Chương 2. Vô chọn lựa

Osho - Đạo: Ba Kho Báu (Tập 2)

Chương 2. Vô chọn lựa

Câu hỏi thứ nhất:

Bé Siddhartha có lần đã nói một cách trí huệ rằng Osho là con gái. Cảm giác của tôi cũng thế. Nhiều lần thầy đã nói điều đó, và cách buông xuôi của thầy và tính thụ động vang vọng nữ tính bản chất trong Lão Tử. Nếu chọn lựa là có thể thì sao thầy lại lấy dạng nam cho thử thách cuối cùng của thầy?

Điều thứ nhất. Bé Siddhartha không bé vậy đâu, nó là một trong những người cổ đại nhất đấy. Lời của nó có thể là lời của đứa bé nhưng trí huệ của nó thì không. Ngắm bé Siddhartha, bạn có thể hiểu được tại sao Lão Tử lại bị coi là được sinh ra đã già rồi. Siddhartha được sinh ra là già. Khi nó nói điều gì đó nó biết điều gì đó đích xác, đó là lí do tại sao nó nói điều đó.

Nó đúng đấy. Thử thách cuối cùng này bao giờ cũng là của đàn bà, hình dạng thân thể không thành vấn đề. Hình dạng của bản thể bên trong bao giờ cũng là hình dạng của đàn bà - dù đó là Phật, Zarathustra, Christ hay Lão Tử, không khác biệt gì, thử thách cuối cùng bao giờ cũng là thử thách của bản thể nữ tính, thần bí nữ tính. Tất cả năng nổ biến mất, mọi bạo hành biến mất, người ta trở thành cảm thụ toàn bộ - đó là điều đàn bà là gì.

Người ta trở thành bụng mẹ, người ta trở thành bụng mẹ vô hạn tới mức người ta có thể chứa toàn thể vũ trụ. Đó là lí do tại sao các khái niệm Hindu về Thượng đế là gần mẹ hơn bố. Chúng là có nghĩa.

Nếu chọn lựa là có thể thì sao thầy lại lấy dạng nam cho thử thách cuối cùng của thầy? Thực tế chọn lựa bao giờ cũng là nam: chọn để là nam, không chọn để là nữ. Chấp nhận bất kì cái gì xảy ra tức là nữ tính, nhận bất kì cái gì được trao với lòng biết ơn là nữ tính. Phàn nàn, càu nhàu, hằn học, chọn lựa, có cách riêng của mình là nam tính; bất kì khi nào bạn muốn cái gì đó phải theo ý bạn, bạn là nam tính, bản ngã đã đi vào. Bản ngã là nam tính. Cho nên chọn lựa thực tế là không thể được. Nữ tính nghĩa là buông xuôi - người ta di chuyển như mây trắng không tâm trí của riêng mình, người ta chấp nhận và người ta chấp nhận một cách vui vẻ, người ta hân hoan bởi vì mọi chiều hướng đều là của Ngài, mọi hình dạng đều là của Ngài.

Làm sao chọn? Chọn cái gì? Chon lựa nghĩa là bác bỏ nữa: trong chọn cái gì đó bạn bác bỏ cái gì đó. Trong mọi chọn lựa đều có bác bỏ. Nếu bạn muốn là cái toàn thể làm sao bạn có thể chọn được? Bạn phải là vô chọn lựa.

Nhớ rằng chọn lựa của bạn càng nhiều, tâm trí nam tính càng đi vào trong bạn; bạn càng ít chọn lựa và vẫn còn trong vô chọn lựa chỉ để mọi sự cho bản thân sự tồn tại, bạn càng trở nên nữ tính hơn. Và điều huyền bí là thế này rằng khi bạn trở nên nữ tính, mọi thứ xảy ra cho bạn, không một phần nào. Bạn không còn sống như mảnh mẩu, bạn sống như cái toàn thể. Đó là lí do tại sao không có chọn lựa cho tôi.

Chẳng bao lâu nữa sẽ không có chọn lựa cho bạn nữa. Chuẩn bị bản thân mình đi. Chuẩn bị về vô chọn lựa. Nếu bạn muốn cái toàn thể mưa rào lên bạn như cái toàn thể, thế thì đừng chọn lựa. Nếu bạn chọn bạn sẽ vẫn còn là kẻ ăn xin; nếu bạn không chọn bạn trở thành hoàng đế.

