Osho – Thiền động (Thiền – Tự do đầu tiên và
cuối cùng)
Chỉ ngồi
Chương 64: Cái cười của thiền
Một hôm Phật đã có bài nói đặc biệt và hàng
nghìn tín đồ từ xa nhiều dặm đường cũng kéo tới nghe.
Khi Phật xuất hiện ông ấy cầm trong tay một
đoá hoa. Thời gian trôi qua mà Phật chẳng nói gì. Ông ấy chỉ nhìn vào hoa. Đám
đông trở nên thấp thỏm, trừ mỗi Mahakashyap, người không thể nào kìm giữ mình
được nữa và phá lên cười.
Phật gật đầu ra hiệu cho ông ta tới, trao cho
ông ta đoá hoa, và nói với đám đông: “Ta có những sáng suốt của giáo huấn chân
lí. Tất cả những cái có thể nói ra bằng lời, ta đã trao cho mọi người; nhưng với
đoá hoa này, ta trao cho Mahakashyap tinh hoa của giáo huấn này.”
Câu chuyện này là một trong những câu chuyện
có ý nghĩa nhất, vì từ đây đã phát sinh ra truyền thống thiền. Phật là ngọn nguồn,
còn Mahakashyap là vị thầy nguyên gốc, đầu tiên, tổ của thiền. Phật là ngọn nguồn,
Mahakashyap là thầy thứ nhất, và câu chuyện này là ngọn nguồn từ đó toàn bộ
truyền thống - một trong những truyền thống đẹp đẽ và sống động nhất tồn tại
trên trái đất này, truyền thống thiền - bắt đầu.
Cố hiểu câu chuyện này đi. Một sáng Phật đến,
và như thường lệ đám đông tụ tập lại. Nhiều người đã đợi để lắng nghe ông ấy.
Nhưng một điều bất thường - ông ấy mang một đoá hoa trong tay. Trước đây ông ấy
chưa bao giờ mang bất kì vật nào trong tay. Mọi người nghĩ rằng ai đó phải giới
thiệu về điều này.
Phật tới; người ngồi dưới gốc cây. Đám đông chờ
đợi và chờ đợi mà ông ấy, chẳng nói lời nào. Ông ấy thậm chí còn chẳng nhìn vào
họ. Ông ấy cứ nhìn mãi vào đoá hoa. Nhiều phút trôi qua, rồi nhiều giờ trôi
qua, và mọi người trở nên rất thấp thỏm.
Tương truyền rằng Mahakashyap không thể kìm được
mình - ông ta cười phá lên rất to. Phật gọi ông ta tới, đưa cho ông ta đoá hoa
và nói với đám đông đang tụ tập: “Bất kì cái gì có thể nói được bằng lời, ta đã
nói hết với các ông, và cái mà không thể nói được bằng lời, ta trao cho
Mahakashyad. Điều tinh hoa không thể trao đổi bằng lời được. Ta trao tay điều
tinh hoa đó cho Mahakashyad.”
Nhưng với thiền, đây là nguồn gốc. Mahakashyad
trở thành người đầu tiên nắm giữ tinh hoa. Thế rồi sáu người kế tục lưu truyền ở
Ấn Độ, cho tới Bồ đề đạt ma. Ông ấy là người thứ sáu lưu giữ tinh hoa, và rồi
ông ấy đã tìm kiếm, tìm mãi khắp Ấn Độ, mà chẳng thể nào tìm ra được một người
có khả năng của Mahakashyad - người có thể hiểu được im lặng. Ông phải rời khỏi
Ấn Độ chỉ để đi tìm một người có thể trao được tinh hoa; nếu không, tinh hoa
này sẽ bị thất truyền.
Phật giáo đã vào Trung quốc cùng với Bồ đề đạt
ma trong khi tìm người để có thể trao được tinh hoa, người có thể hiểu được im
lặng, người có thể nói từ trái tim sang trái tim mà không bị ám ảnh bởi tâm
trí, người không có đầu.
Trao đổi vượt ra ngoài lời nói này là có thể
chỉ từ tim sang tim. Cho nên trong chín năm, Bồ đề đạt ma đã tìm kiếm ở Trung
quốc, và rồi ông chỉ có thể tìm thấy một người.
Người Trung quốc này trở thành sư tổ thứ bẩy.
Và cho tới nay nó đã được lưu truyền. Tinh hoa, vẫn đấy; ai đó vẫn đang giữ nó.
