Yoga:
Alpha và Omega (Tập 9)
Bài
nói về Kinh Yoga của Patanjali
Chương
2. Chọn lựa là địa ngục
Câu
hỏi 1
Osho
ơi, thầy bảo tôi nổi, nhưng thân thể tôi nặng với tâm trí trọng lượng chết tới
mức tôi cảm thấy tôi sẽ chìm nếu tôi nổi. Cho nên tôi vẫn bơi trong hoảng sợ.
Nổi là
cách sống mới toàn bộ. Bạn quen tranh đấu, bạn quen bơi ngược dòng. Bản ngã cảm
thấy được nuôi dưỡng nếu bạn tranh đấu với cái gì đó. Nếu bạn không tranh đấu,
bản ngã đơn giản bay hơi. Điều rất bản chất cho sự tồn tại của bản ngã là liên
tục tranh đấu. Theo cách này cách nọ, trong vấn đề thế gian hay vấn đề tâm
linh, nhưng cứ tranh đấu. Tranh đấu với người khác hay tranh đấu với bản thân
mình, nhưng liên tục tranh đấu. Người bạn gọi là phàm nhân đang tranh đấu với
người khác; và người bạn gọi là tâm linh đang tranh đấu với bản thân họ. Nhưng
điều cơ bản vẫn còn như nhau.
Cách
nhìn thực nảy sinh chỉ khi bạn dừng tranh đấu. Thế thì bạn bắt đầu biến mất bởi
vì không có tranh đấu bản ngã không thể tồn tại được một khoảnh khắc. Nó cần đạp
xe thường xuyên. Nó cũng hệt như chiếc xe đạp. Nếu bạn dừng đạp, nó phải đổ, nó
không thể tiếp tục lâu được - có thể chút ít vì đà quá khứ. Nhưng sự hợp tác của
bạn là cần cho bản ngã, để giữ nó sống, và hợp tác này là qua tranh đấu, kháng
cự.
Khi tôi
nói với bạn nổi đi tôi ngụ ý rằng bạn là phần tí hon, nhỏ bé của vũ trụ nên điều
tuyệt đối ngớ ngẩn là tranh đấu với nó. Bạn đang tranh đấu với ai? Mọi tranh đấu
về căn bản đều chống lại Thượng đế, bởi vì ngài bao quanh bạn. Nếu bạn đang cố
đi ngược dòng, bạn đang cố chống lại Thượng đế. Nếu ngài tuôn chảy ra đại
dương, đi cùng ngài đi.
Một khi
bạn bắt đầu nổi cùng với dòng sông, bạn sẽ có phẩm chất khác toàn bộ nảy sinh
trong bạn. Cái gì đó của cõi bên kia sẽ giáng xuống. Bạn sẽ không có đó, bạn sẽ
trở thành chỉ là cái trống rỗng - trống rỗng vô cùng, tính cảm nhận. Khi bạn
tranh đấu bạn co lại, khi bạn tranh đấu bạn trở thành nhỏ bé, khi bạn tranh đấu
bạn trở thành cứng rắn. Khi bạn không tranh đấu - bạn buông xuôi, bạn mở, như
hoa sen mở các cánh của nó - thế thì bạn nhận. Không sợ hãi bạn bắt đầu di chuyển,
di chuyển cùng cuộc sống, di chuyển cùng dòng sông.
Câu hỏi
là: "Thầy bảo tôi nổi, nhưng tôi sợ nếu tôi nổi tôi sẽ chìm." Điều tốt
là bạn chìm bởi vì chỉ bản ngã mới có thể bị chìm, không phải bạn. Khi bạn
tranh đấu, thực ra bản ngã đang tranh đấu với cốt lõi bên trong nhất của bạn. Bạn
sẽ chìm. Nhưng bởi việc chìm đó, lần đầu tiên bạn sẽ có khả năng nổi, lần đầu
tiên bạn sẽ hiện hữu. Chọn lựa và bạn chọn bản ngã. Vô chọn lựa đi, để cuộc sống
chọn cho bạn, và bạn trở thành vô ngã. Chọn lựa và bạn bao giờ cũng chọn địa ngục.
Chọn lựa là địa ngục. Đừng chọn. Để lời cầu nguyện này của Jesus vang vọng
trong trái tim bạn, "Vương quốc của ngài tới, ý chí của ngài sẽ được thực
hiện." Để ngài làm cho bạn.
Vứt bỏ
bản thân bạn, nhấn chìm bản thân bạn. Biến mất từ bình diện đó của hiện hữu. Và
thế thì đột nhiên bạn không còn là con người nữa, bạn là siêu nhân. Toàn thể cuộc
sống của bạn sẽ trở thành cuộc sống của cái đẹp. Để tôi kể cho bạn một giai thoại.
Một
linh hồn không may tới cửa địa ngục và được đích thân ông già Nick phỏng vấn
"Anh muốn gia nhập nhóm nào?" ông ta hỏi với cái liếc đểu cáng.
"Ông ngụ ý gì - nhóm á?" người mới tới hỏi.
"Anh
thấy đấy," quỉ nói, "chúng tôi có đủ mọi loại khổ sở ở đây, và chúng
tôi cho phép mọi người được chọn khổ của riêng họ. Chúng tôi tin vào dân chủ,
và chúng tôi không phải là độc tài - và không có gì khẩn cấp diễn ra cả. Điều
đó dành cho anh chọn lựa. Việc chọn đó dành cho vĩnh hằng, nhớ một điều này -
lưu tâm tới điều này - cho nên anh phải chọn cẩn thận. Ta sẽ đưa anh đi một
tua."
Thế là
quỉ đưa anh ta đi qua địa ngục. Một nhóm đang nuốt chất nhờn và liên tục bị
giòi ăn, nhóm khác thường xuyên bị đâm bởi đinh ba nung đỏ, nhóm khác bị căng
ra trên thanh răng, v.v và v.v, và người mới tới cảm thấy rất thất vọng.
Thế rồi
quỉ đưa anh ta tới một nhóm trong đó mọi cư dân đang đứng, ngập tới thắt lưng họ
trong cứt mùi đặc biệt khủng khiếp và đang uống trà.
"Điều
này không quá tệ," anh ta tự nhủ với mình, "Tôi sẽ chọn nhóm
này," anh ta nói với quỉ.
"Anh
chắc chưa?" Satan hỏi. "Nhớ đấy, anh không thể đổi ý được, và nó sẽ
là mãi mãi và mãi mãi đấy."
"Không,
tôi hoàn toàn chắc - điều này sẽ có tác dụng cho tôi," người mới tới nói.
"Rất tốt," quỉ nói, "anh vào đi."
Và ngay
lúc linh hồn khốn khổ này vào trong hầm, một tiếng còi thổi lên và một giọng
nói vọng ra: "Được rồi, mọi người! Hết nghỉ uống trà - đứng lộn đầu xuống
đất!"
Nếu bạn
chọn, bạn chọn địa ngục liền. Chọn lựa là địa ngục rồi. Đó là cách bạn đã tạo
ra địa ngục của bạn quanh bạn - bằng chọn lựa. Khi bạn chọn bạn không cho phép
Thượng đế chọn cho bạn.
Krishnamurti
liên tục nhấn mạnh vào vô chọn lựa. Đó chỉ là một đầu của toàn thể câu chuyện.
Đầu kia là: nếu bạn là vô chọn lựa Thượng đế chọn cho bạn. Đó chỉ là một nửa
câu chuyện - trở thành vô chọn lựa - chỉ là bắt đầu. Khoảnh khắc bạn là vô chọn
lựa, cuộc sống tiếp tục. Bạn sẽ không có đó - cuộc sống sẽ tiếp tục. Và bạn
không là gì ngoài địa ngục. Một khi bạn không đứng giữa bạn và Thượng đế, ngài
chọn. Ngài bao giờ cũng chọn cho bạn. Có câu ngạn ngữ nói, "Con người đề
nghị, Thượng đế quyết định." Thực tại là chính cái đối lập lại: "Thượng
đế đề nghị và con người cứ quyết định."
Một khi
bạn đã cảm thấy cái đẹp đó của vô chọn lựa và nổi cùng ngài, bạn sẽ không bao
giờ chọn lần nữa. Bởi vì bất kì khi nào bạn chọn bạn đều chọn địa ngục, và bất
kì cái gì bạn chọn bạn đều chọn địa ngục.
Cho nên
tôi muốn bạn chìm - chìm cùng với ân huệ của tôi.
Khi
Jesus nói rằng những người bám lấy bản thân họ sẽ đánh mất bản thân họ, còn những
người sẵn sàng mất sẽ được, ông ấy ngụ ý đích xác cùng điều. Khi người Sufis
nói, "Chết trước cái chết của ông, và thế thì ông sẽ trở thành bất tử,"
họ ngụ ý cùng điều.
Cái chết
của bản ngã xảy ra chỉ qua buông xuôi. Mọi người tới tôi và họ hỏi, "Làm
sao mà không bản ngã được?" Nhưng bạn không thể làm gì để là không bản ngã
được. Bất kì cái gì bạn làm đều sẽ làm cho bạn lại là bản ngã. Bạn có thể cố gắng,
tạo kỉ luật cho bản ngã, nhưng bạn không thể là không bản ngã được bởi vì bất
kì cái gì bạn làm đều tôn cao bản ngã. Khoảnh khắc bạn trở thành người làm,
theo bất kì cách nào... Bạn có thể cố gắng là khiêm tốn, nhưng nếu nó là khiêm
tốn của bạn, được thực hành, được tạo kỉ luật bởi bạn, thế thì sâu bên dưới
trong tính khiêm tốn của bạn, bản ngã sẽ vẫn còn trên ngôi và nó sẽ cứ nói,
"Trông đây. Tôi khiêm tốn làm sao."
