Osho - Thiền động (Thiền – Tự do đầu tiên và
cuối cùng)
Câu hỏi với thầy
Chương 75: Cha bỏ xe đạp ở đâu?
Trong khi thiền, tâm trí tôi phi năm trăm dặm
một giờ. Tôi chưa bao giờ kinh nghiệm im lặng, và bất kì việc chứng kiến nào xảy
ra cũng đều rất ngắn ngủi, tựa chớp loé. Tôi có làm lãng phí thời gian không?
Tâm trí bạn cực kì chậm. Năm trăm dặm một giờ, chỉ thế thôi sao?! Và bạn nghĩ đấy
là tốc độ sao? Bạn cực kì chậm đấy. Tâm trí đi nhanh lắm nó chẳng biết tốc độ
là gì đâu. Nó còn đi nhanh hơn ánh sáng nữa kia. Ánh sáng đi 186000 dặm một
giây; tâm trí còn đi nhanh hơn thế. Nhưng chẳng có gì phải lo lắng về điều đó cả
- đó là cái đẹp của tâm trí, đó là phẩm chất vĩ đại! Thay vì coi đó là điều
tiêu cực, thay vì đánh nhau với nó, làm bạn với tâm trí đi.
Bạn nói: “Trong khi thiền, tâm trí tôi phi năm
tram dặm một giờ” - cứ để nó phi đi! Để cho nó đi nhanh hơn. là người quan sát.
Bạn quan sát tâm trí chạy vòng quanh nhanh thế thì với tốc độ cao thế. Tận hưởng
điều này! Tận hưởng vở kịch này của tâm trí.
Trong tiếng Phạn chúng ta có thuật ngữ đặc biệt
dành cho nó; chúng ta gọi nó là chidvilas - vở kịch của tâm thức. Tận hưởng nó!
- vở kịch của tâm trí này xô về các vì sao, chuyển nhanh thế từ nơi nọ sang nơi
kia, nhảy qua mọi sự tồn tại. Cái gì sai trong đó nào? Cứ để cho nó là điệu vũ
đẹp. Chấp nhận nó đi.
Cảm giác của tôi là ở chỗ điều bạn đang làm là
cố gắng dừng nó lại - bạn không thể làm được điều đó đâu. Chẳng ai có thể dừng
tâm trí được cả! Nhưng mà có đấy, một ngày nào đó tâm trí sẽ dừng lại, nhưng
không ai có thể dừng nó lại được. Tâm trí dừng, nhưng điều đó không phải là do
nỗ lực của bạn. Tâm trí dừng do hiểu biết của bạn.
Bạn chỉ quan sát và cố gắng thấy cái gì đang xảy
ra, tại sao tâm trí lại đổ xô tới. Nó không đổ xô tới mà không có lí do gì đâu.
Thử xem tại sao tâm trí này lại đổ xô tới, nó xô đi đâu - bạn phải tham vọng rồi.
Nếu nó nghĩ đến tiền bạc, thử hiểu xem. Tâm trí không phải là vấn đề. Bạn bắt đầu
mơ mộng về tiền bạc, rằng bạn được xổ số hay thế này thế nọ, và thế rồi bạn thậm
chí còn bắt đầu lập kế hoạch chi tiêu số tiền đó, cái gì mua cái gì không mua.
Hay, tâm trí nghĩ bạn trở thành tổng thống, thủ
tướng, và thế rồi bạn bắt đầu nghĩ bây giờ phải làm gì, cai quản đất nước, hay
thế giới thế nào. Cứ quan sát tâm trí ấy! – tâm trí đang định hướng về gì. Phải
có hạt mầm sâu sắc trong bạn. Bạn không thể dừng tâm trí lại được trừ phi hạt mầm
đó biến mất. Tâm trí đơn thuần tuân theo mệnh lệnh của hạt mầm bên trong nhất của
bạn. Ai đó nghĩ về dục; thế thì đâu đó có hoạt động dục bị kìm nén. Quan sát
nơi tâm trí đổ xô tới. Nhìn sâu vào trong bản thân bạn, tìm ra nơi có hạt mầm ấy.
Tôi đã từng nghe: Một linh mục rất nhiều lo
nghĩ, “Nghe đây,” ông ta nói với người cai quản giáo đường, “ai đó đã đánh cắp
chiếc xe đạp của tôi.”
“Cha đã để nó ở đâu, thưa cha?” vị này hỏi.
“Chỉ quanh xứ đạo mà ta triệu tập thôi.”
Người cai quản giáo đường gợi ý rằng kế hoạch
tốt nhất cho ông linh mục là hướng bài giảng đạo chủ nhật về mười điều răn dạy
của chúa. “Khi con nghe thấy câu ‘Ngươi sẽ không ăn cắp,’, cha và con sẽ quan
sát các khuôn mặt - chúng ta sẽ nhanh chóng thấy được.”
