Osho
– Kỉ luật của siêu việt – Tập 3
Chương
8. Đường cấm
Câu
hỏi thứ nhất:
Tôi
mong mỏi con rắn trở nên sống động trong tôi, thắp lên trong tôi ngọn lửa....
Tôi
có đang trên đường cấm không? Tôi sợ hãi.
Đường
cấm cũng là đường. Không có đường nào khác. Có một qui tắc chắc chắn cho tiến
hoá, một nguyên tắc chắc chắn cho nó. Và nguyên tắc đó là: trước khi bạn có thể
trở thành thực sự hồn nhiên bạn phải đánh mất mọi sự hồn nhiên. Trước khi bạn
có thể thực sự trở nên thuần khiết bạn phải đi theo mọi loại không thuần khiết.
Trước khi bạn có thể về nhà, bạn phải vẩn vơ, đi lạc lối.
Đó
là toàn bộ ý nghĩa của câu chuyện ngụ ngôn Ki tô giáo về Adam bị đuổi khỏi
thiên đường của Thượng đế. Anh ta phải bị đuổi ra. Không phải là Adam chịu
trách nhiệm cho việc bị đuổi đó - đấy là một qui tắc nào đó của cuộc sống.
Thượng
đế bảo Adam rằng "Cây tri thức là cây cấm, con không được ăn trái của
nó." Chỉ một mệnh lệnh được trao cho anh ta, rằng anh ta không được ăn từ
cây tri thức này. Nhưng điều này lại tác động như khêu gợi.
Nếu
Thượng đế thực sự muốn anh ta không ăn quả của cây tri thức này, cách tốt nhất
đáng phải là đừng bao giờ nói cho Adam về điều đó. Thiên đường vô hạn... hàng
triệu và hàng triệu cây. Thậm chí đến giờ, Adam cũng sẽ không có khả năng phát
hiện ra điều đó - cây tri thức. Nhưng khoảnh khắc Thượng đế nói: "Đừng chạm
vào cây đó, đừng tới gần nó, đừng ăn quả nó," thì cây đó trở thành cây
quan trọng nhất. Chắc chắn. Hiển nhiên.
Adam
phải đã bắt đầu mơ về nó. Một cám dỗ - đi vào rừng, vào vườn, cái cây này cứ vẫy
gọi anh ta mãi. Anh ta phải đã lại gần nó, nhìn nó, chờ đợi, nghiền ngẫm; nhiều
lần anh ta phải đã ở gần nó, ngay bên bờ miệng phạm tội, không tuân lệnh, sắp nổi
dậy.
Có
một luật nền tảng cho điều đó. Adam phải bị đuổi ra. Chừng nào mà Adam còn chưa
bị đuổi thì Adam sẽ chẳng bao giờ trở thành một Christ được. Anh ta phải đi lạc
lối để trở về nhà. Rất mâu thuẫn! Nhưng chừng nào bạn còn chưa đi vào trong tội
lỗi, bạn không biết thánh thiện là gì.
Mọi
đứa trẻ đều là thánh nhân, nhưng tính thánh thiện đó lại rất rẻ. Bạn chưa kiếm
được nó; nó mới chỉ là món quà tự nhiên - và ai bận tâm tới món quà tự nhiên
đó? Bạn phải đánh mất nó đi. Khi bạn làm mất nó thế thì bạn bắt đầu đau khổ, thế
thì bạn cảm thấy cơn đói lớn về nó. Khi bạn làm mất nó, thế thì bởi tương phản
sự việc trở thành rõ ràng nó là gì.
Nếu
bạn muốn thấy buổi bình minh đẹp, bạn phải lang thang trong đêm tối. Chỉ sau
đêm tối, buổi sáng mới đẹp. Nếu bạn thực sự muốn giầu có, bạn phải trở thành
nghèo. Chỉ sau cái nghèo bạn mới bắt đầu cảm thấy cái đẹp của giầu có.
Mâu
thuẫn là rõ ràng duy nhất - chúng là phần bù.
Người
Ki tô giáo có một lí thuyết; họ gọi nó là felix culpa - lỗi lầm hạnh phúc. Tội
lỗi của Adam đã được biết tới đối với thượng đế học Ki tô giáo như felix culpa
- lỗi lầm hạnh phúc - vì nó đem lại nhu cầu Chúa Cứu thế Christ. Nếu như không
có bất tuân lệnh về phần của Adam thì đã không có Christ.
Adam
là tâm thức con người đi xa khỏi Thượng đế. Christ là cùng tâm thức con người
đó trở về nhà. Adam và Christ không phải là hai người. Adam đi xa, Christ trở về.
Đấy là cùng một năng lượng.
Bất
tuân lệnh là cần thiết để trở nên tuân lệnh. Nổi dậy là cần thiết để biết buông
xuôi là gì. Bản ngã là cần thiết để trở thành vô ngã. Mọi thánh nhân đều có quá
khứ và mọi tội nhân đều có tương lai. Nhớ điều đó, và đừng bao giờ sợ điều cấm.
Điều
cấm là con đường. Bạn đi vào trong nó! Đi một cách dũng cảm. Đi một cách toàn bộ
- để cho bạn có thể chấm dứt hấp dẫn này. Và bạn không định tìm gì trong nó cả.
Bạn sẽ đi tới cái trống rỗng từ nó - đó sẽ là kinh nghiệm lớn, chín muồi lớn. Tội
lỗi không bao giờ có thể đáp ứng, cho nên sao lại sợ?
Nếu
có khả năng nào mà tội lỗi có thể đáp ứng cho ai đó, thế thì sẽ có nguy cơ lớn.
Nhưng tội lỗi chưa bao giờ đáp ứng cho bất kì ai. Bạn càng đi vào trong nó, bạn
càng biết nó chỉ là ngu xuẩn, nó chỉ là không thông minh, nó chỉ là già cỗi, lối
mòn thường lệ, cái vòng luẩn quẩn. Bạn chẳng đi đâu cả. Bạn không đi đâu cả, bạn
không trưởng thành.
Bạn
càng hiểu sâu sắc điều đó, khả năng càng lớn là bạn sẽ bắt đầu cuộc hành trình
đi trở lại - bạn sẽ bắt đầu đi tới cội nguồn nguyên thuỷ. Tất nhiên, khi tôi
nói trở lại cội nguồn nguyên thuỷ, tôi không ngụ ý rằng bạn sẽ thực sự thoái
lui. Bạn sẽ vẫn tiến lên, nhưng cuộc hành trình sẽ hướng về cội nguồn. Không có
việc đi lùi. Thời thơ ấu thứ hai sẽ tới. Tại Ấn Độ, khi một người đi qua thời
thơ ấu lần thứ hai thì chúng ta gọi người đó là được sinh ra hai lần - dwij -
sinh ra lần nữa. Người đó lại trở thành trẻ thơ, lại hồn nhiên.
Cho
nên đừng sợ. Thế giới này là cám dỗ - cám dỗ mà bạn phải trải qua, cám dỗ phải
chịu đựng. Và Quỉ là đối tác với Thượng đế - quỉ không phải là kẻ thù, quỉ là đối
tác. Quỉ cám dỗ bạn, quỉ đưa bạn vào đường cấm, quỉ giúp bạn bất tuân lệnh. Quỉ
khêu gợi bạn, quỉ mê hoặc bạn, quỉ cám dỗ bạn. Nếu bạn toàn tâm toàn ý đi với
quỉ, chẳng chóng thì chầy bạn sẽ hiểu rằng quỉ là kẻ lừa dối. Ngay lập tức quỉ
biến mất.
Khoảnh
khắc bạn nhận ra rằng quỉ là kẻ lừa dối, thì quỉ biến mất. Trong việc nhận ra
đó là cái chết cho quỉ. Bỗng nhiên bạn bắt đầu cười to. Tiếng cười lớn nảy sinh
trong bạn. Bạn bắt đầu gầm như sư tử, tiếng gầm lớn. Bây giờ bạn đã thấy chân
lí, tại sao Thượng đế đã bảo bạn đừng ăn trái của cây nào đó - ông ấy muốn bạn
ăn nó.
Tất
nhiên, Thượng đế không thể ngu ngốc thế. Nếu ông ấy không muốn thì ông ấy đã giữ
im lặng. Ông ấy có thể đã loại bỏ cây đó đi! - bất kì người làm vườn bình thường
nào cũng có thể làm được điều đó. Ông ấy đã không loại bỏ cây đó đi, ông ấy đơn
giản ra lệnh. Và đây chính là tâm lí. Chuyện ngụ ngôn này thực sự là một trong
những chuyện tâm lí hay nhất.
Bất
kì khi nào bạn không được phép đi, bạn sẽ muốn đi. Nếu phim nào đó đang chiếu
trong thành phố và có quảng cáo 'dành riêng cho người lớn' thì mọi trẻ con sẽ
xô tới - thế thì phải có cái gì đó cho chúng. Nếu chỉ dành riêng cho người lớn,
thế thì nó có khêu gợi.
Nói
với mọi người: "Đừng làm điều này," và họ sẽ làm điều đó. Bạn có thể
chắc chắn về điều đó. Và Thượng đế làm cho điều đó thành hoàn toàn chắc chắn.