Tôi đã
nghe về một người đi tới gặp Adler, nhà tâm lí học vĩ đại người đã phát minh ra
từ "phức cảm thấp kém." Người này được phân tâm. Sau vài tháng và nhiều
nỗ lực, Adler bảo người đó, "Bây giờ anh được chữa khỏi rồi." Người
này nói, "Vâng, tôi cũng cảm thấy rằng tôi được chữa khỏi. Bây giờ tôi là
người có phức cảm thấp kém đẹp nhất trên thế giới - phức cảm thấp kém tốt nhất
thế giới."
Phức cảm
thấp kém, và đẹp nhất và tốt nhất sao? Điều đó là có thể, nó xảy ra mọi ngày. Bạn
có thể trở thành bản ngã về phức cảm thấp kém nữa. Bạn có thể có phức cảm cao
siêu về phức cảm thấp kém nữa. Con người buồn cười thế.
Đi tới
người tôn giáo và nhìn mặt họ. Họ biểu lộ mọi dấu hiệu của tính khiêm tốn,
nhưng bạn sẽ phải đi sâu thêm chút ít, sâu hơn làn da của họ, để biết họ. Sâu
bên dưới bản ngã rất hạnh phúc, khi cảm thấy rằng "Không ai khiêm tốn hơn
ta." Nếu bạn nói với người tôn giáo, "Tôi tìm ra một người còn khiêm
tốn hơn ông," người đó sẽ bị tổn thương. Người đó sẽ cảm thấy bị sỉ nhục,
điều đó là không thể được, không ai có thể khiêm tốn hơn người đó. Nhưng đó là
toàn thể nỗ lực của bản ngã - không ai có nhà tốt hơn nhà tôi, không ai có xe tốt
hơn xe tôi, không ai có mặt đẹp hơn tôi, không ai có tri thức tốt hơn tôi.
Trong so sánh đó và cảm giác tốt hơn là bản ngã.
Bạn
không thể làm được gì để thay đổi nó. Bạn đơn giản có thể thấy ra vấn đề rằng
không cái gì được cần tới về phần bạn. Và một khi bạn bỏ nó - hay tốt hơn thì
nên nói là: một khi trong hiểu sâu sắc của bạn nó rơi rụng đi - bạn mở với cuộc
sống. Thế thì cuộc sống bắt đầu tuôn chảy qua bạn, như làn gió mát trong phòng
mở. Bạn giống như căn phòng không cửa sổ: mọi cánh cửa, cửa sổ đều đóng, không
tia sáng nào đi vào trong bạn, không làn gió mới nào thoảng qua bạn. Bạn bị
giam bên trong bản thân bạn, bị đóng. Và tất nhiên nếu bạn bắt đầu cảm thấy ngột
ngạt điều đó là tự nhiên.
Nhưng
tôi biết khó mà cho phép bản thân bạn chìm. Điều đó cần thời gian. Chỉ vài
thoáng nhìn sẽ được cần tới. Thỉnh thoảng nổi, không bơi, và chỉ cảm thấy sông
đang tiếp quản bạn. Thỉnh thoảng chỉ ngồi trong vườn, không chọn. Không nói cái
gì là đẹp, cái gì là xấu. Không phân chia, chỉ ở đó hiện diện cho mọi thứ. Thỉnh
thoảng đi vào trong bãi chợ, không nói gì, không kết án, không ca ngợi. Theo
nhiều cách, học cách chỉ hiện hữu, không đánh giá nào. Bởi vì khoảnh khắc bạn
đánh giá bạn đã chọn lựa. Khoảnh khắc bạn nói cái này là tốt, bạn đang nói,
"Tôi muốn có nó." Khoảnh khắc bạn nói điều này là xấu, bạn nói,
"Tôi không muốn nó, tôi không thích có nó." Khoảnh khắc bạn nói người
đàn bà này đẹp, bạn đã ham muốn. Khoảnh khắc bạn nói người đàn bà này xấu, bạn
đã cảm thấy kinh tởm. Bạn đã bị mắc vào nhị nguyên của tốt và dở, đẹp và xấu;
và chọn lựa đã đi vào trong bạn.
Tinh vi
là cách thức của bản ngã. Người ta phải rất tỉnh táo.
Và một
khi bạn biết - một khi cho dù chỉ một khoảnh khắc bản ngã không có đó, bạn
không tạo ra nó - đột nhiên mọi cửa đều mở, từ mọi nơi, từ mọi hướng, cuộc sống
xô tới bạn. Việc xô tới đó là rất mảnh mai. Nếu bạn không tỉnh táo bạn sẽ không
có khả năng thấy được nó, bạn sẽ không có khả năng cảm được nó. Cái chạm của
Thượng đế là rất tinh tế. Nhạy cảm lớn được cần để cảm nó.
Mới hôm
nọ tôi đã đọc một bài thơ nhỏ của Huub Oosterhuis.
"Thượng
đế không đẩy chúng ta
Lời
ngài như dòng thác nước
Thịnh
nộ trong cơn bão và ngập lụt
Quét
chúng ta đi một cách mù quáng
Nhưng
như thoáng nhìn về mặt trời
Hay
cành xanh trong mùa đông
Mưa
rơi mềm đất
Đây
là cách Thượng đế tới với chúng ta."
...
mưa rơi mềm đất: đây là cách Thượng đế tới với chúng ta."
Trong
buông xuôi sâu sắc, nhạy cảm, nhận biết, đột nhiên bạn tràn đầy cái gì đó mà bạn
chưa bao giờ biết tới trước đây. Nó bao giờ cũng có đó rồi, nhưng bạn quá thô
không biết tới nó. Nó bao giờ cũng có đó, nhưng bạn quá bận bịu trong tranh đấu,
trong những cách thức của bản ngã, tới mức bạn không thể nhìn lại và cảm nó. Nó
bao giờ cũng có đó, nhưng bạn đã không hiện diện. Nó bao giờ cũng chờ đợi bạn,
nhưng bạn đã quên cách quay về nhà. Vứt bỏ bản ngã là cách trở về nhà.
Cho nên
nhận chìm bản thân bạn đi. Đó là toàn thể nghệ thuật tôi đang dạy bạn ở đây. Nếu
tôi dạy bất kì cái gì, tôi dạy bạn chết, bởi vì tôi biết chỉ qua chết mới có phục
sinh.
Câu
hỏi 2
Sáng
nay thầy đã nói về nhu cầu phải có trách nhiệm, không dựa vào người khác, là một
mình. Tôi thấy tôi đã từng nhận tính chất sanyas như cái cớ để né tránh những
điều này - hỏi thầy mọi lúc phải làm gì, mời gọi sự hiện diện của thầy khi tôi
buồn và đơn độc, tưởng tượng thầy ở cùng tôi, rót đầy mọi trống rỗng. Tôi cảm
thấy vô trách nhiệm và bị lẫn lộn lẫn nữa về tính chất sanyas là gì.
Bạn bao
giờ cũng sẽ cảm thấy bị lẫn lộn nếu bạn dựa vào ai đó khác bởi vì thế thì hiểu
biết sẽ không phải là của bạn, và hiểu biết không thể nào được vay mượn. Cho
nên bạn có thể tự lừa bản thân bạn một chút ít. Lặp đi lặp lại thực tại sẽ bùng
nổ và bạn sẽ cảm thấy lẫn lộn. Cho nên cách duy nhất để tránh lẫn lộn là không
hợp lí hoá. Cách duy nhất để tránh lẫn lộn là đứng trên đôi cân riêng của bạn,
là tỉnh táo, là nhận biết. Đừng trì hoãn nhận biết. Bất kì khi nào bạn bắt đầu
dựa vào ai đó, bạn đều né tránh nhận biết - và bạn đã được dạy và được ước định
cho điều đó từ chính lúc ban đầu. Bố mẹ, những người cùng trang lứa, xã hội,
các nhà giáo dục, các chính khách, tất cả họ đều liên tục cố gắng ước định bạn
theo cách mà bạn bao giờ cũng phụ thuộc vào người khác. Thế thì bạn có thể bị
thao túng, thế thì bạn có thể bị chi phối. Thế thì bạn có thể bị khai thác và
áp bức, thế thì bạn có thể bị thu lại thành nô lệ. Bạn mất tự do.
Việc ước
định này có đó. Khi bạn tới tôi bạn tới với việc ước định đó, dĩ nhiên; không
có cách khác. Và ngay lập tức tâm trí bạn bắt đầu vận hành từ ước định của bạn:
bạn bắt đầu dựa vào tôi. Nhưn tôi không cho phép bạn làm điều đó. Tôi sẽ đẩy đi
đẩy lại bạn, ném đi ném lại bạn về bản thân bạn. Bởi vì tôi muốn bạn đứng trên
hiểu biết riêng của bạn. Thế thì nó sẽ là cái gì đó của vĩnh hằng, thế thì bạn
sẽ không bao giờ bị lẫn lộn.
Lẫn lộn
tới... Tôi nói điều gì đó cho bạn, bạn bắt đầu tin vào nó - nhưng đó không phải
là cách nhìn của bạn, đó không phải là cảm nhận của bạn. Ngày mai trong cuộc sống
cái gì đó xảy ra và bạn ở trong khó khăn. Khó khăn nảy sinh bởi vì bạn đã học
thuộc lòng - bạn đã ghi nhớ tôi. Bây giờ bạn sẽ cố gắng đáp ứng qua hiểu biết
vay mượn này. Cuộc sống thay đổi mọi khoảnh khắc. Hiểu biết của tôi về khoảnh
khắc này sẽ không ích gì cho bạn vào khoảnh khắc tiếp. Hiểu biết của tôi về khoảnh
khắc này không thể được làm thành tham chiếu thường hằng.