Chủ nhật tới, vị linh mục bắt đầu trong dòng
thao thao bất tuyệt về mười điều răn dạy, thế rồi quên mất luồng mạch của mình,
ông đổi chủ đề và truy hỏi khập khiễng.
“Thưa cha,” người cai quản giáo đường nói,
“Con nghĩ cha định...”
“Ta biết, Giles ạ, ta biết. Nhưng con thấy đấy,
khi ta nói ‘Ngươi sẽ không phạm tội ngoại tình,’, ta bỗng nhiên nhớ tới nơi ta
đã bỏ quên xe đạp.”
Chỉ thấy nơi bạn đã bỏ quên xe đạp của mình.
Tâm trí đang đổ xô tới vì những lí do nào đó. Tâm trí cần hiểu biết, cần nhận
biết. Đừng cố dừng nó lại. Nếu bạn cố dừng nó lại, ngay chỗ đầu tiên bạn không
thể nào thành công được; chỗ thứ hai, nếu bạn có thể thành công - người ta có
thể thành công nếu người ta giữ nỗ lực trong nhiều năm - nếu bạn có thể thành
công, bạn sẽ trở thành mụ mẫm. Chẳng tỏ ngộ nào xảy ra từ đó cả.
Trước hết, bạn không thể thành công; và cũng tốt
là bạn không thể thành công được. Nếu bạn có thể thành công, nếu bạn xoay xở để
thành công được, điều đó sẽ rất không may đấy - bạn sẽ trở nên mụ mẫm, bạn sẽ mất
thông minh. Với tốc độ đó, có thông minh, với tốc độ đó, có sắc bén liên tục của
lưỡi gươm suy nghĩ, logic, trí tuệ. Xin đừng cố dừng nó lại. Tôi không ủng hộ
những kẻ ngu si, và tôi cũng không ở đây để giúp cho bất kì ai trở thành đần độn.
Nhân danh tôn giáo, nhiều người đã trở thành đần
độn, họ gần như trở thành những kẻ ngốc - chỉ cố thử dừng tâm trí lại mà không
có bất kì hiểu biết gì về việc tại sao nó lại di chuyển với tốc độ như thế...
trước hết là tại sao? Tâm trí không thể nào đi được mà không có bất kì lí do
gì. Không đi vào trong các lí do, trong các tầng, các tầng sâu của vô thức, họ
chỉ cố dừng lại. Họ có thể dừng lại, nhưng họ sẽ phải trả giá, và giá sẽ là việc
trí thông minh của họ bị mất đi.
Bạn có thể đi khắp Ấn Độ, bạn có thể tìm thấy
hàng nghìn sannyasins, mahatmas; nhìn vào mắt họ xem - đấy, họ là những người tốt,
đẹp, nhưng đần độn. Nếu bạn nhìn vào mắt họ, không thấy có thông minh, bạn sẽ
không thấy bất kìa chớp loé nào. Họ là những người không sáng tạo; họ chẳng
sáng tạo ra cái gì cả. Họ chỉ ngồi đấy thôi. Họ sống vô vị, họ không phải là những
người sống động. Họ chẳng có ích cho thế giới này theo bất kì cách nào. Họ thậm
chí chẳng tạo ra được một bức tranh hay một bài thơ, một bài ca nào, vì ngay cả
để tạo ra một bài thơ, bạn cũng cần thông minh, bạn cần phẩm chất nào đó của
tâm trí.
Tôi sẽ không gợi ý rằng bạn dừng tâm trí lại,
thay vì thế thì tôi gợi ý là hiểu nó. Với hiểu biết, điều kì diệu xảy ra. Điều
kì diệu là ở chỗ với hiểu biết, dần dần, khi bạn hiểu được nguyên nhân và những
nguyên nhân đó được xem xét sâu sắc, qua xem xét sâu sắc vào những nguyên nhân
đó, những nguyên nhân đó biến mất, tâm trí chậm dần lại. Nhưng thông minh không
mất, vì tâm trí không bị bắt ép.
Bạn đang làm gì nếu bạn không dứt bỏ các
nguyên nhân bởi hiểu biết? Chẳng hạn, bạn đang lái xe và bạn cứ nhấn chân ga và
đồng thời bạn cố nhấn chân phanh. Bạn sẽ phá huỷ toàn bộ máy móc của xe. Và rất
có khả năng là bạn sẽ gặp tai nạn. Điều này không thể được làm cùng nhau. Nếu bạn
nhấn phanh, phải thả chân ga; đừng nhấn ga thêm nữa. Nếu bạn đang nhấn ga, đừng
nhấn phanh. Đừng làm cả hai thứ một lúc, nếu không bạn sẽ phá huỷ toàn bộ máy
móc; bạn đang làm hai điều mâu thuẫn nhau. Bạn mang tham vọng - và bạn cố dừng
tâm trí lại sao?