Câu hỏi thứ hai:

Đôi khi tôi có cảm giác là chính chúng tôi không phải là người nghe thực. Thầy có các đệ tử khác không - không thấy được, không biết được đối với chúng tôi, và ít ngủ hơn chúng tôi?

Nếu tôi nói có, điều đó sẽ không có nghĩa điều gì cho bạn, nếu tôi nói không, nó sẽ sai. Cho nên bây giờ bạn có thể hiểu. Tôi sẽ lặp lại: Nếu tôi nói có, điều đó sẽ không có nghĩa điều gì cho bạn, nếu tôi nói không, nó sẽ sai.

Câu hỏi thứ ba:

Tôi không biết gì - tôi thậm chí không biết hỏi gì. Câu hỏi nào có đó? Và lời nào có thể trả lời cho các vấn đề của linh hồn đang ngủ khi câu trả lời duy nhất đã được phát âm ra thế: tỉnh dậy đi, toàn bộ đi. Chính sự hiện diện của thầy mà câu hỏi của tôi mới hướng tới - không phải là lời đáp của thầy.

Đây là câu hỏi phức tạp và tới từ một tâm trí rất phức tạp. Câu hỏi này dường như là rất đơn giản, trực tiếp, chiếu thẳng. Nó không phải vậy. Chỗ ban đầu người hỏi nói: Tôi không biết gì. Nếu điều đó thực sự đúng, phần sau không thể tới được, thế thì sẽ tới dấu chấm hết. Nếu bạn thực sự cảm thấy bạn không biết gì, thế thì cái gì có đó mà nói? Chấm hết. Nó đáng ra đã là đủ rồi. Nhưng không, thế rồi tri thức bước vào.

Tôi không biết gì - tôi thậm chí không biết hỏi cái gì. Câu hỏi nào có đó? Và lời nào có thể trả lời cho các vấn đề của linh hồn đang ngủ khi câu trả lời duy nhất là đã được phát âm ra thế: tỉnh dậy đi, toàn bộ đi. Tất cả những điều này là tri thức của bạn. Nếu bạn đã thực sự nghe như bạn nói bạn đã nghe - rằng câu trả lời duy nhất đã được phát âm ra thế - nếu bạn đã thực sự nghe nó, bạn không thể là người dốt nát được. Nếu bạn đã thực sự nghe thấy nó, thế thì làm sao bạn có thể nói rằng bạn đang ngủ? Trong giấc ngủ bạn không thể nghe thấy nó được.

Tỉnh dậy đi, toàn bộ đi. Để cho điều đó được hiểu bạn sẽ phải bước ra khỏi giấc ngủ của mình. Bạn phải đang mơ rằng bạn đã nghe thấy câu trả lời.

Lúc ban đầu bạn nói: Tôi không biết gì. Bạn nghĩ cái gì đó nữa được cần để giải thích nó sao? Đó là giải thích đầy đủ trong bản thân nó rồi. Không cái gì thêm nữa được cần tới, không cái gì thêm nữa được thêm vào để làm cho nó rõ ràng hơn. Thực tế bất kì cái gì bạn thêm vào cũng làm cho nó tối tăm hơn và khó hiểu hơn. Tôi không biết gì là đơn giản thế. Nhưng không, bạn biết rõ rằng đây chỉ là thủ đoạn. Bạn biết rằng bạn đang chơi trò chơi dốt nát để có vẻ trí huệ bởi vì bạn đã nghe nói rằng những người trí huệ nói rằng họ không biết gì hết cả. Bạn đang láu cá đấy. Láu cá này sẽ giết chết bạn, láu cá này sẽ không ích gì cả.

Nếu bạn không biết gì thì bạn không biết gì, còn nếu bạn không biết gì và bạn có thể vẫn còn cùng với dốt nát của mình, bạn sẽ cảm thấy sự hiện diện của tôi bởi vì khi ai đó là người dốt nát, ai đó đó sẽ là bao la, vô hạn. Dốt nát không có biên giới, chỉ tri thức mới có biên giới, chỉ tri thức mới có giới hạn. Dốt nát không có giới hạn, dốt nát là vô hạn. Tri thức bị đóng, dốt nát là lối mở, lối mở vô hạn. Tri thức ồn ào, dốt nát im lặng - không có gì để làm ồn ào cả, không có gì để làm nhặng sị lên. Người ta là dốt nát - kết thúc!