Và nếu
bạn nhận nó qua lời, qua trí tuệ, tâm trí, và bạn mang nó đi cùng bạn, bạn sẽ lại
lẫn lộn lặp đi lặp lại; bởi vì cuộc sống bao giờ cũng sẽ phá hoại cái gọi là hiểu
biết của bạn.
Cuộc sống
chỉ tin vào hiểu biết thực. Thực nghĩa là của riêng bạn, đích thực, cái nảy
sinh từ bạn.
Tôi
không ở đây để cho bạn tri thức, tôi không ở đây để cho bạn lí thuyết. Đó là điều
đã từng được làm trong hàng thế kỉ, và con người vẫn còn dốt nát như bao giờ.
Tôi ở đây để làm cho bạn tỉnh táo với sự kiện bị ẩn kín đằng sau bạn, bên trong
bạn, cái là cội nguồn của ánh sáng. Chạm tới cội nguồn đó đi. Để cho ánh sáng
đó cháy sáng bên trong bạn. Và thế thì bạn có cái gì đó sống động. Thế thì bất
kì vấn đề nào tới trong cuộc sống, bạn sẽ không xử trí chúng từ tri thức quá khứ
của bạn. Bạn sẽ xử trí chúng trong hiện tại. Bạn sẽ đối diện với chúng bằng hiểu
biết hiện tại của bạn.
Bất kì
cái gì tôi nói bao giờ cũng sẽ trở thành quá khứ. Khoảnh khắc tôi đã nói ra,
khoảnh khắc bạn đã nghe, nó đã đi vào trong quá khứ rồi. Và cuộc sống liên tục
thay đổi, nó là chuyển động thường xuyên. Nó không biết tới dừng lại, nó không
biết tới nghỉ ngơi. Lặp đi lặp lại bạn sẽ cảm thấy bị lẫn lộn.
Và với
tôi cũng có vấn đề. Khoảnh khắc tiếp bạn sẽ hỏi cùng câu hỏi, và tôi sẽ không
bao giờ trả lời hệt như cũ lần nữa. Bởi vì tôi đáp ứng. Tôi không trả lời, tôi
không nhớ câu trả lời cũ của tôi - tôi đáp ứng. Câu hỏi của bạn có đó, tôi ở đây,
tôi lại đáp ứng. Và nếu bạn liên tục thu thập câu trả lời của tôi: không chỉ bị
lẫn lộn đâu, bạn sẽ trở thành điên đấy. Bởi vì bạn sẽ không tìm ra bất kì hài
hoà nào trong chúng, bất kì nhất quán nào trong chúng. Chúng là không nhất
quán. Tôi có thể làm gì được. Cuộc sống là không nhất quán. Nếu tôi là thực cho
cuộc sống, tôi phải vẫn còn không nhất quán trong phát biểu của tôi. Nếu tôi muốn
là thực cho phát biểu của tôi, thế thì tôi phản bội lại cuộc sống. Và tôi muốn
vẫn còn thực cho cuộc sống. Tôi có thể phản bội quá khứ của tôi, nhưng tôi
không thể phản bội lại hiện tại được. Tôi có thể đi ngược lại phát biểu của
tôi, nhưng tôi không thể đi ngược lại cuộc sống hiện tại, khoảnh khắc này.
Cho nên
lẫn lộn sẽ nảy sinh. Một ngày nào đó tôi sẽ nói cái gì đó, và tôi sẽ nói cái gì
đó khác một ngày khác nào đó. Nếu bạn so sánh, nếu bạn cố làm ra nhất quán toàn
thể từ những phát biểu của tôi, bạn sẽ lâm vào rắc rối, rắc rối sâu sắc. Đừng
làm điều đó. Bạn chỉ lắng nghe tôi thôi. Và đừng học câu trả lời của tôi, học
đáp ứng của tôi. Đừng bận tâm với điều tôi nói. Nhìn cách tôi nói nó. Nhìn cách
tôi đáp ứng với tình huống, với câu hỏi. Câu trả lời là không quan trọng, nhưng
đáp ứng sống động của tôi mới quan trọng.
Và nếu
bạn có thể học cách đáp ứng sống động, bạn trở nên có trách nhiệm. Nghĩa của
tôi cho từ "trách nhiệm" là khác toàn bộ với nghĩa từ điển. Trong từ
điển trách nhiệm dường như là cái gì đó giống như nghĩa vụ, cam kết, dường như
bạn chịu trách nhiệm cho ai đó khác. Từ này gần như là từ dơ bẩn. Người mẹ liên
tục nói với đứa con, "Con có trách nhiệm với mẹ, nhớ lấy." Người bố sẽ
nói với con trai, "Con có trách nhiệm với bố, nhớ lấy." Xã hội liên tục
nói với các cá nhân, "Các anh có trách nhiệm với chúng tôi, với xã hội, nhớ
lấy." Và cái gọi là hình ảnh Thượng đế của bạn, chúng cũng liên tục bảo mọi
người, "Các anh có trách nhiệm với chúng tôi… với tôi."
Khi tôi
dùng từ "trách nhiệm" tôi ngụ ý tính sống động của bạn, sống động đáp
ứng. Bạn không chịu trách nhiệm cho bất kì ai khác ngoại trừ cho hiện hữu riêng
của bạn, khoảnh khắc này. Bạn chịu trách nhiệm có tính đáp ứng. Đáp ứng với
trái tim mở, với sự mong manh. Không với nắm đấm đóng chặt mà với tay mở. Không
che giấu và giữ cái gì đó. Mở bản thân bạn đầy đủ, trong tin cậy sâu sắc với cuộc
sống. Không cố láu lỉnh và tinh ranh. Thế thì bạn nổi với cuộc sống từ khoảnh
khắc sang khoảnh khắc... đáp ứng của bạn sẽ thay đổi bởi vì cuộc sống đang thay
đổi.
Thỉnh
thoảng trời nóng và bạn không thể ngồi ngoài dưới mặt trời và bạn sẽ cần chỗ
trú ngụ. Thỉnh thoảng trời quá lạnh và bạn không thể ngồi được dưới chỗ trú ngụ
và bạn muốn ngồi dưới mặt trời. Nhưng không ai sẽ nói với bạn rằng bạn có vẻ rất
không nhất quán: "Ngày hôm nọ anh đã ngồi ở chỗ trú ngụ, thế mà bây giờ
anh lại ngồi dưới mặt trời sao? Nhất quán vào chứ! Chọn đi! Nếu anh muốn ngồi
dưới mặt trời, thế thì ngồi nhất quán dưới mặt trời đi." Bạn sẽ cười vào
cái ngớ ngẩn này, nhưng đây là điều mọi người đã từng mong đợi ở bạn trong cuộc
sống.
Mọi thứ
đang thay đổi quanh bạn. Đừng có ý tưởng cố định, bằng không bạn sẽ bị lẫn lộn.
Và đừng nghe điều người khác nói, nghe theo trái tim riêng của bạn. Tôi đã
nghe:
Điều
nhân loại sợ hãi trong nhiều thế hệ chung cuộc đã xảy ra: phản ứng hạt nhân tuột
mất điều khiển và toàn thể địa cầu bùng nổ, giết chết mọi thứ sống trên nó.
Một
cách tự nhiên, tại Ngọc Môn có lẫn lộn khủng khiếp, biết bao nhiêu linh hồn tới
cùng lúc, cho nên thánh Peter quyết định thử và phân loại các mức bằng việc đặt
ra các biển báo đa dạng để sau đó các linh hồn thích hợp tới xếp hàng.
Một biển
đề Dành riêng Ông chủ, và biển khác đề Đàn ông bị vợ chi phối. Đằng sau biển
Dành riêng Ông chủ có mỗi một linh hồn đơn độc, trong khi sau biển kia là hàng
dài vắt ngang Ngân Hà.
Thánh
Peter, tò mò, nói với linh hồn đơn độc kia, "Làm sao mà anh là người duy nhất
ở đây?"
"Tôi
có biết đâu - vợ bảo tôi đứng ở đây," là câu trả lời.
Khi thì
đó là vợ, khi thì đó là chồng, khi thì đó là bố, khi thì đó là mẹ - khi thì đó
là guru. Ai đó bảo bạn đứng đây, và bạn không biết tại sao. Phải chắc tại sao bạn
đứng ở đó chứ.
Lắng
nghe đi. Nó có chút phức tạp. Cho dù bạn quyết định theo ai đó, nghe theo trái
tim bạn đã, dù bạn muốn theo hay không. Tôi không nói đừng theo ai cả, bởi vì nếu
trái tim bạn nói đi theo, thế thì bạn sẽ làm gì? Nhưng nghe theo trái tim, cảm
thấy tình cảm riêng của bạn trước bởi vì chung cuộc bạn chịu trách nhiệm cho
trái tim bạn. Mọi thứ khác là phụ, bạn là chính. Bạn là trung tâm của thế giới
của bạn.