Tham vọng tạo ra tốc độ, cho nên bạn đang tăng
tốc độ - và lại nhấn phanh tâm trí. Bạn sẽ phá huỷ toàn bộ cơ chế tinh vi của
tâm trí, và tâm trí là hiện tượng rất tinh tế, tinh tế nhất trong toàn bộ sự tồn
tại. Cho nên đừng ngu xuẩn về nó.
Không cần phải dừng nó lại. Bạn nói: “Tôi chưa
bao giờ kinh nghiệm im lặng, và bất kì khi nào việc chứng kiến xảy ra cũng đều
rất ngắn ngủi, tựa chớp loé.” Cảm thấy hạnh phúc đi! Ngay cả điều đó cũng là
cái gì đó cực kì quí giá. Những chớp loé đó, chúng không phải là những chớp loé
thường đâu. Đừng cho điều này là hiển nhiên nhé! Có cả triệu người mà với họ
ngay cả những thoáng nhìn nhỏ nhoi này cũng không xảy ra. Họ sẽ sống và chết và
họ sẽ chẳng bao giờ biết chứng kiến là gì - cho dù chỉ một khoảnh khắc thôi. Bạn
hạnh phúc đấy, bạn may mắn đấy. Nhưng bạn không cảm thấy biết ơn. Nếu bạn không
cảm thấy biết ơn, những chớp loé đó sẽ biến mất; cảm thấy biết ơn, chúng sẽ
phát triển. Với lòng biết ơn, mọi thứ sẽ phát triển. Cảm thấy hạnh phúc là bạn
được ân huệ đi - chúng sẽ phát triển đấy. Với sự tích cực đó, mọi thứ sẽ phát
triển.
“Và bất kì việc chứng kiến nào xảy ra, cũng đều
rất ngắn ngủi.”
Cứ để cho nó rất ngắn ngủi đi! Nếu nó có thể xảy
ra cho một khoảnh khắc, nó đang xảy ra đấy; bạn sẽ có hương vị của nó. Và với
hương vị ấy, dần dần, bạn sẽ tạo ra ngày càng nhiều tình huống trong đó nó xảy
ra ngày một nhiều hơn.
“Tôi có làm lãng phí thời gian của mình
không?”
Bạn không thể lãng phí thời gian được, vì bạn
đâu có thời gian. Bạn có thể lãng phí cái gì đó mà bạn có. Thời gian bạn đâu
có. Thời gian đằng nào cũng bị lãng phí dù bạn có thiền hay không - thời gian sẽ
bị lãng phí. Thời gian vẫn cứ xô tới. Dù bạn làm bất kì cái gì, làm mọi thứ hay
không làm cái gì cả, thời gian vẫn cứ trôi qua. Bạn không thể giữ được thời
gian cho nên làm sao bạn có thể lãng phí được thời gian? Bạn có thể lãng phí chỉ
cái gì đó mà bạn có thể giữ lại được. Bạn đâu có sở hữu thời gian.
Quên nó đi!
Và cách dùng thời gian tốt nhất mà bạn có được
là có những thoáng nhìn nhỏ bé này - vì chung cuộc bạn sẽ đi tới thấy chỉ những
khoảnh khắc đã được giữ lại mà chính là những khoảnh khắc chứng kiến, còn tất cả
những khoảnh khắc khác đã trôi mất tăm mất tích. Tiền bạn kiếm được, danh vọng
bạn thu được, kính trọng bạn thu được, tất cả đều trôi mất tăm. Chỉ một vài khoảnh
khắc mà bạn có những chớp loé của chứng kiến, chỉ những khoảnh khắc đó là được
giữ lại thôi. Chỉ những khoảnh khắc đó sẽ đi với bạn khi bạn rời bỏ cuộc sống
này - chỉ những khoảnh khắc đó mới có thể đi được, bởi vì những khoảnh khắc đó
thuộc về vĩnh hằng, chúng không thuộc về thời gian.
Cảm thấy hạnh phúc nó đang xảy ra đi. Nó bao
giờ cũng xảy ra chậm rãi, từ từ. Giọt nọ giọt kia, đại dương vĩ đại có thể trở
nên tràn đầy. Nó xảy ra theo từng giọt; theo từng giọt đại dương tới. Bạn chỉ
nhận nó với lòng biết ơn, với lễ hội, với cám ơn. Và đừng cố dừng tâm trí lại.
Để tâm trí mang tốc độ của nó - còn bạn thì quan sát.
Posted in: 
0 nhận xét:
Post a Comment