thứ tư: bất ổn. Những người này là bất ổn, họ không thoải mái ở đây bây giờ, họ không thể thế được. Tất cả hi vọng của họ đều ở đâu đó khác, bên ngoài cái chết, trong cõi trời, trong thiên đường. Làm sao họ có thể thoải mái ở đây bây giờ được?

Người tâm linh thực sự tuyệt đối thoải mái ở đây bây giờ. Người đó không có thời gian khác; thời gian duy nhất của người đó là bây giờ, và chỗ duy nhất của người đó là ở đây. Và người đó hoàn toàn thoải mái, ở nhà. Người đó không khao khát cái gì.

Và điều thứ năm là dốt nát về cái ta. Những người này cứ thực hành yoga... cả nghìn lẻ một phương pháp sẵn có. Bạn có thể xoáy vặn thân thể mình theo cách này cách khác - bạn có thể trở thành diễn viên giỏi trong rạp xiếc - nhưng điều đó sẽ không giúp bạn biết mình là ai. Và chừng nào bạn còn chưa biết "Mình là ai?" mọi tri thức của bạn và mọi đức hạnh và thực hành được trau dồi của bạn đơn giản là vô tích sự - bài tập trong vô tích sự hoàn toàn.

Và có năm người đón vào. Và năm người đó là gì? Niềm tin ... Nhớ lấy, với niềm tin Phật không ngụ ý đức tin; với niềm tin ông ấy ngụ ý tin cậy, tin cậy đáng yêu, tin cậy trong sự tồn tại - không trong lí thuyết, không trong kinh sách, không trong giáo điều và tín điều, mà trong bản thân sự tồn tại, sự tin cậy - bởi vì đây là nhà của chúng ta, chúng ta là một phần của nó. Nếu chúng ta sống trong hoài nghi, chúng ta sống bị ngắt rời khỏi cái toàn thể; nếu chúng ta sống trong tin cậy, cây cầu dần dần, dần dần được tạo ra giữa bộ phận và toàn thể. Chỉ với tin cậy người ta mới có thể biết người ta là gì và cái toàn thể là gì; và chúng không khác nhau. Giọt sương chứa toàn thể đại dương; theo đích xác cùng cách này, mọi người đều chứa cái toàn thể của Thượng đế. 

Người thứ hai: tỉnh giác. Người ta phải rất tỉnh táo. Tỉnh táo là phương pháp của Phật; yoga duy nhất của ông ấy mà ông ấy đã dạy là yoga về việc tỉnh táo. Chúng ta đang sống gần như máy móc, như robot. Đem tỉnh táo về cho hành động của bạn, cho ý nghĩ của bạn, cho tình cảm của bạn đi.

Và người thứ ba là năng lượng. Chúng ta cứ tiêu tán năng lượng vào những điều ngu xuẩn - cãi lộn, tranh biện, chẳng vì lí do nào cả. Gìn giữ năng lượng của bạn đi bởi vì chừng nào bạn còn chưa có năng lượng tràn ngập bạn sẽ không có khả năng lấy cú nhảy tối thượng. Cú nhảy tối thượng nghĩa là dòng sông đi vào trong đại dương, dòng sống biến mất trong đại dương và trở thành đại dương. Nếu bạn không đầy năng lượng bạn sẽ không có khả năng đạt tới đại dương; bạn sẽ mất hút đâu đó trong sa mạc.

Và người thứ tư là thiền. Với "thiền" ông ấy ngụ ý vẫn còn ngày một im lặng hơn để dần dần, dần dần dịch chuyển xảy ra từ tâm trí sang vô trí, để dần dần, dần dần động thái thay đổi từ ồn ào sang im lặng.

Và người thứ năm: trí huệ. Trí huệ không phải là tri thức. Tri thức được vay mượn, trí huệ là của bạn. Tri thức có thể được thu lấy từ thư viện; bạn có thể chứa cả thư viện trong tâm trí mình. Dầu vậy bạn sẽ vẫn còn dốt nát như trước; thực tế, bạn sẽ dốt nát hơn trước bởi vì bây giờ tải là lớn hơn. Trí huệ tới từ trái tim riêng của bạn; nó là tiếng nói của bản thể bên trong riêng của bạn. Nó xảy ra trong thiền: khi bạn im lặng bạn bắt đầu nghe thấy tiếng nói nhỏ bé, tĩnh lặng bên trong. Đó là trí huệ.

Và khi năm người đã bị bỏ lại mắc cạn trên bờ ... Năm người này là gì? Tham, giận, ảo tưởng, bản ngã, giáo huấn giả. ... Người tìm kiếm được gọi là oghatinnoti - " Người đã đi qua."

Đây là thông điệp của Phật cho người tìm kiếm. Ông ấy đang nói với các Bồ tát của mình hãy đi và trao nó cho những người đã sẵn sàng, cho những người đã được chuẩn bị, cho những người sẵn lòng lắng nghe, hiểu, đi theo con đường.

Thiền về những lời kinh này đi - chúng dành cho bạn đấy. Mọi thứ mà Phật nói đều rất có ý nghĩa. Nó không phải là tôn giáo thường, nó là tính tôn giáo thuần khiết.

Đủ cho hôm nay.

Xem tiếp Chương 4 – Quay về Mục lục

Posted in: Chương 3. Con đường yên tĩnh tới nước hạnh phúc,Osho – Dhammapada: Con đường của Phật (Tập 11)