Ông ấy phải đã có chút ít hoài nghi về Adam, cho nên Ông ấy đã tạo ra Eve. Đàn
ông là kẻ hèn nhát - trừ phi đàn bà cám dỗ anh ta. Anh ta có thể ngần ngại,
nhưng khi đàn bà có đó để cám dỗ, đàn ông trở nên rất bạo dạn. Khi vợ có đó,
thì chồng trở nên rất bạo dạn. Đừng bao giờ đánh nhau với chồng khi vợ hiện diện
- anh ta sẽ giết bạn. Anh ta phải tự chứng minh về mình bởi vì vợ có đó. Khi
anh ta một mình, bạn có thể đánh nhau; anh ta sẽ không bận tâm - anh ta sẽ nói
thế là tốt.
Khi
bạn có người đàn bà cùng mình, bạn trở nên liều lĩnh. Bạn phải chứng tỏ cho người
đàn bà rằng bạn là anh hùng, người vĩ đại, người dũng cảm, bạo dạn. Thế thì bạn
có thể phát điên, bạn có thể làm bất kì cái gì.
Nhưng
ngay cả thế Thượng đế cũng hoài nghi: có thể đàn bà cũng không đủ. Ông ấy đã tạo
ra con rắn: rắn cám dỗ đàn bà, đàn bà cám dỗ Adam. Và tất nhiên điều đó được lập
kế hoạch rất kĩ lưỡng - hử? - đấy là một vở kịch hay, lập kế hoạch chu đáo. Tất
cả các nhân vật đều có đó. Adam bao giờ cũng có thể nói, "Tôi không chịu
trách nhiệm. Eve, cô ấy chịu trách nhiệm." Cô ấy bao giờ cũng có thể nói,
"Tôi không chịu trách nhiệm - rắn ấy." Và tất nhiên rắn thì không thể
nói được, cho nên câu chuyện này chấm dứt ở đó. Nếu mà rắn có thể nói được thì
nó đã nói, "Thượng đế chịu trách nhiệm." Chẳng ai đã hỏi rắn - ai chịu
trách nhiệm? Rắn hoàn toàn im lặng.
Xem
đấy: bất kì khi nào bạn nói ai đó khác chịu trách nhiệm, bạn đang làm gì? Bạn
đơn giản đẩy trách nhiệm đi. Chồng nói vợ chịu trách nhiệm; vợ nói con chịu
trách nhiệm - và con cái, tất nhiên câm lặng; chúng không thể nói được điều gì.
Cho nên tại đó chuyện dừng lại. Chúng ta cứ đổ trách nhiệm lẫn cho nhau.
Bạn
trở nên mang tính tôn giáo vào cái ngày bạn nhận ra "Mình chịu trách nhiệm."
Dũng cảm lên. Cảm thấy trách nhiệm của mình - và đi vào trong mọi điều cám dỗ bạn,
và đi với nhận biết đầy đủ, đi có ý thức. Đi một cách có chủ ý vào trong nó.
Tôi
muốn nói với các bạn một luật khác của cuộc sống: nếu các bạn đi một cách có chủ
ý vào cái gì đó, nó không bao giờ có thể trở thành tù túng của bạn được. Đừng
đi cứ như là bạn bị kéo vào đó. Đừng đi như kẻ nô lệ: đi như người chủ. Cho dù
bạn đi vào cái gì đó bị cấm đoán, bị tất cả các tôn giáo công bố là tội lỗi,
cứ đi một cách dũng cảm và đi với tinh thần trách nhiệm. Nói: "Tôi muốn đi
và tôi muốn thám hiểm chiều hướng này. Và tôi đi đấy." Đừng cảm thấy mặc cảm!
Bởi vì nếu bạn cảm thấy mặc cảm thì bạn sẽ đi nửa vời - và khi bạn đi nửa vời
thì bạn bị mắc kẹt. Thế thì bạn sẽ không bao giờ có khả năng quay lại. Nếu bạn
đi toàn tâm toàn ý, bạn ngay lập tức sẽ thấy ra cái giả dối của nó, cái ngu xuẩn
của nó. Đi một cách toàn tâm toàn ý đi! Và thám hiểm nó một cách đầy đủ, hoàn
toàn đầy đủ. Thám hiểm mọi ngóc ngách của nó để cho nó được kết thúc. Một khi bạn
đã thấy toàn thể trò chơi, bạn ra khỏi nó.
Bạn
hỏi: "Tôi mong mỏi con rắn trở nên sống động trong tôi..." Con rắn có
đó. Thượng đế chưa bao giờ tạo ra con người mà lại không có con rắn sẵn đó: nó
đã được dựng ra rồi, nó có đó rồi. Gọi nó là dục hay gọi nó là kundalini - thì
nó vẫn là con rắn đấy. Dục là con rắn đi xuống. Kundalini là cùng con rắn đó,
cùng quyền năng con rắn đó, nhưng đi lên.
Thông
thường, khi đứa trẻ được sinh ra, con rắn có đó cuộn tròn gần trung tâm dục -
điều các nhà yoga gọi là muladhar - trung tâm cơ sở, gốc rễ: nó cuộn lại ở đó,
năng lượng ngủ. Vào lúc đứa trẻ trở nên thành thục, chín muồi về dục, vào tuổi
mười bốn hay gần thế, con rắn duỗi ra và bắt đầu đi xuống, hướng tới thung
lũng. Đó là điều bản năng dục là gì.
Rồi
một hôm, khi bạn đã thám hiểm bản năng dục của mình và đã thấy chẳng có gì - chẳng
có gì đáng giá, ngoại trừ rắc rối, lo âu, phiền não, đau khổ - con rắn bắt đầu
đi lên. Đấy vẫn là cùng con rắn ấy! Bây giờ nó bắt đầu đi lên đỉnh, lên núi.
Khi
nó bắt đầu đi lên, biến đổi lớn xảy ra. Từ Adam bạn đang trở thành một Christ.
Và khi con rắn chạm tới điều tối thượng trong bạn, sahasrar, luân xa thứ bẩy của
bản thể bạn, đỉnh cao nhất, đỉnh Everest, đỉnh Gourishankar, khi nó chạm tới
luân xa đó, bỗng nhiên bạn không là Adam cũng chẳng là Christ - bạn là bản thân
Thượng đế.
Cảm
thấy bản thân mình như Adam là giấc mơ, ác mộng. Cảm thấy bản thân mình như
Christ cũng vẫn là giấc mơ - có tốt hơn giấc mơ đầu, không ác mộng chút nào, rất
dịu ngọt và đẹp đẽ, cực kì đẹp, nhưng vẫn là giấc mơ. Đi tới biết bản thân mình
như Thượng đế là đi tới thực tại, là về nhà.
Con
rắn có đó, và nó rất sống động! Bạn có thể đã trở nên sợ con rắn này. Xã hội
đang làm việc để chống lại - chống lại bạn. Xã hội không muốn bạn là ngọn lửa
cá nhân có năng lượng, xã hội muốn bạn vẫn còn trong kiểm soát. Xã hội sợ hãi.
Ngay cả chỉ một cá nhân cũng có thể trở thành mang tính rất bùng nổ.
Đó
là điều đã xảy ra khi một Christ đi trên trái đất, hay một Phật - hệt như một
nguyên tử nhỏ có thể nổ và có thể phá huỷ toàn bộ thành phố lớn như Hiroshima.
Hệt như nguyên tử tí hon, mắt không thấy được, không ai đã từng thấy được nó,
thậm chí đến máy móc cũng không thấy được - một hạt không thấy được có thể nổ
và có thể sinh ra năng lượng nhiều đến thế. Còn nói gì tới tâm thức con người?
Nếu
tâm thức con người bùng nổ, xã hội không biết làm sao kiểm soát nó. Cho nên xã
hội giữ bạn bị gắn vào bậc thang thấp nhất. Nó không cho phép bạn di chuyển. Nó
giữ bạn ngay trên trái đất; nó không bao giờ cho bạn đôi cánh. Bạn có đôi cánh,
nhưng nó thậm chí làm cho bạn không nhận biết rằng mình có cánh. Nó dạy bạn mọi
điều, nhưng điều cơ bản nhất lại không được dạy.
Trong
trường đại học đầu bạn bị chất đầy với rác rưởi. Trong trường phổ thông, cao đẳng,
đại học, đầu bạn được dùng như thùng rác: mọi người cứ ném mọi thứ vào trong
nó. Họ đang trả thù với thầy giáo riêng của mình. Họ đã chất đầy đầu mình bằng
rơm rác, bây giờ họ đang làm cùng điều đó với người khác - và về mặt tôn giáo,
rất nghiêm chỉnh. Bạn có thấy các giáo sư, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng không?
- nghiêm chỉnh thế, cứ dường như họ đang làm công việc phục vụ vĩ đại cho nhân
loại. Họ chỉ đang phá huỷ.
Khi
cái đầu trở nên quá nặng, bạn mất tiếp xúc với trái tim mình. Khi cái đầu trở
nên quá quan trọng, bạn có khuynh hướng quên mất trái tim. Mà trái tim lại là
nguồn năng lượng sống của bạn. Từ trái tim bạn được nối với trung tâm dục, và từ
trái tim bạn được nối với sahasrar. Trái tim là cây cầu giữa dục và sahasrar -
trái tim là cây cầu giữa thung lũng và đỉnh núi. Và họ cứ nhồi nhét vào đầu bạn.
Họ huấn luyện cái đầu bạn nhiều thế, bạn trở nên láu lỉnh thế, bạn trở nên hiệu
quả với cái đầu tới mức bạn đơn giản bỏ qua con đường đi qua trái tim.