Thế thì người ta thực sự là người dốt nát và thế thì các lời khác của bạn mà đi theo sau, sẽ không thể đi theo sau được, chúng đơn giản không thể tồn tại được cùng dốt nát. Không, bạn đang cố là trí huệ đấy. Bạn nói: Thậm chí tôi không biết hỏi cái gì. Câu hỏi nào có đó? Từ đâu mà những lời này tới? Từ dốt nát của bạn sao? Và lời nào có thể trả lời cho các vấn đề của linh hồn đang ngủ.... Bạn đã biết mọi thứ rồi. Bạn là linh hồn đang ngủ, không lời nào có thể trả lời cho câu hỏi của bạn.... khi câu trả lời duy nhất là đã được phát âm ra thế. Bạn đã nghe thấy câu trả lời rồi và bạn đã biết câu trả lời: tỉnh dậy đi, toàn bộ đi.

Chính sự hiện diện của thầy mà câu hỏi của tôi mới hướng tới - không phải là lời đáp của thầy. Nếu bạn là người dốt nát thì không cần hướng tới sự hiện diện của tôi, nó đã có rồi. Trong dốt nát vô hạn của bạn, không có biên giới, bạn gặp tôi, bạn gặp cái toàn thể, bạn gặp Thượng đế, bạn gặp Đạo.

Bạn đã không biết tới cái đẹp của dốt nát, không đâu. Bạn đang cố giả vờ là người dốt nát nhưng tri thức của bạn sẽ không cho phép bạn làm điều đó. Nó len vào giữa, nó bao giờ cũng ở đó bao quanh bạn. Cho dù bạn nói rằng bạn là người dốt nát, bạn sẽ làm dốt nát đó có vẻ như rất thông thái, bạn sẽ tô điểm cho dốt nát đó bằng tri thức. Dốt nát bị vạch trần, khoả thân, bạn không thể tô điểm cho nó được; chỉ tri thức mới được tô điểm, đánh bóng. Tri thức giống như con điếm, bao giờ cũng ở bãi chợ, để bán. Dốt nát sao? Ai sẽ mua dốt nát? Bạn có thể bán nó cho ai được? Chẳng ai cần nó, thực tế mọi người đều đã có nó bên trong mình rồi. Không cần tô điểm nó. Điều đó cũng giống như đêm: tối, im lặng, thậm chí không một chuyển động. Lời không thể tồn tại cùng với dốt nát. Cho nên bất kì cái gì bạn nói ở phần đầu bạn phá huỷ nó ở phần sau, và đến cuối câu hỏi của mình, bạn đã phá huỷ nó toàn bộ.

Đừng giở trò với bản thân mình vì không ai sẽ bị lừa bởi nó trừ bản thân bạn.

Chuyện xảy ra là một đệ tử ở với một Thiền sư trong nhiều năm mà chẳng cái gì xảy ra. Anh ta đã cố làm bất kì cái gì thầy nói nhưng dầu vậy chẳng cái gì xảy ra bởi vì thực tế anh ta đã không cố gắng, anh ta giả vờ cố gắng thôi. Anh ta biểu lộ rằng anh ta đã cố gắng; anh ta giở trò, anh ta không trung thực. Thế rồi anh ta bắt đầu hỏi người khác: Phải làm gì? Tôi đã làm mọi thứ bất kì điều gì thầy nói, và chẳng cái gì xảy ra cả. Ai đó nói: Nó sẽ không xảy ra, nó là khó, nó gần như không thể được. Nếu bạn thực sự muốn nó xảy ra thì cách duy nhất là chết. Người này đến lúc đó đã trở thành người hành nghề giả vờ tới mức anh ta nói: Tôi sẽ làm điều đó. Anh ta đi tới thầy để gặp thầy.

Bỗng nhiên khi thầy nhìn anh ta, anh ngã lăn ra đất, nhắm mắt lại và giả vờ rằng mình chết. Thầy cười thật lòng, bởi vì bạn có thể giả vờ nhiều thứ nhưng làm sao bạn có thể giả vờ rằng bạn chết được? Đó là cái cuối cùng của những điều ngớ ngẩn. Thầy nói: Phải đấy, con làm tốt đấy, nhưng một câu hỏi trước khi con biến mất hoàn toàn. Thế công án thì sao, vấn đề mà ta đã trao cho con giải?

Thầy đã trao cho anh ta một vấn đề để thiền, vấn đề rất cơ bản là nếu bạn muốn tạo ra âm thanh từ một bàn tay, âm thanh của một bàn tay đó sẽ nghe thế nào?