Nếu bạn
chọn theo tôi hay nếu bạn chọn được tôi khai tâm, nếu bạn chọn buông xuôi theo
tôi, trước hết cảm thấy tình cảm riêng của bạn đã. Bằng không bạn sẽ bị lẫn lộn
lặp đi lặp lại, và lặp đi lặp lại bạn sẽ bắt đầu nghĩ, "Mình làm cái quái
gì ở đây thế nhỉ?" Bạn sẽ bắt đầu nghĩ, "Sao mình đã nhận tính chất
sannyas? Tại sao?" Đừng nhận nó bởi vì ai đó khác nói vậy. Cảm nó đi. Thế
thì lẫn lộn sẽ không bao giờ nảy sinh. Thế thì nó không thể nảy sinh được, thế
thì không có vấn đề về lẫn lộn.
Lẫn lộn
là vận hành sai. Nếu bạn vận hành từ trung tâm của bạn, lẫn lộn không bao giờ nảy
sinh. Nếu bạn vận hành từ trung tâm của ai đó khác, lẫn lộn nhất định nảy sinh
liên tục - và mọi người đang vận hành từ hiểu biết của người khác, từ các cố vấn,
chuyên gia. Họ sống qua những người đó. Mọi người đã hoàn toàn để cuộc sống của
họ vào tay người khác.
Cảm nó
đi, đợi cho cảm giác nảy sinh. Kiên nhẫn vào, đừng vội vàng. Và nếu bạn đã cảm
thấy rõ tình cảm của bạn, thế thì bạn sẽ có rễ sâu, và rễ đó sẽ làm cho bạn mạnh
mẽ, và rễ đó sẽ không cho phép bất kì lẫn lộn nào được lắng đọng quanh bạn.
Câu
hỏi 3
Osho
ơi, vấn đề là gì?
Bây giờ
bạn tạo ra vấn đề cho tôi. Câu hỏi này là dường như ai đó tới và hỏi, "Mầu
vàng là gì?" hay "Mầu vàng này là gì?" Có hoa vàng, có lá úa
vàng, có mặt trời vàng, và cả nghìn lẻ một thứ vàng, nhưng bạn có bao giờ thấy
tính vàng không? Vật vàng bạn đã thấy, tính vàng người ta không bao giờ bắt gặp,
không thể bắt gặp được.
Có những
vấn đề và vấn đề, nhưng bạn chưa bao giờ biết vấn đề là gì, thế thì câu hỏi là
trừu tượng. Không có gì giống như "vấn đề." Có các vấn đề bởi vì vấn
đề là xung đột bên trong bạn. Bạn phải có hai tâm trí bên trong bạn, thế thì vấn
đề nảy sinh. Bạn không biết đi đâu, đường này hay đường nọ; thế thì vấn đề nảy
sinh. Vấn đề là về tính nhị nguyên của bạn: bạn cảm thấy làm cái này, và bạn
cũng cảm thấy làm cái kia, và vấn đề nảy sinh. Nhưng nếu bạn là một, không có vấn
đề gì. Bạn đơn giản di chuyển. Bất kì khi nào bạn hỏi một câu hỏi trừu tượng,
kiểu như "Vấn đề là gì?" hay "Tính vàng là gì?" hay
"Yêu là gì?" nó trở thành khó.
Thánh
Augustine đã nói, "Tôi biết thời gian là gì, nhưng khi mọi người hỏi tôi,
"Thời gian là gì?" đột nhiên tôi mất mọi dấu vết." Mọi người đều
biết thời gian là gì, nhưng nếu ai đó hỏi nó là gì, đích xác, bạn sẽ gặp khó
khăn. Bạn có thể chỉ ra thời gian là gì, nhưng thời gian là gì, chỉ thuần khiết,
trừu tượng sao?
Nhưng
tôi hiểu tại sao vấn đề này đã nảy sinh. Có vài người bị lẫn lộn thế, họ thậm
chí không thể quyết định được vấn đề là gì. Họ lẫn lộn, đứng trên giao đường, tới
mức để quyết định giải pháp là gì cũng là xa xôi rồi - họ thậm chí đã không quyết
định được vấn đề là gì. Có nhiều người, bởi vì bạn đã mất tiếp xúc với tình cảm
của bạn, trái tim tồn tại của bạn. Cho nên ngay cả vấn đề cũng phải được cung cấp
bởi ai đó khác, không chỉ giải pháp. Bạn đang hỏi tôi rằng tôi nên nói cho bạn
vấn đề của bạn là gì. Bạn không chỉ phụ thuộc vào tôi về giải pháp, bạn phụ thuộc
vào tôi cả với vấn đề nữa. Nhưng đây là cách nó đã từng xảy ra trong quá khứ.
Khi mọi
người tới tôi, tôi lập tức có thể thấy được liệu vấn đề của họ là của họ hay họ
đã vay mượn nó. Nếu một người Ki tô giáo tới, người đó đem tới vấn đề mà không
người Hindu nào đã bao giờ có thể đem tới. Khi một người Do Thái tới, người đó
đem tới vấn đề mà không người Ki tô giáo nào đã bao giờ có thể đem tới. Khi một
người Jaina tới, người đó mang vấn đề khác toàn bộ mà không người Hindu nào đã
bao giờ có thể đem tới.
Cái gì
xảy ra? Những vấn đề này không thể là vấn đề cuộc sống được bởi vì vấn đề cuộc
sống không thể có tính Do Thái, Hindu, Ki tô giáo, Jaina. Vấn đề cuộc sống đơn
giản là vấn đề cuộc sống. Những vấn đề này là có tính thượng đế học, họ đã được
dạy. Họ đã được dạy vấn đề nữa - hỏi cái gì.
Những
người rất tinh ranh đã từng khai thác nhân loại. Đầu tiên họ dạy bạn hỏi cái
gì, và thế rồi họ có câu trả lời nữa. Nếu bạn hỏi câu hỏi đúng, họ sẽ cung cấp
câu trả lời đúng. Và cả hai đều hư huyễn bởi vì câu hỏi đã được họ dạy và thế rồi
bạn hỏi. Và họ dạy bạn chỉ những câu hỏi mà họ có thể trả lời được. Cho nên trò
chơi này cứ diễn ra rất hay, hay hoàn hảo.
Nếu bạn
đi tới sư Jaina và bạn đã không được người Jaina dạy hỏi câu hỏi nào, bạn sẽ tạo
ra rắc rối. Bạn sẽ tạo ra bối rối ở đó bởi vì bạn sẽ hỏi các câu hỏi theo đó
tín ngưỡng - tín ngưỡng của họ - không cung cấp giải pháp. Nếu bạn hỏi người
Jaina tại sao Thượng đế đã tạo ra thế giới, người đó sẽ bị phân vân bởi vì
trong thượng đế học của người đó không có Thượng đế. Trong thượng đế học của
người đó chưa bao giờ có bất kì cái gì được tạo ra. Thế giới đã tồn tại mãi mãi
và mãi mãi. Sáng tạo chưa bao giờ có đó. Cho nên nếu bạn hỏi tại sao Thượng đế
tạo ra thế giới, câu hỏi của bạn là ngớ ngẩn toàn bộ với người Jaina bởi vì
không có Thượng đế và không có sáng tạo; thế giới đã liên tục vậy. Từ
"sáng tạo" không tồn tại trong ngôn ngữ của người Jaina bởi vì sáng tạo
ngụ ý sự tồn tại của đấng sáng tạo; và không có sáng tạo, cho nên làm sao có thể
có đấng sáng tạo được? Thế giới có đó, nhưng nó không phải là sáng tạo. Nó là
vĩnh hằng, không được sáng tạo; nó bao giờ cũng vẫn còn đó.
Đừng
bao giờ hỏi câu hỏi thượng đế học, bởi vì điều đó là vay mượn. Tìm ra câu hỏi
có tính tồn tại đi. Tìm ra khó khăn của bạn ở đâu. Tìm ra giầy của bạn bó chân ở
đâu. Tìm ra vấn đề riêng của bạn.
Và vấn
đề của bạn có thể không là vấn đề của người khác, cho nên người khác có thể
không đồng ý rằng đây là vấn đề. Vấn đề có tính cá nhân, chúng không phải là hiện
tượng phổ quát. Vấn đề của tôi là vấn đề của tôi, vấn đề của bạn là vấn đề của
bạn. Chúng là khác nhau như vân tay của bạn, và chúng phải vậy.
Khi tôi
thấy rằng mọi người đang hỏi các vấn đề được vay mượn, họ không có chữ kí của họ
lên chúng, và thế thì chúng là vô tích sự - thậm chí không đáng hỏi, không đáng
trả lời. Vấn đề của bạn nên có chữ kí của bạn lên nó. Nó nên tới từ cuộc sống của
bạn, từ cuộc vật lộn, thách thức, đáp ứng, từ đương đầu riêng của bạn. Tôi đã
nghe:
Vậy là
cuối cùng người mối lái hôn nhân đã thuyết phục Cohen tới gặp cô gái này. Sau rốt
cô ấy được cho là đẹp, có tài, trẻ và có số tiền lớn. Cohen gặp cô ấy, thích cô
ấy, cưới cô ấy. Một ngày say anh ta thấy người mối lái hôn nhân và phát khùng:
"Bà giở trò bẩn thỉu với tôi hả? Đích thân cô ấy thú nhận rằng cô ấy đã ngủ
với nửa đàn ông ở Pune."' "Vậy sao? Sau rốt, Pune lớn thế nào?"
bà mối nói.
Vấn đề
của bạn không phải là vấn đề của người mối lái. Vấn đề của bạn là của bạn,
không của ai khác. Nhớ rằng nếu vấn đề có tính cá nhân thì nó có thể được giải
quyết vì nó là thực. Nếu bạn đã vay mượn nó từ truyền thống, xã hội, ai đó
khác, nó không bao giờ có thể được trả lời bởi vì ngay chỗ đầu tiên nó không phải
là vấn đề của bạn. Dường như bạn đã học một bệnh từ ai đó.