Cuộc
sống đi qua trái tim. Con rắn là sống động và sẵn sàng nhẩy vào cuộc hành trình
của nó, bạn sẽ chỉ phải mở cánh cửa trái tim mình. Đó là điều tôi ngụ ý khi tôi
nói nhẩy múa, ca hát, cực lạc, mở hội, tình yêu, tình cảm.
Trường
đại học thật của tương lai sẽ là trung tâm huấn luyện cho trái tim, chứ không
cho cái đầu. Những trường đại học này đang tồn tại hôm nay chỉ là đồ lạc hậu;
chúng là tàn tích của quá khứ. Chúng có thể tồn tại trong các viện bảo tàng,
nhưng chúng không nên được phép tồn tại thêm nữa trong thực tế.
Trường
đại học thật phải là nơi huấn luyện lớn lao cho trái tim, cho tình cảm.
Con
rắn của bạn là sống động. Cởi mở trái tim đi - con rắn của bạn đang dò dẫm. Khi
tôi nhìn trong bạn lúc bạn tới với tôi và cá nhân tôi gặp gỡ bạn, tôi thấy con
rắn đang dò dẫm tìm trái tim. Hướng tới cái đầu nó không thể đi được nếu không
đi từ trái tim. Không có cách nào cả. Nó chỉ có thể đi lên đầu qua trái tim.
Khi nó đi qua trái tim, nó không đạt tới lí lẽ của bạn, nó đạt tới trực giác của
bạn. Khi nó đi qua trái tim, nó đi vào sahasrar. Sahasrar cũng là trong đầu,
nhưng nó không là cái đầu mà bạn đã biết tới.
Ngay
cả các nhà sinh học, các nhà sinh lí học cũng nói rằng một nửa cái đầu chỉ dường
như vô dụng - chức năng của nó là gì? Chỉ một nửa mới dường như làm việc. Nửa
kia mà dường như vô dụng và không vận hành là hạt mầm của sahasrar. Khi năng lượng
của bạn đi qua trái tim, nó đạt tới nửa kia của cái đầu mà thường không vận
hành. Nó vận hành chỉ khi con người trở thành vị phật.
Và
tôi nhắc lại lần nữa: đường cấm là con đường duy nhất. Dũng cảm lên! Nhớ lấy: tội
lỗi là felix culpa - lỗi lầm hạnh phúc - bởi vì đó là cách duy nhất người ta đi
tới trở thành thánh nhân.
Câu
hỏi thứ hai:
Vở
kịch này đã xâm chiếm tôi từ lúc có việc chuyển chiếc khăn. Thầy đã đưa chiếc
khăn của mình cho các sannyasin nói rằng nó sẽ đáp xuống như Thượng đế - nhưng
nó lại tiếp đất trên sàn. Thế rồi hôm qua thầy lấy lại nó. Phật đã chuyển hoa
cho Mahakashyapa, hoa vẫn trong tay ông ấy. Osho, chẳng lẽ không ai trong tất cả
các sannyasin của thầy lại có thể nhận được chiếc khăn của thầy sao? Xin thầy
nói điều gì đó và làm rõ điều đó ra.
Nhưng
câu hỏi này lại không có chữ kí... đấy phải là một người hèn nhát. Toàn bộ cảm
giác của tôi là không trả lời nó. Bởi vì nếu bạn thậm chí không thể công bố tên
mình, bạn sợ - thậm chí hỏi một câu hỏi bạn cũng sợ - bạn không muốn bộc lộ
mình, ngay cả trước tôi....
Cảm
giác của tôi là không trả lời nó, nhưng câu hỏi thì lại hay - người hỏi có thể
là kẻ hèn nhát. Cho nên tôi không trả lời cho người hỏi, tôi sẽ trả lời câu hỏi.
Tâm
trí có thể nhìn vào mọi thứ bao giờ cũng theo hai cách, nhớ điều đó. Tâm trí có
thể nhìn theo cách tiêu cực, tâm trí có thể nhìn theo cách tích cực. Và người
tôn giáo là người cố gắng tìm ra cánh cửa tích cực bởi vì qua cánh cửa tiêu cực
bạn chẳng bao giờ đạt tới cái thật.
Cái
thật bao giờ cũng tích cực. Và người tích cực thậm chí dùng cái tiêu cực để tìm
ra cái tích cực - nhưng mục tiêu vẫn là cái tích cực.
Chẳng
hạn, điều này đã xảy ra. Tôi bảo bạn: Đợi chiếc khăn. Nó sẽ đáp xuống như Thượng
đế vào đầu ai đó. Nhưng nó lại hạ xuống sàn. Bây giờ có hai khả năng: một, hoặc
không ai sẵn sàng nhận nó; hoặc, biết bao nhiêu người sẵn sàng đến mức chiếc
khăn gặp khó khăn. Nhưng tâm trí tiêu cực bao giờ cũng nhìn từ cái tiêu cực.
Đó
là điều tôi muốn nói với bạn: Tôi có nhiều Mahakashyapas hơn Phật đã có và chiếc
khăn gặp khó khăn. Lo nghĩ, nó chạm vào chiếc xà - hạ xuống đâu đây? vào ai? Sẽ
là không công bằng mà chọn người này và không chọn người kia.
Trong
toàn bộ lịch sử nhân loại chưa bao giờ có tiếng cười như có quanh tôi. Khi Phật
cầm đoá hoa trong tay mình, chỉ một sannyasin, Mahakashyapa, mỉm cười. Do đó,
đoá hoa đã được trao cho ông ấy. Tất cả đều mặt dài ra, buồn bã... phải nghĩ một
cách bí truyền "Điều đó nghĩa là gì?" Điều đó chẳng mang nghĩa gì cả!
Đấy chỉ là một cử chỉ vô nghĩa.
Mahakashyapa
đã cười to, nhìn vào toàn thể cái khôi hài của nó. Ông ấy đã cười, không phải
vào đoá hoa, ông ấy đã cười, không phải vào Phật - ông ấy đã cười vào tất cả những
kẻ ngu đó, những người vây xung quanh ông ấy ở đó. Họ cứ nghĩ ngợi mãi,
"Điều đó là gì nhỉ?" Và họ phải đã đi lòng vòng trong đầu mình và vặn
vẹo các lí thuyết và nhìn vào các kinh sách và nhìn vào kí ức trong quá khứ:
"Có điều gì trước đó không?" Và họ phải đã cố gắng tìm ra nghĩa ẩn
kín nào đó trong nó. Chẳng có gì được giấu trong nó cả.
Vị
phật cởi mở như đoá hoa. Không có gì bị giấu trong nó cả. Phật tử có một ngạn
ngữ của Phật rằng không có gì bị che giấu trong sự tồn tại - từ chính lúc ban đầu
không có gì bị che giấu cả. Mọi thứ đều ở ngay trước bạn. Chỉ cần bạn mở mắt ra
thôi.
Thấy
toàn bộ cái ngớ ngẩn của cái gọi là các học giả lớn xung quanh Phật - các bác học
vĩ đại, những nhà logic vĩ đại - Mahakashyapa đã cười to. Phật gọi ông ấy lại
và đưa cho ông ấy đoá hoa. Và ông ấy nói với các đệ tử: "Bất kì cái gì có
thể nói ra thì ta đã nói với các ông rồi. Cái mà không thể nói ra được thì ta
truyền cho Mahakashyapa."
Bây
giờ, trong hai nghìn năm trăm năm những học giả và bác học ngu ngốc đó lại
nghĩ: "Cái gì đã xảy ra nhỉ?" Họ lại nghĩ: "Cái gì đã diễn ra giữa
Phật và Mahakashyapa? Cái gì đã được chuyển giao?"
Trong
Thiền các thiền sư nêu điều này như một công án. Họ nói với các đệ tử của mình:
"Ngồi im và tìm câu trả lời tại sao Phật chọn Mahakashyapa, tại sao
Mahakashyapa cười, tại sao hoa đã được trao cho ông ta, và Phật ngụ ý gì khi
ông ấy nói, 'Cái mà không thể nói ra được thì ta truyền trao nó cho
Mahakashyapa. Và cái có thể nói ra thì ta đã nói với các ông rồi.'"
Tất
nhiên, chân lí không thể được nói ra, cho nên Phật mới truyền trao nó cho
Mahakashyapa. Còn tất cả những cái có thể được nói ra về chân lí thì lại là lời
nói dối đẹp đẽ. Cho nên Phật đã nói những lời dối trá đó cho người khác còn
chân lí thì đã được trao cho Mahakashyapa. Và Mahakashyapa không phải là một trong
những đệ tử toàn trí nhất, không thế chút nào. Trong thực tế, chẳng ai biết tới
tên ông ấy ngoại trừ trong câu chuyện này.
Sariputta
là một học giả lớn; Maudgalyan là một học giả lớn; Ananda là đại đệ tử - và còn
có nhiều người nữa. Mahakashyapa sao? Không ai đã từng nghe nói về ông ấy. Ông ấy
phải đã sống một cuộc sống rất im lặng, kín đáo, khiêm nhường; ông ấy phải đã
là không ai cả. Nhưng chỉ một người là không ai cả mới có thể cười được. Và người
đó phải đã thấy qua toàn bộ cái ngớ ngẩn này của các học giả.
Các
thiền sư nói với đệ tử của mình: "Nghĩ về điều đó, suy ngẫm về nó, suy tư
về nó, và đem lại câu trả lời." Và các đệ tử đi và thiền và đem lại câu trả
lời - và mọi câu trả lời đều sai. Một hôm, sau nhiều năm điều đó xảy ra, đôi
khi sau hai mươi năm.