Con sông đã không khô cạn. Chúng ta yêu cầu cả Phật cũng phải nói, vì đó là tất
cả những điều chúng ta hiểu. Điều này thật đần độn. Bạn nên học cách im lặng với
vị Phật, vì chỉ thế thì ông ta mới có thể đi vào bạn được. Qua lời nói, ông ta
có thể gõ vào cánh cửa bạn, nhưng chẳng bao giờ vào được; qua im lặng ông ấy có
thể vào bạn, và chừng nào ông ấy còn chưa vào, vẫn chẳng có gì xảy ra cho bạn cả.
Việc đi vào của ông ta sẽ đem phần tử mới vào thế giới của bạn; việc đi vào
trong tim của ông ta sẽ cho bạn nhịp đập mới và xung lực mới, cuộc sống mới,
nhưng chỉ với việc đi vào của ông ấy.
Mahakashyad cười vào cái đần độn của con người.
Họ cứ thấp thỏm và nghĩ: Khi nào Phật sẽ đứng dậy và bỏ toàn bộ im lặng này để
cho chúng tôi có thể về nhà được? Ông ấy cười to. Cái cười bắt đầu từ
Mahakashyad, và cứ tiếp diễn mãi theo truyền thống thiền. Không truyền thống
nào khác có thể cười được. Trong các thiền viện, họ cứ cười, cười mãi, cười mãi
không thôi.
Mahakashyas cười, và cái cười này mang nhiều
chiều trong nó. Một chiều là cười vào cái đần độn của toàn bộ tình huống, cười
vào việc Phật im lặng mà chẳng ai hiểu được ông ấy, ai cũng trông đợi ông ấy
nói. Toàn bộ cuộc đời của Phật đã nói lên rằng chân lí không thể nói ra được,
thế mà vẫn có những người cứ trông đợi ông ấy nói.
Chiều thứ hai - ông ấy cười vào Phật nữa,
trong toàn bộ tình huống đầy tính kịch này mà Phật đã tạo ra, ngồi đấy với đoá
hoa trong tay, nhìn hoa, tạo ra biết bao điều không dễ chịu, thấp thỏm trong mọi
người. Và cử chỉ đầy tính kịch này của Phật nữa, ông ấy cứ thế mà cười mãi, cười
mãi.
Chiều thứ ba - ông ấy cười bản thân mình. Sao
cho đến nay ông ấy không thể đứng dậy được? Toàn bộ vấn đề thật dễ dàng và đơn
giản. Và cái ngày bạn hiểu ra, bạn sẽ cười to, vì chẳng có gì cần hiểu cả. Chẳng
có khó khăn nào phải giải quyết. Mọi thứ bao giờ cũng đơn giản và rõ ràng. Làm
sao bạn có thể lỡ nó được? Với Phật vẫn im lặng, chin hót trên cây, gió xào xạc
trong rặng cây, thế mà mọi người thấp thỏm.
Mahakashyad đã hiểu.
Ông ấy đã hiểu cái gì? Ông ấy hiểu rằng chẳng
có gì cần hiểu cả, chẳng có gì cần nói cả, chẳng có gì cần giải thích cả. Toàn
bộ tình huống là đơn giản và trong suốt. Chẳng có gì bị che dấu bên trong nó.
Không cần phải tìm kiếm, vì tất cả mọi thứ đều ở đây và bây giờ, bên trong bạn.
Ông ấy cười vào bản thân mình nữa, vào toàn bộ
nỗ lực vô lí của nhiều kiếp sống chỉ để hiểu im lặng này - biết bao suy nghĩ đến
thế.
Phật gọi ông ấy đến, đưa cho ông ấy đoá hoa và
nói:
“Đây, ta trao cho ông tinh hoa.”