Mới đêm
hôm nọ tôi đọc thấy rằng trong văn phòng của một bác sĩ trị liệu nổi tiếng có một
thông báo đặc biệt dành riêng cho quí bà, nói, xin đừng nói về bệnh của bạn và
triệu chứng cho các quí bà khác - đừng trao đổi triệu chứng - vì điều đó làm
bác sĩ lẫn lộn. Các bà chờ đợi bác sĩ nói, và nhất định bị ấn tượng bởi triệu
chứng của người khác. Và chắc chắn điều đó làm bác sĩ lẫn lộn vì bác sĩ không
thể biết được cái gì là cái gì.
Có những
người bị bệnh qua quảng cáo thuốc trên báo chí. Tôi đã nghe nói về một người
ngay giữa đêm gọi điện tới bác sĩ của mình. Bác sĩ tất nhiên bực mình, ngay giữa
đêm, giấc ngủ của ông ấy bị phá vỡ. Ông ấy cầm điện thoại, ông ấy nói, "Có
chuyện gì?" và người này bắt đầu mô tả bệnh. Bác sĩ nói, "Cắt nó ngắn
lại đi, tôi cũng đã đọc bài báo đó trên tạp chí mới rồi. Cắt nó ngắn lại
đi."
Mọi người
học các bệnh của họ từ tạp chí. Cứ xem tâm trí bạn. Nó hay bắt chước tới mức nó
có thể bị ấn tượng bởi vấn đề của người khác, và bạn có thể nhận được gợi ý tới
mức bạn bắt đầu nghĩ đây là vấn đề của bạn. Thế thì không có cách nào giải được
nó, bởi vì ngay chỗ đầu tiên nó không phải là vấn đề của bạn.
Đây là
quan sát của tôi: rằng nếu một vấn đề là thực nó có thể được giải quyết. Đó là
định nghĩa của tôi về vấn đề: rằng nó có thể được giải quyết. Nếu nó không thể
được giải quyết thế thì nó không phải là vấn đề. Bệnh là bệnh nếu nó có thể được
chữa. Mọi bệnh đều là chữa được, ít nhất về mặt lí thuyết là chữa được; nhưng nếu
bạn không có bệnh, thế thì bạn có bệnh không thể chữa được. Thế thì không ai có
thể giúp được, thế thì nó chỉ ở trong tâm trí bạn. Không thuốc nào có thể có
ích gì cho bạn.
Cho nên
điều đầu tiên cần hiểu về vấn đề là ở chỗ nó phải có tính tồn tại, không phải
thượng đế học, suy đoán, triết lí. Nó phải có tính tâm lí thay vì tính triết
lí, và nó phải tới từ việc đương đầu với cuộc sống.
Chín
mươi phần trăm vấn đề của bạn nảy sinh bởi vì bạn bị mắc vào trong những ý nghĩ
chết, và bạn bám lấy những ý nghĩ đó. Khi tình huống nảy sinh mà không khớp với
ý nghĩ của bạn, vấn đề nảy sinh - và bạn muốn cố gắng thay đổi tình huống thay
vì thay đổi ý nghĩ. Nếu bạn bắt gặp một tình huống mà không khớp với ý thức hệ
của bạn, bạn vật lộn kịch liệt để thay đổi tình huống thay vì thay đổi ý thức hệ.
Thế thì vấn đề nảy sinh.
Bao giờ
cũng sẵn sàng thay đổi tâm trí bạn bởi vì cuộc sống không thể bị thay đổi chỉ
vì các ý thức hệ của bạn. Và chúng ta đã học những cách thức nhìn vào cuộc sống,
cách diễn giải cuộc sống, và chúng ta trở nên bị cố định vào trong những lệ thường
nào đó. Để tôi kể cho bạn một giai thoại.
Một người
nhỏ bé nhút nhát thường rất hay sợ ông chủ. Một hôm anh ta bảo anh công nhân bạn
mình rằng anh ta bị ốm. Bạn anh ta nói, "Sao cậu không về nhà đi?"
"Ồ, tôi không thể làm điều đó được!"
"Sao
không? Đừng có xuẩn ngốc, ông ấy sẽ không bao giờ biết đâu. Ông ấy thậm chí
không ở đây hôm nay." Chung cuộc người này bị thuyết phục và về nhà.
Khi anh
ta về tới nhà, anh nhìn vào trong cửa sổ - và ở đó là ông chủ của anh ta, đang
hôn và ôm vợ anh ta. Thế là anh ta chạy thẳng về văn phòng. "Anh thực là người
bạn tốt!" anh ta nói với bạn thân của mình. "Tớ suýt bị bắt."
Chỉ là
hình mẫu cũ của ý nghĩ. Tình huống đã khác toàn bộ. Anh ta có thể đã bắt được
ông chủ, nhưng chỉ vì ý tưởng cũ rằng bao giờ ông chủ cũng bắt anh ta.
Quan
sát cuộc sống và đừng bị nghiện với tâm trí bạn. Chín mươi phần trăm các vấn đề
của bạn sẽ biến mất đơn giản không có bận tâm nào. Mười phần trăm các vấn đề của
bạn sẽ còn lại, chúng có tính tồn tại, và chúng được cần có đó bởi vì bạn phải
trưởng thành qua chúng. Nếu chúng bị bỏ đi bạn sẽ không trưởng thành. Xung đột
là cần. Đau đớn là cần. Đau khổ là cần. Bởi vì điều đó sẽ làm cho bạn được kết
tinh, điều đó sẽ làm cho bạn nhận biết hơn. Và nếu bạn có thể siêu việt lên
trên nó bạn sẽ thu được phúc lạc tới sau khi người ta đã siêu việt lên trên vấn
đề.
Điều đó
giống như leo núi. Bạn đang đi lên, lên núi, mệt mỏi, vã mồ hôi, thở khó, dường
như không thể nào lên tới đỉnh được; và thế rồi bạn lên tới đỉnh và bạn nằm vật
ra dưới trời và bạn nghỉ ngơi và bạn được thảnh thơi và bạn hạnh phúc rằng bạn
đã quyết định trèo lên. Nhưng chỉ sau việc trèo vất vả. Bạn có thể lên tới đỉnh
đó bằng máy bay trực thăng, nhưng thế thì bạn đã không thu được nó. Cho nên người
lên tới đỉnh bằng máy bay trực thăng và người đi bằng chân mình lên tới đỉnh là
khác nhau. Họ chưa bao giờ lên tới cùng đỉnh. Phương tiện của bạn làm thay đổi
mục đích của bạn. Người đã được thả xuống bằng trực thăng sẽ tận hưởng nó chút
ít; người đó sẽ nói, "Vâng, nó đẹp đấy." Nhưng việc tận hưởng của người
đó sẽ giống như người đã được ních đầy thức ăn và thế rồi món ngon đưa tới trước
người đó; người đó nói, "Tốt," người đó có thể ngửi nó một chút,
nhưng người đó đã ních đầy tới mức người đó không thấy vị ngon. Và ngay bên cạnh
người đó có người khác đang đói.
Lên tới
đỉnh người ta cần có sự ngon miệng nữa, và ngon miệng đó phát triển trong khi bạn
trèo. Bạn trở nên ngày một đói hơn, bạn trở nên ngày một mệt mỏi hơn, bạn trở
nên ngày một sẵn sàng hơn... và khi bạn lên tới đỉnh bạn nghỉ. Bạn đã thu được
nó.
Trong
cuộc sống bạn không thể có được cái gì mà không phải kiếm nó. Và nếu bạn cố láu
lỉnh với cuộc sống, bạn sẽ bỏ lỡ nhiều cơ hội.
Cho nên
vứt những vấn đề không phải của bạn đi. Vứt những vấn đề bạn đã học từ người
khác đi. Vứt những vấn đề nảy sinh bởi vì ý thức hệ cố định của bạn đi. Linh động,
di chuyển. Chết đi từng khoảnh khắc đi vào quá khứ và được sinh ra lần nữa để
cho bạn không mang bất kì ý thức hệ nào, bất kì thái độ cố định nào hướng tới
cuộc sống, và bạn bao giờ cũng mở và sẵn có, đáp ứng. Chỉ thế thì những vấn đề
đó sẽ có đó, cái được cần tới, cái là một phần của sự trưởng thành của bạn.
Như tôi
thấy, có những người đang sống chỉ cuộc sống thường lệ, chúng không phải là cuộc
sống thực, chỉ làm những cử chỉ trống rỗng. Vấn đề của họ cũng trống rỗng, vô
nghĩa. Ai đó tới và hỏi, "Có Thượng đế không?" Vấn đề này là trống rỗng.
Làm sao bạn quan tâm tới Thượng đế? Bạn thậm chí chưa biết tới bản thân bạn. Bắt
đầu từ bắt đầu đi, khởi đầu từ khởi đầu đi. Bạn thậm chí đã không biết tới người
biết. Bạn thậm chí đã không biết nhận biết này là gì ở bên trong bạn. Và bạn
đang hỏi về Thượng đế sao? Bạn đang hỏi về nhận biết tuyệt đối, nhận biết tối
thượng, và bạn thậm chí đã không biết nhận biết đó, cái đã từng được trao cho bạn
như món quà. Bạn đã không biết về đoá hoa trong tay bạn, và bạn hỏi về việc nở
hoa tối thượng sao? Ngu xuẩn.