Có
những câu chuyện ghi lại rằng đệ tử đã thiền trong hai mươi năm, quay đi quay lại,
mỗi tháng, hai lần một năm, rồi một lần một năm; sẽ tìm ra một câu trả lời lớn,
sẽ tạo ra một triết lí quanh nó, và sẽ mang nó tới thầy còn thầy sẽ nói, từ
ngay ban đầu, chỉ nhìn vào đệ tử, thầy sẽ nói, "Trật rồi!" Mà anh ta
thì vẫn chưa nói gì cả. Bởi vì vấn đề không phải là bạn có thể đem câu trả lời
tới - khuôn mặt bạn chỉ ra điều đó, rằng bạn nghiêm chỉnh. Còn thầy sẽ nói,
"Trật rồi."
Đệ
tử trở nên rất lo nghĩ và anh ta nói, "Nhưng điều này nghĩa là thế nào?
Tôi đã nói gì đâu." Còn thầy sẽ nói "Vấn đề không phải là việc nói
hay không nói - cách ông tới, cách ông ôm giữ cái đầu mình, cách khuôn mặt ông
bày tỏ ra: câu hỏi vẫn còn ở đó. Ông không thể lừa được ta."
Thế
rồi hai mươi năm trôi qua, và một hôm anh ta tới; cười khúc khích, còn thầy
nói, "Vậy là con đã được nó rồi?!"
Bây
giờ tính nghiêm chỉnh đã biến mất. Bây giờ anh ta đã hiểu ra vấn đề: đấy không
phải là vấn đề triết lí. Anh ta đã hiểu ra vấn đề rằng trong mười chín năm kia
anh ta đã không theo Mahakashyapa, mà là theo Sariputta, Maudgalyan, Ananda -
những khuôn mặt nghiêm nghị ấy. Bây giờ anh ta đã hiểu rằng nó là không cái gì
cả... nó chỉ là chuyện đùa. Phật đã chơi trò đùa. Và chỉ vị phật mới có thể
chơi trò chơi hay thế.
Bây
giờ bạn hỏi tại sao chiếc khăn lại không rơi xuống đầu ai đó. Tôi có biết bao
nhiêu là Mahakashyapas cười và rất ít Sariputtas, rất ít học giả và bác học.
Toàn bộ nỗ lực của tôi là đem lại tiếng cười cho tôn giáo. Tôi muốn bạn cười theo
cách của mình với Thượng đế. Và chừng nào mà bạn còn chưa đạt tới việc cười thì
bạn sẽ không được phép, bạn sẽ không được đón chào, bạn sẽ không được chấp nhận.
Và
tôi sẽ gợi ý một điều cho bạn: nếu bạn tới Thượng đế, thì thay vì đem lời cầu
nguyện đi với mình, đem chuyện đùa theo. Ngài bao giờ cũng chờ đợi những người
có thể kể chuyện đùa hay cho ngài. Và thế rồi ngài cười, và trong tiếng cười của
ngài là ân huệ, và trong tiếng cười của ngài là phúc lành.
Nhưng
lần sau, tôi muốn người hỏi kí tên mình vào. Mọi người sẽ tận hưởng tên bạn, họ
sẽ cười. Ít nhất thì cũng đừng dối trá ở đây - bạn dối trá ở mọi nơi rồi.
Một
người ném ba ru pi cho một kẻ ăn mày mù, người này bắt lấy tiền một cách thật
nghề. Người kia ngạc nhiên, "Tôi cứ tưởng ông mù!" Và có biển báo
ngay trước người mù: tôi là người mù.
"Không,
thưa ngài, tôi không phải là người mù kia vẫn thường ngồi ở đây. Hôm nay là
ngày nghỉ của anh ta và anh ta đi xem phim. Thực tế, tôi là bạn anh ta; tôi chỉ
phục vụ cho cửa hàng của anh ta. Thực tế, tôi điếc và câm."
Đây
là cách mọi sự hiện hữu. Bạn cứ dối trá. Bạn cứ giả vờ rằng bạn là ai đó khác.
Bạn có nhiều khuôn mặt - và khuôn mặt nguyên thuỷ của bạn bị mất hút trong biết
bao nhiêu mặt nạ của bạn. Và chừng nào bạn còn chưa nhận ra khuôn mặt nguyên
thuỷ của mình, bạn sẽ không có khả năng đạt tới đâu cả. Bạn sẽ không có nghĩa
gì cho cuộc sống của mình. Bạn sẽ bỏ lỡ cơ hội này.
Cuộc
sống này chỉ dành cho những người thật. Mẽ ngoài của bạn, mặt nạ của bạn phải bị
vứt bỏ. Toàn bộ nỗ lực của tôi là cứ nện búa vào để cho nó trở nên lỏng bớt ra
và khuôn mặt thật của bạn bắt đầu tới. Bạn sẽ ngạc nhiên về chính mình, bởi vì
khuôn mặt thật của bạn là khuôn mặt của bản thân Thượng đế.
Mặt
nạ là của bạn, cái giả là của bạn. Thông thường bạn không tồn tại như người thật
- bạn là huyền thoại, bạn là chuyện huyền hoặc, không phải thực tại. Từ này
'mythology' - huyền thoại - là hay; nó bắt nguồn từ gốc myth của chữ Latin; và
myth lại bắt nguồn từ gốc mithya tiếng Phạn. Mithya nghĩa là cái giả tạo, cái
không thực, cái hư cấu. Từ mithya mới có myth - huyền hoặc; từ myth mới có
'mythology - huyền thoại'.
Bạn
là chuyện huyền hoặc, bạn là huyền thoại. Bạn chỉ là hư cấu, bạn không thật. Và
làm sao điều hư cấu có thể gặp Thượng đế được? Điều hư cấu chỉ có thể gặp điều
hư cấu khác. Chỉ cái thực mới có thể gặp cái thực, cái tương tự có thể gặp cái
tương tự. Cho nên bỏ mặt nạ ra, đi tới cởi mở.
Khi
tôi yêu cầu rằng câu hỏi của bạn nên có chữ kí, điều đó chỉ nghĩa là bạn chấp
nhận rằng câu hỏi là của bạn, rằng bạn chấp nhận trách nhiệm về việc hỏi nó. Và
nếu tôi có giễu cợt câu hỏi này, tôi cũng chứng minh rằng câu hỏi là ngu xuẩn,
bạn chấp nhận điều đó, rằng đấy là câu hỏi của bạn, và bạn chấp nhận giễu cợt
đó. Và bạn không bị tổn thương về điều đó. Bởi vì đây là ca mổ! Nếu bạn bắt đầu
kêu khóc và bạn không cho phép tôi mổ, thế lấy lại tiền của mình đi - bởi
vì thế thì điều đó là vô nghĩa! Sao bạn nằm ra trên bàn mổ?
Cái
ngày bạn trở thành sannyasin bạn sẽ vẫn còn trên bàn mổ - cho tới khi tôi đã
thành công trong việt cắt đứt đầu bạn.
Nhưng
bạn rất láu lỉnh, bạn rất chính trị. Nhưng nhớ rằng chính khách là người ngu xuẩn
nhất.
Để
tôi kể cho bạn một giai thoại:
Mulla
Nasruddin quyết định anh ta cần bộ não mới, cho nên anh ta tới ngân hàng não.
Người trông nom chỉ cho anh ta não đã đóng chai của một nhà toán học lớn, chỉ với
giá 6000 ru pi. "Đắt quá," Mulla nói. Người trông nom dẫn anh ta tới
não của nhà vật lí hạt nhân, với giá 9000 ru pi. "Quá đắt," Mulla
đáp. Cuối cùng người trông nom trình cho anh ta não của một chính khách, giá
20,000 ru pi. "Sao tôi lại phải trả ngần ấy tiền cho não của chính
khách?" Mulla phản đối.
"Nhưng
thưa ông ấy," người trông coi giải thích, "bộ não này chưa bao giờ được
sử dụng."
Chính
khách chưa bao giờ dùng trí não của mình. Để dối trá, trí não là không cần thiết.
Để là thực, phải cần tới nhiều trí não. Để lừa phỉnh, không cần nhiều trí não -
chỉ số IQ rất bình thường, rất thấp. Nhưng để lương thiện, để chân thực, để
hoàn toàn trơ trụi, trong cởi mở, cần thông minh rất lớn.
Câu
hỏi thứ ba:
Tại
sao thầy dường như chú ý nhiều hơn tới người phương Tây và, về toàn thể, tới hầu
hết những người Ấn Độ dốt nát? - Tôi đang đặc biệt nghĩ về lúc thầy trao cho
tính chất sannyas.
Câu
hỏi này là rất quan trọng và phải được cả những người Ấn Độ và không Ấn Độ hiểu.
Khi
người phương Tây tới tôi, tôi phải tiếp cận tới anh ta qua cái đầu, bởi vì
không có lối vào nào khác là có thể. Khi người Ấn Độ tới tôi, cách tiếp cận đơn
giản hơn là có thể qua trái tim. Khi người Ấn Độ tới tôi, người đó tới vì
satsang - người đó chỉ muốn hiện hữu trong sự có mặt của tôi. Người đó không có
câu hỏi.
Và
những người Ấn Độ có câu hỏi, họ không bao giờ tới tôi. Tôi đã tạo ra quá nhiều
rào chắn để họ không tới được. Những người Ấn Độ có tâm trí bị chứa chất quá
nhiều, họ không tới tôi - và tôi không muốn họ ở đây. Tôi đã làm mọi nỗ lực để
ngăn cản họ khỏi tới tôi. Tôi không quan tâm tới họ.