Tinh hoa là gì? Im lặng và cái cười là tinh
hoa – im lặng bên trong, cái cười bên ngoài. Và khi cái cười bật ra từ im lặng,
đấy không phải là điều trần tục nữa, đấy là điều thiêng liêng. Khi cái cười đến
từ im lặng, bạn không cười vào phí phạm của người khác. Bạn cười vào toàn bộ
trò đùa vũ trụ. Mà nó thực là trò đùa. Đó là lí do tại sao tôi cứ hay kể chuyện
đùa cho bạn, vì chuyện đùa chuyển vận được nhiều hơn bất kì kinh sách nào. Nó
là chuyện đùa vì bên trong bạn, bạn có đủ mọi thứ, thế mà bạn lại đi tìm mọi
nơi. Còn cái gì khác có thể là chuyện đùa hơn thế? Bạn là vua, mà hành động hệt
như kẻ ăn mày, không chỉ lừa dối người khác, mà còn lừa dối chính mình rằng bạn
là kẻ ăn mày. Bạn có nguồn tất cả tri thức mà cứ hỏi các câu hỏi; bạn có hiểu
biết bản thân mình mà cứ nghĩ rằng bạn là vô hiểu biết; bạn có cái bất tử bên
trong mình mà bạn lại sợ hãi và hoảng hốt về cái chết và bệnh tật. Điều này thực
sự là trò đùa, và nếu Mahakashyad cười, ông ấy đã cười to lắm. Mahakashyad vẫn
còn im lặng, và với im lặng dòng sông bên trong đã tuôn chảy. Với người khác
tinh hoa đã được trao, và tinh hoa vẫn còn sống động, vẫn còn mở cửa.
Hai điều này là các bộ phận. Im lặng bên trong
– im lặng sâu sắc đến độ không còn rung động nào trong con người bạn; bạn có đấy,
nhưng không có sóng; bạn chỉ là cái ao, không sóng, không gợn sóng dậy lên;
toàn bộ con người im lặng, tĩnh lặng; bên trong, tại trung tâm, là im lặng - và
trên phần ngoại vi là lễ hội và cái cười. Và chỉ im lặng, mới có thể cười, vì
chỉ im lặng mới có thể hiểu được trò đùa vũ trụ.
Tôi bảo bạn, im lặng mà tồn tại cùng buồn là
không thể đúng được. Cái gì đó đã đi sai rồi. Bạn đã bỏ lỡ con đường; bạn đã đi
sai vệt. Chỉ lễ hội mới có thể đưa ra bằng chứng rằng im lặng thực sự đã xảy
ra. Đâu là khác biệt giữa im lặng thực sự và im lặng giả?
Im lặng giả bao giờ cũng bị bó buộc. Qua nỗ lực
người ta đạt được nó. Điều ấy không phải là tự nhiên, nó không xảy ra cho bạn.
Bạn đã làm cho nó xảy ra. Bạn ngồi im lặng và có nhiều hỗn độn bên trong. Bạn
kìm nén nó và thế thì bạn không thể cười được. Bạn sẽ trở nên buồn vì cười sẽ
là nguy hiểm - nếu bạn cười, bạn sẽ mất im lặng, vì trong cười bạn không thể
kìm nén. Cười là chống lại kìm nén. Nếu bạn muốn kìm nén, bạn không được cười;
nếu bạn cười, mọi thứ sẽ văng ra. Cái thật sẽ văng ra trong tiếng cười, và cái
không thật sẽ bị mất. Đây là tinh hoa - phần bên trong của nó là im lặng, còn
phần bên ngoài của tinh hoa là lễ hội, tiếng cười. Vui vẻ và im lặng. Tạo ra
ngày càng nhiều khả năng quanh bạn đi - đừng bó buộc cái bên trong phải im lặng,
tạo ra ngày càng nhiều khả năng quanh bạn để cho im lặng bên trong có thể nở
hoa trong nó.
Thiền không dẫn bạn tới im lặng. Thiền chỉ tạo
ra tình huống trong đó im lặng xảy ra. Và điều này nên là tiêu chuẩn - rằng bất
kì khi nào im lặng xảy ra, cười sẽ tới trong cuộc sống bạn. Lễ hội cuộc sống sẽ
xảy ra xung quanh.
Khi im lặng quá nhiều, im lặng trở thành cười.
Nó trở thành quá tràn ngập đến mức nó bắt đầu tràn ra theo đủ mọi hướng. Ông ấy
bật cười. Đấy phải là cái cười điên dại, và trong cái cười đó, không còn
Mahakashyad nữa.
Im lặng là việc cười. In lặng đã đi tới trổ
hoa. Chứng ngộ của bạn là hoàn hảo chỉ khi im lặng đã đi tới thành lễ hội. Do
đó nhấn mạnh của tôi là sau khi bạn thiền, bạn phải mở hội. Sau khi bạn đã im lặng,
bạn phải tận hưởng nó, bạn phải có tạ ơn. Lòng biết ơn sâu lắng phải được biểu
lộ hướng về cái tổng thể chỉ vì cơ hội mà bạn có đây, mà bạn có thể thiền, mà bạn
có thể im lặng, mà bạn có thể cười.
Posted in: 
0 nhận xét:
Post a Comment