Quên hết
mọi điều về Thượng đế đi. Ngay bây giờ, đi vào trong bản thể bạn và xem Thượng
đế đã cho bạn cái gì, cái toàn thể đã cho bạn cái gì. Và nếu bạn có thể học được
nó, nhiều cánh cửa nữa sẽ được mở ra cho bạn. Bạn càng học nhiều, càng nhiều điều
bí ẩn mở ra. Và Thượng đế là bí ẩn tối thượng - khi bạn đã học mọi thứ khác và
không cái gì còn lại để được học và bạn đã trải qua mọi rối loạn, lo âu, phiền
não của cuộc sống, chỉ thế thôi. Thượng đế là món quà cuối cùng; bạn phải thu
được nó. Đừng hỏi câu hỏi không liên quan tới bạn.
Và đừng
sống cuộc sống thường lệ của những cử chỉ trống rỗng. Mọi người đi tới nhà thờ
- cử chỉ trống rỗng. Họ chưa bao giờ muốn đi tới đó, thế thì tại sao bạn đi? Bởi
vì mọi người khác đều đi, bởi vì nó là hình thức xã hội, bởi vì mọi người nghĩ
tốt nếu bạn đi nhà thờ, bởi vì nó cho bạn sự kính trọng nào đó. Những người này
chắc đã không đi tới Jesus, nhưng họ đi tới nhà thờ. Nhà thờ là đáng kính,
Jesus không bao giờ. Đi tới Jesus là khó. Đi tới Jesus là đặt sự kính trọng của
bạn vào lâm nguy.
Bạn ở
đây. Bạn phải để sự kính trọng của bạn vào lâm nguy bởi vì bạn không thu được
kính trọng gì khi tới tôi. Bạn có thể mất, nhưng bạn không thể được. Nó không
thể là hình thức được bởi vì ai bận tâm lâm nguy nhiều thế cho một thứ hình thức?
Nó chỉ có thể là của trái tim.
Mọi người
làm lời cầu nguyện của họ, điều đó phải được làm: cử chỉ trống rỗng. Không tình
yêu nào có trong tim họ, không lòng biết ơn nào có trong tim họ, và họ cứ làm lời
cầu nguyện. Thế thì vấn đề nảy sinh mà là vô dụng. Chỉ làm điều mà bạn có tình
cảm với nó. Tôi đã nghe:
Một
công nhân đường sắt trước đây, tám mươi tuổi, có nhà bên cạnh đường tàu. Ông ấy
đã về hưu. Ông ấy thường đếm các toa tầu trên mọi đoàn tầu hàng chạy qua. Chẳng
cần, nhưng là thói quen cũ. Vào chủ nhật tại cuộc đi cắm trại gia đình, con ông
ấy để ý rằng ông ấy bỏ qua một chuyến tàu vừa chạy qua và hỏi, "Sao thế,
sao bố không đếm các toa?" Ông già trả lời, "Tao không làm việc vào
chủ nhật."
Xem cuộc
đời bạn. Làm cho nó thực hơn đi, đích thực, thực. Đừng di chuyển qua những cử
chỉ trống rỗng, bằng không các câu hỏi của bạn sẽ là trống rỗng. Chúng sẽ trông
có vẻ như vấn đề, nhưng chúng sẽ không là vấn đề thực.
Bây giờ
khác biệt là gì giữa vấn đề thực và vấn đề giả? Vấn đề giả là ở chỗ cái gì đó
có thể được giải quyết vậy mà chẳng cái gì được giải quyết. Và vấn đề thực là ở
chỗ cái mà, cho dù nó không được giải quyết, chính nỗ lực giải quyết nó lại giải
quyết được nhiều. Trong chính nỗ lực đó bạn trở nên tỉnh táo hơn, biết nhiều
hơn, hiểu nhiều hơn. Bạn đi tới biết nhiều bản thân bạn điều chưa bao giờ được
biết trước đây.
Vấn đề
là cơ hội để đối diện với bản thân bạn, để đi trên cuộc hành hương bên trong của
bản thể bạn. Vấn đề là cánh cửa. Dùng nó để đi vào trong bản thể riêng của bạn.
Cho nên
đây là câu trả lời của tôi: vấn đề là cơ hội cho trưởng thành. Vấn đề là món
quà của Thượng đế, một thách thức từ điều thiêng liêng. Đối diện nó, tìm ra
cách để siêu việt lên trên nó, cách để đi lên trên nó, và bạn sẽ cực kì được
phúc lành.
Câu
hỏi 4
Thầy
nói, "Không phạm cùng sai lầm hai lần." Làm sao tôi có thể giữ khỏi
làm điều đó chừng nào tôi chưa mang tâm trí vào - để đánh giá, so sánh, và phán
xét? Và thế thì tôi phải nói không.
Khi tôi
nói không phạm sai lầm hai lần, tôi không nói đánh giá, phán xét, so sánh. Tôi
đang nói thấy - khi bạn phạm sai lầm, thấy điều đó một cách toàn bộ tới mức bạn
thấy rằng nó là sai lầm. Trong chính việc thấy đó nó rơi rụng đi, bạn sẽ không
bao giờ có khả năng lặp lại nó.
Chẳng hạn,
nếu bạn thò tay bạn vào lửa và nó bị bỏng. Lần sau khi bạn ở gần lửa, bạn có
làm tam đoạn luận Aristotel, rằng đây nữa lại là lửa, mọi lửa đều gây bỏng, do
đó mình phải không để tay vào trong nó? Bạn có định so sánh với kinh nghiệm quá
khứ không? Bạn có định đánh giá không? Nếu bạn làm điều đó, thế thì bạn không
thể tránh được việc phạm phải sai lầm lần nữa vì thế thì tâm trí sẽ nói,
"Có thể lửa này là khác. Và ai biết được, lửa có thể đã đổi cách sống của
nó. Nó có thể không cư xử như cũ cho lần này. Có thể nó giận vào lúc đó, và lúc
này nó không giận. Và ai biết được?"
Tâm trí
đánh giá, phán xét, so sánh, là đã chỉ ra rằng nó đã không hiểu vấn đề. Bằng
không cần gì đánh giá, so sánh? Nếu bạn đã thấy ra sự kiện, chính sự kiện này
là đủ. Bạn sẽ tránh lửa.
Cho nên
khi bạn trải qua kinh nghiệm, vẫn còn tỉnh táo đi, đừng điếc và mù. Tôi không
nói nhìn lại sau. Tôi đang nói chỉ nhìn ngay bây giờ, dù bạn ở bất kì chỗ nào,
và nếu nó là sai lầm, nó sẽ bị rơi rụng đi theo cách riêng của nó. Biết sai lầm
là sai lầm, nó rơi rụng đi. Nếu nó không rơi rụng theo cách riêng của nó, điều
đó đơn giản chỉ ra bạn vẫn còn chưa biết một cách toàn bộ rằng nó là sai lầm. Ở
đâu đó này khác ảo tưởng vẫn tiếp tục rằng nó không là sai lầm.
Mọi người
tới và nói với tôi, "Chúng tôi biết giận là xấu, và chúng tôi biết nó là độc,
và chúng tôi biết nó có tính phá huỷ bản thân chúng tôi, nhưng làm gì đây?
Chúng tôi liên tục giận." Họ đang nói gì? Họ đang nói rằng họ đã nghe mọi
người nó rằng giận là xấu, họ đã đọc trong kinh sách rằng giận là độc; nhưng
đích thân họ đã không biết. Bằng không thì đã kết thúc rồi.
Socrates
đã nói, "Tri thức là đức hạnh." Một châm ngôn vĩ đại. Ông ấy nói biết
là hiện hữu. Một khi bạn đã biết đây là tường và không là cửa, bạn sẽ không đập
đầu bạn vào nó lặp đi lặp lại. Một khi bạn đã biết nó là tường, thế thì bạn tìm
cửa. Một khi bạn đã thấy cửa, bạn bao giờ cũng đi qua cửa. Vấn đề không phải là
nghĩ đi nghĩ lại về kinh nghiệm quá khứ, so sánh, quyết định, kết luận. Tôi đã
nghe:
Một
linh mục điếc đang nghe thú tội, thì một người tới trong hộp, quì xuống và nói,
"Ôi, thưa cha, tôi đã làm một việc kinh khủng. Tôi đã giết mẹ tôi."
"Cái gì?" linh mục già nói, khum khum tay lên tai. "Tôi đã giết
mẹ tôi!" người sám hối nói, hét to hơn. "Đấy là cái gì? Nói to
lên," người của Thượng đế ra lệnh. "Tôi đã giết mẹ tôi!!!" kẻ tội
lỗi đáng thương điên cuồng rống lên. "Thế à," linh mục nói, "bao
nhiêu lần rồi?"
Người
điếc là người điếc, người mù là người mù. Nếu bạn không lắng nghe kinh nghiệm,
nếu bạn điếc với kinh nghiệm của bạn, thế thì bạn sẽ cứ lặp lại cùng điều, lặp
đi lặp lại mãi. Thực ra nói rằng bạn lặp lại là không đúng: bạn đang làm nó lần
nữa, như một điều mới - bởi vì lần trước bạn đã bỏ lỡ. Nó không phải là lặp lại.
Đây là
hiểu biết của tôi: rằng không sai lầm nào đã bao giờ được lặp lại một khi bạn
đã hiểu nó là sai lầm. Nếu bạn lặp lại nó, điều đó đơn giản chỉ ra bạn đang làm
tươi mới, bởi vì quá khứ đã chưa đi vào trong tâm thức của bạn. Bạn đang làm nó
lần đầu tiên lần nữa, nhưng nó không phải là việc lặp lại. Nếu bạn đã hiểu nó,
thế thì nó không thể được lặp lại. Hiểu biết là giả kim thuật, nó biến đổi bạn.