Những
người Ấn Độ tới tôi là tới để hiện hữu với tôi - một cách im lặng. Họ có thể hiểu
ngôn ngữ của im lặng. Nhưng khi người phương Tây tới, người đó không thể nào hiểu
được ngôn ngữ của im lặng. Người đó chỉ có thể hiểu ngôn ngữ của logic. Cho nên
tôi phải nói - tôi phải nói quá nhiều với người phương Tây. Dần dần, tôi thuyết
phục họ trở nên im lặng, họ cũng trở thành người Ấn Độ. Nhưng điều đó cần thời
gian.
Với
khán giả có thể dường như là tôi không chú ý tới người Ấn Độ. Và câu hỏi này là
từ một người phương Tây - câu hỏi này là từ Anurag. Bạn có thể thấy rằng khi một
người Ấn Độ tới để nhận tính chất sannyas, tôi cho người đó tính chất sannyas.
Cho dù tôi có hỏi liệu người đó có điều gì cần hỏi không, người đó đều nói
không. Đôi khi tôi thậm chí không hỏi người đó - tôi có thể thấy rằng người đó
đã không tới để hỏi câu hỏi nào. Người đó đã tới để hiện hữu với tôi. Và đó là
điều có ý nghĩa hơn cả, sâu sắc hơn cả. Người đó đã tới chỉ để gặp tôi, chỉ để
hiện hữu với tôi. Người đó muốn một cây cầu trong im lặng.
Nhưng
với người quan sát điều đó sẽ dường như tôi không chú ý nhiều, bởi vì khi tôi
nói bạn nghĩ là tôi đang chú ý. Khi tôi nói nửa giờ cho một người, tất nhiên bạn
nghĩ tôi đã quá chú ý tới người đó. Điều đó đơn giản chỉ ra rằng người này còn
quá nhiều trong đầu và tôi phải khuyên nhủ người đó.
Tâm
trí phương Tây chỉ là tâm trí - nó đã quên mất trái tim. Tâm trí phương Đông
không chỉ là tâm trí - trái tim vẫn còn chiếm ưu thế, may thay; tâm trí là phụ.
Cho nên không có nhu cầu nói nhiều. Người đó chạm chân tôi và người đó sung sướng,
người đó cực kì sung sướng - người đó đã chạm vào cái gì đó thật, người đó đã
chạm vào cái gì đó từ cái không biết. Với người phương Tây điều đó dường như vô
nghĩa: Thế thì tại sao bạn đã đến? - chỉ để chạm chân thôi sao? chỉ để ngồi im
lặng thôi sao? Để im lặng thì bạn có thể ngồi nhà mình cũng được. Thế thì tại
sao bạn đi xa thế?
Người
phương Tây chỉ biết một cách trao đổi và đó là qua ngôn ngữ, qua logic, lí lẽ.
Tôi phải thuyết phục người đó. Người Ấn Độ không cần thuyết phục. Người đó bị
thuyết phục bởi sự kiện về tính chất sannyas. Nếu người đó không nhận tính chất
sannyas, đấy không phải là người đó không bị thuyết phục - đấy chỉ là vì người
đó không đủ dũng cảm. Người đó muốn có chút ít dũng cảm.
Người
đó đã bị thuyết phục rồi! Người đó đã bị thuyết phục trong nhiều kiếp sống rồi
- tính chất sannyas đó là cách duy nhất để đạt tới Thượng đế, để đạt tới chân
lí, người đó đã bị thuyết phục. Điều đó đã có trong máu và trong xương rồi. Người
Ấn Độ được sinh ra với ham muốn là một sannyasin. Người đó có thể không có khả
năng đương đầu - đó là điều khác. Cho nên khi người đó tới tôi, người đó đã tới
không để được thuyết phục - việc thuyết phục đã có đó rồi - người đó tới tôi chỉ
để cảm thấy rung động của tôi, để cho người đó có thể thu được một chút ít dũng
cảm thêm và lấy cú nhẩy.
Khi
người phương Tây tới, người đó không bị thuyết phục chút nào. Tính chất sannyas
sao? Dường như kì dị, kì quái, lập dị! Với người phương Tây, tính chất sannyas
đơn giản không hấp dẫn. Người đó chưa bao giờ nghĩ về nó.
Cho
nên nhiều sannyasins phương Tây đang ở đây: bạn đã bao giờ có bất kì mơ ước nào
trong cuộc sống rằng bạn sẽ trở thành một sannyasin không? Ngay cả bây giờ bạn
đã trở thành một sannyasin, bạn vẫn còn phân vân - điều gì đã xảy ra cho mình?
Mình đang làm gì ở đây? - một người thông minh thế, người đó làm gì ở đây?
Hỏi
Heeren xem: anh ấy liên tục suy nghĩ, một người thông minh thế, gần như người
Do Thái, anh ấy đang làm gì ở đây? Anh ấy đáng phải ở đâu đó tại thị trường
London kiếm ngày một nhiều tiền hơn, có những ngôi nhà ngày một lớn hơn - anh ấy
đang làm gì ở đây? Chỉ nhảy và múa như thằng ngu sao!?
Người
phương Tây tới tôi mà không có sự thuyết phục nào, không có ý tưởng nào về tính
chất sannyas là gì. Tôi phải nói cho người đó về nó. Tôi phải kéo người đó vào
nó. Và tôi phải rất logic. Tôi dùng logic chỉ cho người phương Tây. Với người Ấn
Độ tôi dùng ảo thuật. Và đây là hai cách tiếp cận khác nhau.
Câu
hỏi thứ tư:
Về
sau tôi cảm thấy thầy đã ném tôi trở về với chính mình ngày một nhiều.
Tôi
phải ném bạn vào đâu khác được nữa? Đó là chỗ duy nhất! Đó là nơi bạn thuộc
vào.
Toàn
bộ nỗ lực của thầy là để đem bạn trở về nhà, để ném bạn trở lại bản thân mình,
để làm bạn thành cái mà bạn được ngụ ý là, để giúp bạn là chính bản thân mình.
Nếu có một thầy giáo nào đó giả vờ làm bạn thành ai đó khác, cẩn thận đấy! Trốn
ngay khỏi người đó. Người đó giống như thuốc độc. Người đó sẽ phá huỷ bạn.
Tôi
không cố làm cho bạn thành cái gì đó khác hơn mà bạn không phải thế. Tôi chỉ
giúp bạn là chính mình - dù bạn là ai, dù Allah muốn bạn là bất kì ai. Tôi chỉ
có thể hợp tác với ý chí của Allah; tôi không ở đây để can thiệp. Dù bạn định
là bất kì cái gì, dù định mệnh của bạn là bất kì cái gì, tôi chỉ giúp đỡ bạn hướng
tới định mệnh đó. Tôi không can thiệp.
Rồi
một hôm bỗng nhiên bạn sẽ thấy mình đã trở nên hoàn toàn độc lập, tuyệt đối là
bản thể đích thực riêng của mình. Đó sẽ là ngày hạnh phúc cho tôi, và đó sẽ là
ngày cho lòng biết ơn của bạn. Bạn sẽ cảm thấy biết ơn. Ngày đó bạn sẽ hiểu tại
sao tôi cứ liên tục ném bạn trở về với chính mình. Tôi không muốn trở thành cái
nạng cho bạn. Tôi muốn các chi riêng của bạn đủ mạnh - tôi không muốn là cái nạng.
Tôi không muốn trở thành đôi mắt của bạn, bởi vì điều đó sẽ là điều không thể
được. Bạn sẽ bị lừa.
Tôi
không muốn trao cho bạn điều tôi biết. Ngay chỗ đầu tiên, điều đó đã không thể
được trao. Điều thứ hai, nếu như nó được trao thì nó ngay lập tức bị biến chất.
Khoảnh khắc nó đạt tới bạn, nó trộn lẫn với bạn, nó bị biến chất.
Tri
thức là có thể chỉ khi mắt bạn mở, khi nó là trí huệ riêng của bạn, khi bạn có
sự sáng tỏ. Tôi không trao cho bạn câu trả lời - tôi chỉ cố gắng lấy đi các câu
hỏi. Nhớ lấy điều đó! Tôi không trao cho bạn câu trả lời nào; đó là lí do tại
sao câu trả lời của tôi lại mang tính lảng tránh thế, vòng vo thế. Tôi chỉ muốn
lấy đi cái gai câu hỏi khỏi trái tim bạn.
Câu
trả lời của tôi chỉ là mẹo. Một khi câu hỏi đã biến mất, bạn là câu trả lời. Và
không có nhiều câu trả lời đâu, nhớ lấy - chỉ có một câu trả lời bởi vì chỉ có
một cuộc sống và chỉ có một câu hỏi. Bởi vì bạn không biết câu trả lời nên bạn
cứ đi hỏi cả nghìn lẻ một câu hỏi.
Tôi
không cung cấp cho bạn bất kì câu trả lời nào đâu. Thực tế, tôi đang kéo đi
chính mảnh đất dưới chân bạn. Tôi sẽ để cho bạn treo trên vực thẳm, vực thẳm
không đáy. Bạn sẽ hoảng sợ.
Toàn
bộ công việc của tôi là giúp bạn không bị hoảng sợ, giúp bạn giữ lòng dũng cảm
- bởi vì một khi bạn cho phép bản thân mình rơi vào trong vực thẳm… tâm trí vô
suy nghĩ, tâm trí vô ý nghĩ là vực thẳm, bởi vì nó là vô trí. Khi câu hỏi không
có, tâm trí ở đâu? Thế thì tâm trí đã biến mất. Và cùng với tâm trí bản ngã biến
mất. Và cùng với tâm trí tôi và bạn biến mất. Cùng với tâm trí thầy và đệ tử biến
mất. Cùng với tâm trí mọi phân biệt biến mất. Bạn bắt đầu rơi.
Nếu
bạn cho phép tôi và nếu bạn hợp tác với tôi, thì tôi sẽ giúp bạn rơi như chiếc
lông… dần dần vào vực thẳm trống rỗng của bản thể… Đó là câu trả lời!
Câu
trả lời là bản thể bạn. Câu hỏi tới từ tâm trí bạn. Tâm trí không phải là bản
thể bạn. Không có tâm trí đi. Vượt ra ngoài tâm trí đi.
Bạn
sẽ muốn níu bám lấy tôi, bởi vì điều đó rất rẻ và dễ dàng. Bạn có thể đổ mọi
trách nhiệm của mình lên tôi. Bạn có thể nói, "Bây giờ thầy chăm nom."
Và bạn có thể cứ sống cuộc sống của mình theo cách bạn đã sống.
Đó
là điều mọi người vẫn làm trên thế giới này: họ chọn một thầy, họ buông xuôi,
và họ nói, "Bây giờ tôi đã kết thúc - bây giờ thầy chăm nom cho tôi."
Và họ cứ sống theo cùng cách cũ! Cùng không trung thực đó, cùng nghi ngờ đó,
cùng giả tạo đó, cùng hoang đường đó - họ cứ tiếp tục; cứ dường như là họ đã
làm tất cả những gì họ cần phải làm. Điều này chẳng ích gì.
Buông
xuôi không phải là ném đi mọi trách nhiệm. Buông xuôi đơn giản là chỉ báo về
tin cậy, rằng bạn tin cậy vào con người này. Bây giờ bất kì điều gì người đó
nói, bạn sẽ làm. Buông xuôi là bắt đầu của nỗ lực lớn! Buông xuôi là bắt đầu của
cuộc hành trình lớn. Buông xuôi là đi vào trong dòng chảy.
Khi
bạn buông xuông theo tôi, bạn chỉ buông xuôi theo tôi để cho tôi có thể làm cho
bạn thành bản thân mình. Bạn đã thử theo cách riêng của mình và bạn đã thất bại.
Bạn đã thử và theo nhiều người và bạn đã thất bại - bởi vì những người đó không
thực quan tâm tới bạn; họ quan tâm tới ý tưởng riêng của họ. Ai đó đang cố làm
cho bạn thành người Ki tô giáo. Ai đó đang cố làm cho bạn thành người Hindu. Ai
đó đang cố đổi bạn thành người Mô ha mét giáo. Họ quan tâm theo cách riêng của
họ. Họ có ý tưởng riêng của họ để áp đặt lên bạn. Bạn là nạn nhân. Với tôi, tôi
không cố gắng làm bạn thành người Ki tô giáo hay người Hindu hay người Jaina
hay Phật tử - tôi đơn giản cố gắng làm cho bạn chỉ là người mà bạn đang là, người
mà bạn được ngụ ý là, người mà Thượng đế muốn bạn là.
Đó
là lí do tại sao tôi lại cứ trả lời những người khác nhau theo các cách khác
nhau. Về sau bạn sẽ không có khả năng hình dung ra đây là cái kiểu người gì,
đây là cái loại người gì. Nếu bạn nhìn qua tất cả các sách của tôi, bạn sẽ
không có khả năng phân loại nó ra - hệ thống gì vậy? Không có hệ thống - bởi vì
cách tiếp cận của tôi là cá nhân. Tôi nói điều này với người này, và ngay lập tức
tôi nói chính điều đối lập với người khác.
Mới
đêm qua, với người này tôi nói, "Bạn trở thành sư Phật giáo đi - hoàn toàn
thoát khỏi bản năng dục của mình, quên nó đi." Và ngay lập tức sau người
đó, với người khác tôi nói, "Ham mê đi - bạn đi vào trong quan hệ."
Bây giờ, sẽ khó cho bất kì ai muốn rút ra đây là kiểu hệ thống gì.
Cách
tiếp cận của tôi mang tính cá nhân. Tôi nói với một người, thế thì tôi quên đi
cả thế giới. Và khi tôi nói với người này, thì tôi không quan trọng - người đó
mới quan trọng. Khi tôi nói với một người, tôi không nói từ ý thức hệ. Tôi
không có hệ thống đã làm sẵn; tôi không cố gắng áp người đó vào hệ thống đó, bởi
vì điều đó sẽ là vô nhân đạo, điều đó sẽ là bạo hành.
Và
bất kì khi nào bạn thấy một thánh nhân cố gắng áp bạn vào hệ thống nào đó, cố gắng
bắt buộc bạn vào hệ thống nào đó, nhớ lấy, người đó là kẻ sát nhân, người
đó rất bạo hành. Bạo hành của người đó có thể được bọc đường - mọi cái gọi là
mahatmas của bạn đều giống thế, rất bạo hành, những người cực kì bạo hành; cố gắng
ấn bạn vào khuôn đúc. Khuôn đúc đã được chế sẵn. Khuôn đúc đã có đó khi bạn còn
chưa có đó; khi bạn tới, khuôn đúc đã có rồi - bạn phải khớp với khuôn đúc.
Khi
bạn tới tôi, tôi không có khuôn đúc nào cả. Tôi không làm bạn khớp vào cái gì
đó. Tôi chỉ nhìn vào trong bạn và tôi thử xem liệu năng lượng bên trong nhất của
bạn có chuyển động hay không, và tôi giúp nó chuyển động theo hướng đó. Đó là con
đường của bạn. Đó là nơi bạn nên hiện hữu. Bạn không dũng cảm đi vào trong nó;
tôi giúp bạn, tôi cho bạn dũng cảm. Tôi cho bạn lời hứa rằng "Tôi cùng với
bạn, bạn cứ đi đi - bạn đừng lo nghĩ." Nhưng tôi giúp bạn là chính bạn.
Và
với tôi tôn giáo có nghĩa là tự do cho từng cá nhân, tuyệt đối tự do cho từng
cá nhân. Tất nhiên, trong tự do đó có bao hàm kỉ luật lớn lao - nhưng kỉ luật
đó phải nảy sinh ra từ tâm thức riêng của bạn; nó phải không bị áp đặt bởi bất
kì ai khác. Nhưng ngay bây giờ, khi bạn còn đang trong quá trình, bạn sẽ không
có khả năng hiểu được nó một cách toàn bộ. Ngày bạn tới nơi, bạn sẽ hiểu con
người này đã làm gì cho bạn. Bạn sẽ cảm thấy biết ơn.
Có
một câu chuyện về một sư Trung Quốc tổ chức lễ mừng thọ. Ai đó hỏi, "Sao
ông lại làm lễ mừng thọ? Chuyện gì xảy ra vậy?"
Ông
ta nói, "Đây là ngày sinh của thầy tôi."
Thầy
đã chết rồi, nhưng người hỏi vẫn băn khoăn. Anh ta nói, "Nhưng như tôi nhớ,
ông đã tới thầy đó nhiều lần và ông ấy bao giờ cũng từ chối trở thành thầy ông
- vậy tại sao ông lại làm lễ mừng? Bởi vì cuộc lễ này chỉ được tổ chức bởi đệ tử
đã được thầy chấp nhận. Cho nên tại sao ông bận tâm? Trong thực tế, ông ấy đã
bác bỏ ông biết bao nhiêu lần!"
Người
này bắt đầu cười to. Ông ta nói, "Bởi vì ông ấy đã bác bỏ tôi, nên tôi đã
rơi vào chính mình. Và cái ngày tôi nhận ra bản thể mình, tôi cảm thấy biết ơn
ông ấy. Ông ấy là thầy tôi. Nếu như ông ấy mà không bác bỏ tôi thì tôi đã có thể
không đạt tới - bởi vì trong thực tế tôi đã cố gắng tìm hỗ trợ nào đó, tìm ai
đó để dựa vào. Tôi đã không thật quan tâm tới việc trở thành tuyệt đối cá nhân
và tự do.
"Tôi
đã nói về giải thoát, nhưng tôi lại không thực cố gắng được giải thoát. Tôi đã
cố gắng tìm cái lồng đẹp, nhà tù đẹp - nhà tù linh thiêng nào đó, hình mẫu tôn
giáo nào đó. Nhưng con người này đơn giản không thể tưởng tượng nổi! Bao nhiêu
lần tôi đã lại gần ông ấy! - và ông ấy cứ tống tôi ra, và ông ấy sẽ nói, 'Cút về
đi! Ta không là thầy anh.' Và bây giờ tôi biết ông ấy là thầy tôi và đây là
giáo huấn của ông ấy. Bác bỏ của ông ấy là chấp nhận của ông ấy, bởi vì ông ấy
có thể thấy qua tôi rằng đây là cách duy nhất tôi có thể trưởng thành. Đó là lí
do tại sao ông ấy đã bác bỏ tôi. Nhưng bởi việc bác bỏ tôi thì ông ấy đã chấp
nhận tôi."
Bạn
có thể thấy ra vấn đề từ đó không? Tôi sẽ cứ ném bạn về bản thân mình. Đôi khi
bạn sẽ cảm thấy bị tổn thương. Đôi khi một vết thương lớn sẽ nảy sinh trong bạn.