Cho nên
tôi không nói bạn trở nên rất rất láu lỉnh, tính toán, và bao giờ cũng nghĩ cái
gì là tốt và cái gì là xấu và cái gì làm cái gì không làm, cái gì đạo đức, cái
gì vô đạo - tôi không nói điều đó. Tôi đơn giản nói với bạn: từ bất kì chỗ nào
bạn đi qua, đi qua với tỉnh táo đầy đủ, để cho không cái gì mà sai được lặp lại
lần nữa.
Đây là
cái đẹp của nhận biết: rằng cái là đúng được tôn cao lên qua nó; rằng cái sai bị
phá huỷ qua nó. Nhận biết vận hành như lực sống cho cái tốt và như cái chết cho
cái xấu. Nhận biết vận hành như ân huệ cho cái tốt và như tai hoạ cho cái xấu.
Nếu bạn hỏi tôi định nghĩa về tội lỗi, đây là định nghĩa của tôi: cái mà có thể
được làm với nhận biết đầy đủ không phải là tội lỗi; cái mà không thể được làm
với nhận biết đầy đủ là tội lỗi. Hay cái mà chỉ có thể được làm trong vô nhận
biết là tội lỗi, và cái mà chỉ có thể được làm trong nhận biết là đức hạnh. Cho
nên quên về tội lỗi và đức hạnh đi. Nhớ nhận biết, có vậy thôi.
Toàn thể
vấn đề của tiến hoá là giữa nhận biết, vô nhận biết. Trở nên nhiều nhận biết
hơn và ít vô nhận biết đi. Đem năng lượng của bạn để làm cháy thêm với nhận biết,
có vậy thôi.
Câu
hỏi 5
Osho
thân mến ơi, thầy có thể coi bấy kì cái gì một cách nghiêm chỉnh được không?
Tôi coi
một điều rất nghiêm chỉnh - chuyện cười tôi coi rất nghiêm chỉnh. Và bạn phải
đã quan sát điều đó: tôi chưa bao giờ cười khi tôi kể chuyện cười. Tôi thực sự
coi nó nghiêm chỉnh. Ngoại trừ chuyện cười chẳng có gì nghiêm chỉnh trên thế giới.
Câu
hỏi 6
Nếu
Mulla Nasruddin tới đạo tràng, thầy có đẩy anh ta vào một trong các nhóm không?
Hay thầy sẽ bảo anh ta quản lí một nhóm của riêng anh ta? Nếu vậy, nhóm ấy sẽ
là loại gì?
Tôi đã
làm điều đó trước đây rồi. Nhưng không có tác dụng. Mulla Nasruddin là lãnh đạo
của các lãnh đạo. Anh ta không thể bị đưa vào một nhóm như người tham gia được;
bản ngã của anh ta sẽ không cho phép điều đó. Tôi đã hỏi anh ta. Anh ta nói,
"Được, thầy có thể làm tôi thành lãnh đạo." Tôi đã cho anh ta một cơ
hội, một nhóm ba ngày; và tất cả những người ngu và tất cả những anh chàng khôn
đều tụ tập để tham gia. Bởi vì Mulla Nasruddin có hấp dẫn cho cả hai loại. Những
người ngu, họ nghĩ anh ta là kẻ ngu. Những người khôn, họ nghĩ anh ta là người
khôn. Anh ta thì thủ đoạn, hay thủ đoạn của anh ta chỉ là ở đường biên - anh ta
đứng trên cả hai phe. Anh ta có thể được diễn giải như người ngu; anh ta có thể
được diễn giải như một trong những người khôn nhất đã từng có.
Anh ta
đứng đó trước nhóm và anh ta nói, "Các anh có biết tôi định dạy cái gì cho
các anh không?"
Tất
nhiên mọi người đều nói, "Làm sao chúng tôi có thể biết được? Chúng tôi
không biết."
Anh ta
nói, "Nếu các anh thậm chí không biết điều đó, đến chừng nấy, tôi sẽ không
dạy đâu, vì các anh không đáng cho điều đó."
Anh ta
bỏ đi. Hôm sau tôi thuyết phục anh ta lần nữa. Anh ta lại tới đó và hỏi những
người tham gia, "Các anh có biết tôi định dạy gì không?"
Bây giờ
họ đã học được một chút, cho nên họ nói, "Có, chúng tôi biết."
Anh ta
nói, "Thế thì phỏng có ích gì? Nếu các anh biết, các anh biết," và
anh ta bỏ đi.
Tôi
thuyết phục anh ta lần nữa ngày thứ ba. Anh ta đứng đó, anh ta hỏi, "Các
anh có biết tôi định dạy gì không?"
Bây giờ
mọi người đã học được thêm chút ít, họ nói, "Có. Một nửa chúng tôi biết và
một nửa chúng tôi không biết."
Anh ta
nói, "Hoàn toàn tốt. Vậy những người biết, bảo cho những người không biết.
Phỏng có ích gì cho hiện hữu của tôi ở đây?"
Mulla
Nasruddin là một phương cách Sufi rất, rất cổ. Liệu người này đã bao giờ tồn tại
hay không là không chắc chắn. Anh ta có thể đã tồn tại, anh ta có thể đã không
tồn tại. Có nhiều nước đòi có anh ta, khẳng định về anh ta; họ có nấm mồ của
Mulla Nasruddin ở Iran. Nước Nga xô viết cũng đòi có anh ta. Có các nước khác,
họ cũng nói có anh ta. Có các nước khác, họ cũng đòi có anh ta. Gần như toàn thể
Trung Đông đều nói rằng anh ta thuộc vào chúng tôi. Và có nhiều chỗ họ nói ở
đây có chôn thân xác anh ta.
Anh ta
có thể đã tồn tại, có thể đã không tồn tại, nhưng tác động của anh ta đã là cực
kì. Bất kì cái gì anh ta đã làm, hay bất kì cái gì được mô tả như do anh ta làm
đều rất, rất có nghĩa cho dù trong giai thoại này, trong đó anh ta hỏi,
"Các anh có biết tôi định nói gì cho các anh không?" Mọi người nói,
"Không," nhưng không ai im lặng. "Không" tới một cách dễ
dàng; là kẻ vô thần là rất dễ dàng. Nhưng điều đó là khó nếu bạn không có thái
độ nào, thế thì điều đó là khó dạy cho bạn. Ngày hôm sau mọi người nói,
"Có," bởi vì họ quá tham nghe điều anh ta muốn nói. Cái có của họ là
từ tham, và tham không bao giờ có thể được thoả mãn. Và Mulla nói, "Nếu
các anh đã biết, thế thì phỏng có ích gì?" Ngày thứ ba họ thử chứng minh
tinh ranh và láu lỉnh hơn. Họ nói chúng tôi đã thử hai phương án, bây giờ thử
phương án thứ ba, phương án duy nhất còn lại: "Một nửa chúng tôi biết và một
nửa chúng tôi không biết." Bây giờ họ định ấn Mulla vào chỗ của anh ta,
nhưng bạn không thể cố định anh ta được. Anh ta gần như là thuỷ ngân; anh ta tuột
khỏi tay bạn. Anh ta nói, "Hoàn toàn tốt. Khi một nửa các anh biết và một
nửa không biết, thế thì những người biết có thể nói cho những người không biết.
Nhưng cần gì tôi ở đây? Sao phí thời gian của tôi?"
Đầu
tiên họ nói không, không ai im lặng; thế rồi họ nói có, nhưng không ai im lặng;
thế rồi họ nói có và không cả hai, nhưng không ai im lặng.
Anh ta
quay lại tôi và anh ta nói, "Những người này không thể dạy được bởi vì chỉ
những người im lặng mới có thể được dạy."
Im lặng
là tính đệ tử. Nếu bạn tới đây mà đã biết rồi, bạn không thể được dạy. Nếu bạn
tới đây với thái độ không, thái độ vô thần, với hoài nghi và nghi ngại, bạn
không thể được dạy. Hay nếu bạn nói rằng tôi có biết chút ít và chút ít tôi
không biết, thế nữa bạn cũng không thể được dạy. Bạn láu lỉnh thôi. Bởi vì ba
thái độ này - của người nói không, của người nói có, và của người có đi cả hai
con thuyền, người cố ăn cả bánh và để dành nó nữa, đều là tinh ranh - đây là ba
kiểu người trên thế giới mà không có khả năng hiểu.
Chỉ người
im lặng, người trả lời bằng im lặng của mình và mở trái tim mới có thể được dạy.
Đây là nghĩa của giai thoại này.
Đọc
Mulla Nasruddin nhiều nhất bạn có thể đọc và cố hiểu anh ta. Anh ta có thể là
phúc lành lớn cho bạn bởi vì anh ta dạy qua hài hước. Từng giai thoại của anh
ta đều hàm nghĩa vô cùng, nhưng bạn sẽ phải làm lộ nó ra. Đó là lí do tại sao
tôi nói có những người nghĩ anh ta là kẻ ngu. Họ đơn giản đọc giai thoại và họ
cười và họ được kết thúc. Họ nghĩ đấy chỉ là chuyện cười. Nó không phải vậy.
Không chuyện cười nào chỉ là chuyện cười. Nếu bạn khôn ngoan bạn sẽ nhìn vào
trong nó, đích xác điều gì đang xảy ra. Và một khi bạn bắt được thoáng nhìn về
nghĩa bên trong của nó, bạn sẽ cực kì hạnh phúc. Bạn sẽ trở nên tỉnh táo với chiều
hướng mới.