Nhưng một ngày nào đó, cuối cùng khi bạn về nhà, bạn sẽ biết ơn là tôi chưa bao
giờ trở thành cái nạng cho bạn.
Câu
hỏi thứ năm:
Thầy
đã làm cho tôi nhận ra tôi là kẻ hèn nhát và tôi chấp nhận điều đó và hạnh
phúc. Bây giờ tôi có cảm giác rằng tôi đang trở nên bạo dạn, và tôi sợ.
Đây
là từ Raj Bharti. Anh ấy là một quân nhân, và tất nhiên anh ấy hay tin rằng
mình là người bạo dạn. Nhưng anh ấy có thể đã vào quân đội chỉ để có cảm giác
này về việc là người bạo dạn. Anh ấy là đại tá cho nên anh ấy có uỷ nhiệm thư;
anh ấy có thể chứng minh rằng mình bạo dạn. Nhưng tôi nhìn vào bên trong anh ấy
và tôi thấy anh ấy là kẻ hèn nhát - và anh ấy cũng đủ bạo dạn để chấp nhận điều
đó. Anh ấy chấp nhận điều đó mà không phàn nàn gì, mà không miễn cưỡng gì. Anh ấy
chấp nhận điều đó một cách toàn bộ. Điều đó là đẹp.
Khi
anh ấy chấp nhận điều đó, chính khoảnh khắc đó tôi biết rằng bây giờ anh ấy sẽ
trở nên bạo dạn - bởi vì đây là bắt đầu của bạo dạn. Chỉ người bạo dạn mới có
khả năng chấp nhận rằng mình là kẻ hèn nhát. Người hèn nhát không bao giờ có thể
chấp nhận được điều đó. Người hèn nhát cố gắng chứng minh rằng họ là bạo dạn.
Tôi
đã có một thầy giáo cứ liên tục cố gắng chứng minh rằng mình là người rất bạo dạn.
Tôi lại gần ông ấy và nói, "Xin thầy chấm dứt điều vô nghĩa này đi. Thầy
nói quá nhiều về bạo dạn đến mức em hoài nghi rằng thầy là người hèn nhát - và
nếu thầy không chấm dứt điều đó, thì em sẽ gây ra rắc rối đấy."
Ông
ấy nói, "Em muốn nói gì?"
Tôi
nói, "Rằng thầy phó mặc cho em - nhưng thầy chấm dứt ngay lập tức, bởi vì
em biết thầy là người hèn nhát. Em đã thấy thầy run rẩy trong lớp. Khi thầy vào
lớp thầy vã mồ hôi - mà thầy lại nói về bạo dạn sao?! Thầy chấm dứt điều đó
ngay lập tức đi! Bằng không thầy sẽ phải chứng minh rằng thầy là người bạo dạn,
và điều đó sẽ thành khó khăn đấy."
Ông
ấy không chỉ chấm dứt, ông ấy đơn giản biến mất. Ông ấy từ chức của mình. Sau
vài năm, khi tôi vào đại học, tôi bắt gặp ông ấy tại ga xe lửa. Tôi nói,
"Thầy đã ở đâu rồi?"
Ông
ấy nói, "Em thật nguy hiểm. Tôi thực sự là người hèn nhát - nhưng khi em
nói rằng tôi sẽ phải chứng minh bạo dạn của mình thì tôi bắt đầu nghĩ về điều
đó, tôi nói tốt hơn cả là tôi nên đi khỏi đây."
Đại
tá Raj đã chấp nhận điều đó đơn giản thế, hồn nhiên thế - đến mức chính khoảnh
khắc đó anh ấy bắt đầu trở nên bạo dạn. Đây là logic của cuộc sống. Đây là
chính cái logic ngớ ngẩn của nó. Người hèn nhát cứ cố gắng chứng minh rằng mình
là bạo dạn; người bạo dạn chấp nhận ngay tính hèn nhát của mình. Người bạo hành
cố gắng trở thành vô bạo hành; người thực sự vô bạo hành chấp nhận mọi bạo hành
có bên trong mình.
Người
rất dục cứ cố gắng trở thành vô dục; người thực sự vô dục chấp nhận mọi bản
năng dục có trong mình. Tội nhân cứ giả vờ là thánh nhân. Thánh nhân thực là
người biết bao nhiêu khả năng phạm tội vẫn còn sống động trong mình.
Bây
giờ anh ấy nói: "Bây giờ tôi có cảm giác rằng tôi đang trở nên bạo dạn, và
tôi sợ."
Bạn
lại đi vào lối mòn cũ rồi. Khi bạn là người hèn nhát thì bạn chấp nhận rằng
mình là người hèn nhát và bạn bắt đầu trở nên bạo dạn. Bây giờ bạn đã bắt đầu cảm
thấy rằng mình bạo dạn và bạn lại đang trở nên hèn nhát - bạn sợ. Bạn thấy cái
logic của nó.
Đừng
bao giờ tuyên bố rằng bạn là người bạo dạn và bạn sẽ vẫn còn bạo dạn. Đừng bao
giờ tuyên bố rằng bạn đẹp và bạn sẽ vẫn còn đẹp. Đừng bao giờ tuyên bố rằng bạn
trí huệ và bạn sẽ vẫn còn trí huệ. Khoảnh khắc bạn tuyên bố, bạn đã sa vào bẫy
lần nữa.
Upanishad
nói: Người biết không bao giờ nói rằng mình biết. Người nói mình biết chính là
không biết.
Cho
nên thấy trò chơi này của tâm trí đi. Chỉ quan sát. Đừng bắt đầu tin rằng bạn bạo
dạn, bằng không bạn sẽ trở thành kẻ hèn nhát lần nữa. Nhưng nếu bạn có thể quan
sát toàn thể trò chơi này, và bạn có thể vẫn chỉ là nhân chứng, thế thì hèn
nhát, bạo dạn, tất cả đều biến mất - và cái còn lại mới thực là bạn. Nó không
là cả hai. Nó là siêu việt.
Câu
hỏi thứ sáu:
Thầy
nói cho chúng tôi hàng ngày về buông xuôi, ấy vậy mà điều đó vẫn không xảy ra -
sao lại không vậy? Tôi thực sự muốn buông xuôi, vậy mà cố gắng chẳng có tác dụng,
không cố gắng cũng chẳng có tác dụng. Phải làm gì và khi nào, nếu như lúc nào
đó điều đó sẽ xảy ra?
Vấn
đề không phải là việc làm hay không làm của bạn - bởi vì không làm lại cũng là
việc làm của bạn. Vấn đề không phải là việc làm chút nào! - dù tích cực hay
tiêu cực. Khi bạn không làm mà cũng không không làm, nó xảy ra.
Bạn
chuyển từ cực nọ sang cực kia. Đầu tiên bạn cố gắng làm; khi nó không xảy ra bạn
nói, "Thôi được, vậy bây giờ mình sẽ không làm nữa - để mình xem liệu nó
có xảy ra hay không." Nhưng trông đợi vẫn như cũ. Nó ở đằng sau việc làm,
bây giờ nó ở đằng sau việc không làm. Bạn đang trông đợi nó xảy ra. Bạn đang
ham muốn nó xảy ra. Bạn đang hi vọng nó xảy ra.
Chừng
nào ham muốn chưa biến mất, chừng nào hi vọng chưa bị bỏ đi, nó sẽ không xảy ra
đâu. Buông xuôi chỉ xảy ra khi ham muốn, hi vọng, biến mất. Trong buông bỏ toàn
bộ nó xảy ra.
Cho
nên việc làm hay không làm của bạn đều không cần thiết, bởi vì cả hai về cơ bản
không khác nhau. Đằng sau cả hai là cùng một ham muốn.
Để
tôi kể cho bạn một giai thoại:
Mulla
Nasruddin phải lái xe đưa vợ và mẹ vợ từ Bombay về Pune, và mọi lúc trên đường
hai người đàn bà trong cuộc đời anh ta cứ đưa ra những lời khuyên về cách lái
xe.
Cuối
cùng Nasruddin không thể nhịn được thêm nữa và kéo chiếc xe vào vệ đường, hầm hầm
quay sang phía vợ ở chỗ ngồi đằng sau và rên rỉ, "Được rồi. Bây giờ nói toạc
móng heo ra. Ai lái xe đây? Em... hay mẹ em?"
Nhưng
dù là mẹ quyết định hay vợ quyết định thì mọi sự vẫn như nhau: ai đó khác quyết
định. Dù bạn cố gắng để cho nó xảy ra bằng việc làm, hay bạn cho phép nó xảy ra
bằng không làm, bạn vẫn không cho phép Thượng đế có cơ hội nào.
Buông
xuôi là món quà của Thượng đế. Khi bạn hoàn toàn vắng mặt, không làm mà cũng
không không làm, nó xảy ra. Nhưng điều đó chẳng liên quan gì tới bạn cả, cho
nên bạn có thể quên hoàn toàn về nó đi. Bạn đơn giản làm những việc bình thường
của mình: ăn, ngủ, đi, nhảy múa, hát, yêu - bạn làm những việc bình thường của
mình và bạn quên mất tất cả về buông xuôi. Một hôm bỗng nhiên nó có đó.
Làm
những việc bình thường của cuộc sống, không chờ đợi cái gì phi thường xảy ra,
không chờ đợi phép màu nào đó, một ngày nào đó nó có đó. Nó đơn giản có đó. Một
sáng bạn dậy và nó có đó - toàn bộ căn phòng của bạn đầy những phúc lành. Và
sau đó, bạn không thể nào đánh mất nó được. Bởi vì, thực sự, trong buông xuôi
điều thực sự xảy ra là ở chỗ bản tính riêng của bạn đi tới nở hoa. Nhưng nó là
món quà từ Thượng đế. Ngay cả cầu nguyện cũng không được nó, bởi vì trong lời cầu
nguyện của bạn cũng sẽ có ham muốn.
Câu
hỏi thứ bẩy:
Osho
kính yêu,
Tôi
đã đi tìm Mulla Nasruddin mà không thể nào tìm thấy anh ta. Cho nên, theo gợi ý
của thầy, tôi đã tìm tới Swami Yoga Chinmaya và hỏi anh ấy sao thầy lại ném chiếc
khăn. Anh ấy cho một bài nói suốt nửa tiếng đồng hồ về các lí do biểu tượng sâu
sắc và bí truyền cao độ. Tôi phát phì cười. Osho, thầy lại chơi xỏ chúng tôi lần
nữa rồi! Swami Yoga Chinmaya là Mulla Nasruddin.
Anh
ấy đang cố gắng cần mẫn đấy nhưng anh ấy vẫn chưa là thế được đâu. Là Mulla
Nasruddin là điều rất khó.
Là
Mulla Nasruddin nghĩa là hai điều: ngu ngốc trong trí huệ của bạn và trí huệ
trong ngu ngốc của bạn. Đấy là mâu thuẫn rất lớn. Trí huệ trong ngu ngốc của bạn
và ngu ngốc trong trí huệ của bạn. Yoga Chinmaya đang cố gắng - cần mẫn đấy;
nhưng anh ấy chỉ mới có khả năng làm phần thứ hai từ trước tới giờ. Phần thứ nhất
còn khó hơn. Nếu anh ấy cứ làm việc cần mẫn về nó, anh ấy có thể thành công.
Bạn
nên nhận biết về sự kiện là Mulla Nasruddin là một phương cách Sufi. Nó là để
làm cho bạn rõ ràng rằng cuộc sống là trí huệ trong cái ngu ngốc của nó. Và khi
bạn cố gắng là trí huệ thì bạn trở thành ngu ngốc. Người trí huệ vĩ đại nhất giống
như kẻ ngu ngốc. Và người ngu ngốc vĩ đại nhất là người giả vờ rằng họ trí huệ.
Socrates
đã nói, "Khi tôi không nhận biết, khi tôi là kẻ dốt nát, tôi thường nghĩ rằng
tôi đã biết. Khi tôi là kẻ dốt nát tôi thường nghĩ rằng tôi đã biết! Bây giờ
tôi biết, tôi biết chỉ mỗi một điều - rằng tôi không biết."
Trong
việc nở hoa vô cùng của trí huệ, người ta trở thành kẻ ngu ngốc. Jesus là thằng
ngốc! Thánh Francis là thằng ngốc! Phật là thằng ngốc! Cái dốt nát của họ là
sâu sắc, cái dốt nát của họ là tối thượng. Trong dốt nát của mình họ tuyên bố rằng
cuộc sống này là điều bí ẩn - không đo được, vô hạn. Không có ai để giải quyết
nó. Nó không phải là vấn đề để được giải quyết: nó là bí ẩn để được sống. Trong
dốt nát của mình họ đã trở thành hoàn toàn hồn nhiên. Đó là trí huệ của họ.
Thế
rồi tới các triết gia vĩ đại - Hegel, Kant, Aristotle, Plato - họ chứng tỏ rằng
họ là những người rất trí huệ. Đó là cái ngu ngốc của họ.
Nếu
bạn phải chọn, chọn làm người ngu ngốc và bạn sẽ trở thành trí huệ. Đừng chọn
giả vờ trí huệ, bằng không bạn sẽ trở thành kẻ ngu ngốc.
Một
hôm tôi đi cùng Mulla Nasruddin trên đường. Trời bỗng nhiên bắt đầu mưa. Tôi bảo
Mulla Nasruddin, "Mulla, trời mưa rồi. Dương ô lên đi!"
Anh
ta nói, "Cũng chẳng hơn gì - nó thủng đầy lỗ."
Thế
là tôi ngạc nhiên. Tôi nói, "Vậy sao, sao anh lại mang nó đi? Sao ngay chỗ
đầu tiên anh lại mang nó đi?"
Anh
ta nói, "Tôi đâu có nghĩ trời sẽ mưa."
Có
một phòng khám bệnh lâm sàng nhộn nhịp nơi các bệnh nhân có thể tới chữa thuốc
không mất tiền. Nhiều người già chẳng có gì làm cũng tới để nói với bác sĩ về
những trục trặc của họ. Mulla Nasruddin hàng ngày tới đó. Chẳng có sai sót gì với
anh ta cả. Nhưng bác sĩ chiều ý anh ta, lắng nghe kiên nhẫn, và thực tế cũng
trông đợi việc thăm viếng của anh ta. Một hôm anh ta không đến. Hôm sau, bác sĩ
của anh ta hỏi, "Hôm qua anh đi đâu? - chúng tôi vắng anh."
"Tôi
sẽ nói với ông sự thật," anh ta đáp. "Tôi bị ốm."
Mulla
Nasruddin vừa lòng và hạnh phúc thế, một hôm tôi hỏi, "Triết lí của anh là
gì, Nasruddin? Làm sao anh tránh lo nghĩ?"
Anh
ta nói, "Đây là tóm lược triết lí của tôi. Cuộc sống rất đơn giản. Điều đầu
tiên phải ghi nhớ về cuộc sống là - đừng lo nghĩ về nó. Thực sự, chỉ có hai điều
đáng lo nghĩ tới: hoặc là bạn thành công hoặc là bạn không thành công. Nếu bạn
thành công, thì chẳng có lo nghĩ gì. Nếu bạn không thành công, thì chỉ có hai
điều để lo nghĩ: hoặc là bạn mạnh khoẻ hoặc là bạn không mạnh khoẻ. Nếu bạn mạnh
khoẻ thì tốt, chẳng có gì phải lo nghĩ cả. Nếu sức khoẻ của bạn xấu, cũng chỉ
có hai điều để lo nghĩ: hoặc là bạn sẽ sống hoặc là bạn sẽ không sống. Nếu bạn
sống, thì chẳng có gì phải lo nghĩ cả; còn nếu bạn không sống, thì sao, thì bạn
chỉ có hai điều để lo nghĩ. Hoặc là bạn sẽ lên thiên đường hoặc bạn không lên
thiên đường. Nếu bạn lên thiên đường, thì không có gì phải lo nghĩ - còn nếu bạn
đi tới nơi khác, thì quỉ tha ma bắt bạn sẽ phải nhộn nhạo đi bắt tay mọi bạn
cũ, bạn sẽ không có thời gian để mà lo nghĩ."
Tôi
phù hộ cho Swami Yoga Chinmaya và hi vọng rằng một ngày nào đó anh ấy sẽ trở
thành Mulla Nasruddin. Cái ngày người ta trở thành Mulla Nasruddin, người ta đã
về tới nhà.
Mulla
Nasruddin say khướt bị cảnh sát chặn lại khi anh ta đang khật khưỡng trên phố
quãng ba giờ sáng.
"Anh
có thể giải thích được tại sao anh lại ở ngoài phố vào giờ này không?"
viên cảnh sát hỏi.
"Nếu
mà tôi có thể," Mulla nói, "thì tôi đã ở nhà lúc này rồi."
Nếu
bạn biết cuộc sống là gì, thì bạn đã ở nhà ngay bây giờ rồi. Mọi giải thích bí
truyền, mọi lời giải thích như vậy đều ngu xuẩn.
Chinmaya
đang làm tốt đến năm mươi phần trăm khi có liên quan tới Mulla Nasruddin. Mọi lời
giải thích đều ngu xuẩn, bởi vì mọi cái gọi là trí huệ đều ngu xuẩn. Nhưng đây
là cách người ta trưởng thành. Năm mươi phần trăm kia cũng sẽ tới - khi cái ngu
xuẩn trở thành trí huệ.
Câu
hỏi cuối cùng:
Osho
kính yêu,
Những
điều rất bí ẩn đang xảy ra… Chiếc khăn đã được tìm thấy trong hộp câu hỏi và
chúng tôi không biết nó đã tới từ đâu! Xin thầy làm sáng tỏ cho chúng tôi.
Chắc
chắn rồi, những điều bí ẩn đang xảy ra. Đó là điều Swami Yoga Chinmaya đã nói với
đại đệ tử của mình, Priya, mới hai ngày trước đây - rằng nhiều điều bí ẩn đang
xảy ra. Và anh ấy nói ngày hôm kia, "Ngày kia nhiều điều bí ẩn nữa sẽ xảy
ra." Hôm nay là ngày hôm kia đó, và bây giờ điều này đã xảy ra.
Bây
giờ rất khó mà dùng logic - tôi sẽ phải dùng ảo thuật. Cho tôi một chút khoảnh
khắc, một chút thời gian, tôi dùng ảo thuật của mình....
Chiếc
khăn này là từ một phụ nữ - người Ấn Độ chứ không phải người phương Tây; có chồng
chứ không phải không có chồng; một sannyasin. Tên cô ấy bắt đầu bằng 'u'. và nếu
bạn muốn biết thêm thông tin về cô ấy, thì bạn có thể hỏi mối quan tâm của Đại
tá Raj Bharti.


Posted in: 
0 nhận xét:
Post a Comment