Mulla
Nasruddin bây giờ được đọc ở các nước phương Tây nữa, nhưng mọi người bỏ lỡ. Họ
nghĩ đây chỉ là chuyện cười. Chúng không phải vậy. Chúng là phương cách để dạy
bạn về điều thiêng liêng nhất qua hài hước. Và điều đó có thể được dạy chỉ qua
hài hước - chỉ qua hài hước thôi bởi vì chỉ hài hước mới có thể làm thảnh thơi
bạn, và Thượng đế có thể được biết tới chỉ trong thảnh thơi sâu sắc. Khi bạn cười
bạn biến mất như một bản ngã. Khi tiếng cười là thực sự đích thực, tiếng cười bụng,
khi toàn thân bạn rung lên với năng lượng cực thích của anh ta, khi tiếng cười
lan khắp toàn thể bản thể bạn, khi bạn đơn giản mất đi trong nó, bạn mở cho Thượng
đế.
Người
nghiêm chỉnh chưa bao giờ đạt tới Thượng đế. Họ không thể đạt tới được. Thượng
đế không nhận rủi ro đó đâu. Hmm?... họ sẽ làm cho ngài chán đến chết.
Một đứa
bé được đưa tới nhà thờ lần đầu tiên. Nó nhìn vào mặt mọi người - dài ra, buồn
bã, nghiêm nghị.
Toàn thể
sự việc có vẻ như ai đó mới chết. Trở về nhà mẹ nó hỏi, "Con cảm thấy thế
nào?"
Nó nói,
"Con phải nói sự thực. Con cảm thấy Thượng đế phải đã cảm thấy ở đó."
Người mẹ nói, "Con định nói gì?"
Nó nói,
"Thượng đế phải chán lắm, khi thấy những mặt dài ra đó. Này, mẹ này, có phải
cùng những người đó đều tới mọi chủ nhật không?"
"Hmm,
tất nhiên rồi, cùng người thôi. Có vài người đã từng tới đó trong bốn mươi, năm
mươi năm."
Cậu bé
trở nên rất, rất buồn; nó nói, "Nghĩ về Thượng đế mà xem. Cùng những người
nghiêm chỉnh mọi chủ nhật tới, cùng những khuôn mặt ấy. Ngài phải chán đến chết."
Bạn đạt
tới Thượng đế qua tiếng cười. Tôi dạy bạn tiếng cười. Bạn đạt tới Thượng đế khi
nhảy múa, ca hát, trong vui vẻ, trong tưng bừng hớn hở, lễ hội. Học tiếng cười
đi.
Và khi
bạn cười, xem điều đang xảy ra bên trong bạn. Bằng không bạn sẽ bỏ lỡ toàn thể
cái đẹp của nó. Trong khi bạn cười nhìn xem bản ngã đột nhiên không có đó thế
nào. Xem tâm trí đã dừng lại thế nào trong một khoảnh khắc. Trong một khoảnh khắc
tâm trí không có đó - không có ý nghĩ. Khi bạn cười sâu sắc không có ý nghĩ.
Tiếng
cười là thiền... và thuốc. Với thân thể vật lí nó là thuốc, với tâm linh nó là
"thiền."
Tôi muốn
Mulla Nasruddin bắt đầu một nhóm, nhưng dường như khó. Anh ta là người khó
khăn.
Câu
hỏi 7
Osho
ơi, âm nhạc thiêng liêng của thầy gây xúc động cốt lõi sâu hơn trong bản thể
tôi.
Khi
lần đầu tiên tôi tới tôi đã được chuẩn bị đầy đủ cho tính chất sanyas. Liệu
tính chất sanyas của tôi là phúc lành của thầy hay là satyagraha của tôi, điều
đó là không rõ với tôi.
Thầy
nói, "Tới đi, theo tôi," nhưng làm sao theo thầy được, bởi vì tôi
không biết thầy?
Thỉnh
thoảng tôi cảm thấy hương thơm của thầy và thỉnh thoảng nó bị mất.
Khi tôi
nói tới đi, theo tôi, tôi không nói tới và theo tri thức của tôi. Khi tôi nói tới
đi, theo tôi, tôi nói với bạn tới và theo tôi theo nghĩa vô tri thức của tôi.
Khi tôi nói tới đi, theo tôi, tôi đang đề nghị bạn tới qua cái không biết. Tôi
đang mời bạn tới cái không thể biết. Khi tôi nói tới đi, theo tôi, tôi không
nói tới đi, theo tôi - bởi vì tôi không có. Tôi đang mời bạn vào cái trống rỗng
vô cùng.
Một khi
bạn vào cửa rồi, bạn sẽ không tìm thấy tôi, không tìm thấy bạn. Bạn sẽ thấy cái
gì đó khác toàn bộ. Cái đó là điều mọi người đã gọi là Thượng đế.
Và thỉnh
thoảng tôi biết bạn sẽ có khả năng cảm thấy hương thơm của tôi và thỉnh thoảng
nó sẽ mất vì có những tâm trạng khi bạn sẽ ở gần tôi và có những tâm trạng khi
bạn sẽ ở xa, xa xôi. Khi bạn ở gần bạn sẽ có hương thơm; khi bạn ở xa xôi bạn sẽ
mất nó. Cho nên cố cảm thấy những tâm trạng đó khi bạn cảm thấy gần tôi, và vẫn
còn trong những tâm trạng đó ngày càng nhiều hơn, thảnh thơi trong những tâm trạng
đó ngày càng nhiều hơn.
Vấn đề
không phải là không gian vật lí giữa tôi và bạn. Vấn đề là không gian tâm linh.
Nếu trong khi cười bạn cảm thấy gần tôi và hương thơm đột nhiên lấp đầy mũi bạn
và bản thể bạn, thế thì học cười nhiều hơn đi. Nếu bạn cảm thấy hương thơm chỉ
được cảm thấy khi bạn ở đây, khi nhìn tôi, và không khuấy động các ý nghĩ, thế
thì học bỏ ý nghĩ ngày càng nhiều hơn. Dù cảm giác bạn là bất kì cái gì, trở
nên ngày càng sẵn có cho tâm trạng nào đó, và hương thơm của tôi sẽ trở thành
hương thơm của bạn. Bởi vì nó không là của tôi không là của bạn. Nó là của Thượng
đế.
Câu
hỏi 8
Osho
ơi, năm tháng uống từ cội nguồn đã làm cho tôi cảm thấy khát hơn, không ít hơn.
Phải có cái gì đó kì lạ về nước của thầy. Trong thiền câu này tới với tôi:
Một
hồ nước ngọt nhỏ, ẩn trong Rừng Đen, là cội nguồn của đại dương. Osho ơi, thầy
là ngọt và mặn, và trong khoảnh khắc này rất mặn. Tôi cảm thấy buồn bởi vì phải
ra đi. Tôi muốn quay lại cội nguồn này, uống cho tới khi tôi tràn đầy tới mức
tôi sẽ rơi vào trong cội nguồn.
Đó là từ
Anand Urmila.
Điều đó
là đúng, nó là vậy. Bạn càng uống tôi, bạn sẽ càng trở nên khát hơn. Bởi vì tôi
không định làm cho bạn hài lòng. Tôi định làm cho bạn ngày một không hài lòng
hơn bởi vì nếu bạn trở nên hài lòng với tôi, thế thì bạn sẽ không bao giờ đạt tới
Thượng đế.
Tôi ở
đây để tạo ra nhiều cơn khát hơn. Tôi ở đây để làm cho bạn đói hơn. Để cho một
ngày nào đó bạn chỉ là cơn khát, chỉ là cơn đói, đói thuần khiết. Trong khoảnh
khắc đó bạn bùng nổ và biến mất và Thượng đế được tìm thấy. Nếu bạn trở nên hài
lòng với tôi, tôi sẽ là kẻ thù của bạn chứ không là bạn của bạn, bởi vì thế thì
bạn sẽ níu bám lấy tôi và câu trả lời của tôi.
Tôi nhiều
nhất là cánh cửa thôi. Đi qua tôi đi, đừng bám vào tôi. Cuộc hành trình bắt đầu
cùng tôi, nó không chấm dứt với tôi.
Và tôi
biết bạn phải cảm thấy buồn, nhưng trở nên tỉnh táo với buồn của bạn và đừng bị
đồng nhất với nó. Nó có đó, treo quanh bạn, nhưng nó không là bạn. Dùng cơ hội
đó nữa để trở nên nhận biết nhiều hơn, là nhân chứng nhiều hơn. Và nếu bạn có
thể trở thành nhân chứng cho nỗi buồn của bạn, buồn sẽ biến mất. Và nếu bạn có
thể trở nên nhận biết về buồn của bạn và bạn có thể giúp nó biến mất qua nhận
biết, dù bạn đi bất kì đâu tôi sẽ tới cùng bạn.
Có thể
không có nhu cầu nào để quay lại cội nguồn bởi vì trong việc chứng kiến của bạn,
bạn sẽ vẫn còn ở gần tôi dù bạn ở bất kì chỗ nào. Bạn sẽ ở gần với cội nguồn.
Cội nguồn
không phải là cái gì đó ở bên ngoài bạn. Và khi bạn thực sự lắng nghe tôi, đấy
không phải là nghe ai đó ở bên ngoài bạn. Nó là lắng nghe ai đó ở bên trong bạn.
Nó là lắng nghe tiếng nói bên trong riêng của bạn. Khi bạn rơi vào tình yêu với
tôi, thực ra điều đã xảy ra là bạn đã rơi vào tình yêu với bản thân bạn lần đầu
tiên.
Posted in: 
0 nhận xét:
Post a Comment