Kẻ giả vờ hé một mắt ra và nói: Thầy ơi, điều đó con còn chưa giải được. Thấy đánh cho anh ta một cú đau, đá anh ta và nói: Đồ đạo đức giả, anh không biết tới điều này sao, anh không biết rằng người chết không trả lời bất kì câu hỏi nào sao? Anh chết rồi, nhưng lập tức anh trả lời câu hỏi.

Nếu bạn thực sự là người dốt nát thì tất cả các lời khác mà bạn đã viết ra đều là giả, vô dụng, vô tích sự, vô nghĩa, rác rưởi. Nhưng nếu chúng có nghĩa thế thì bất kì điều gì bạn đã nói lúc ban đầu đều là giả vờ. Đó là lí do tại sao tôi nói câu hỏi này là phức tạp.

Và thế rồi bạn muốn sự hiện diện của tôi. Sự hiện diện không thể được ham muốn. Bạn phải đợi nó, bạn không thể muốn nó được. Nó là món quà tự do; bất kì khi nào bạn sẵn sàng nó đều được trao. Và tri thức của bạn sẽ không cho phép bạn nhận được lời đáp của tôi. Người này đang nói rằng anh ta không quan tâm theo bất kì cách nào tới câu trả lời của tôi - bởi vì anh ta đã biết câu trả lời rồi, anh ta là con người của tri thức. Anh ta muốn sự hiện diện của tôi. Nhưng bạn đã làm gì đề kiếm nó? Chỉ bằng ham muốn bạn cho rằng bạn trở nên có khả năng sao?

Thế thì tại sao những người khác này lại cố có được lời đáp của tôi? Họ đều là ngu cả trừ bạn thôi sao? Thực tế, trải qua lời đáp là việc huấn luyện để đạt tới hiện diện. Bạn hỏi một câu hỏi, tôi đáp lại cho bạn, và dần dần câu hỏi của bạn sẽ rơi rụng đi. Không phải là bạn sẽ trở nên thông thái hơn - nếu bạn trở nên thông thái hơn thế thì nhiều câu hỏi hơn sẽ nảy sinh. Không, nếu bạn thực sự lắng nghe tôi, nếu bạn cố gắng hiểu tôi - không phải bằng lời, mà bằng khoảng trống giữa các lời, không phải bằng dòng, mà bằng khoảng trống giữa các dòng, không phải điều tôi nói, mà điều tôi ngụ ý - nếu bạn hiểu nó, bạn sẽ trở nên sẵn sàng, và dần dần các câu hỏi sẽ rơi rụng đi. Và khi tâm trí không hỏi nảy sinh, đột nhiên sự hiện diện của tôi sẽ bùng lên trên bạn. Những câu trả lời này là để làm cho bạn thành người dốt nát; những câu trả lời này là để đem tri thức của bạn ra, để giúp bạn dỡ bỏ nó, nhưng điều đó tất cả đều phụ thuộc vào bạn. Bạn có thể thu thập những câu trả lời của tôi mà không lắng nghe nghĩa, bạn có thể thu thập lời, nhưng chúng sẽ ngày một trở thành gánh nặng tri thức lên bạn, lên đầu bạn. Thế thì nhiều câu hỏi nữa sẽ nảy sinh, bởi vì mọi câu trả lời đều có khả năng tạo ra cả nghìn lẻ một câu hỏi. Thế thì bạn sẽ lỡ vấn đề. Thế thì bạn sẽ không trong sự kiện ở đây với tôi, bạn đã trong cuộc hành trình riêng của mình, trò bản ngã riêng của mình. Đó không phải là cuộc hành trình của tôi, đó là cuộc hành trình của bạn, bạn không cùng tôi.

Nếu bạn thực sự lắng nghe, chính qua lắng nghe mà câu hỏi sẽ biến mất. Và bất kì khi nào một ngày nào đó điều đó xảy ra là trong tâm trí bạn không có một câu hỏi nào, đó là điểm khi bạn có thể nói: Tôi không biết gì.

Bạn thậm chí sẽ không biết đủ để hỏi một câu hỏi bởi vì hỏi một câu hỏi là biết cái gì đó. Làm sao bạn có thể hỏi một câu hỏi mà không biết gì được? Ngay cả hỏi một câu hỏi thì cũng cần tới tri thức nào đó, bằng không làm sao bạn sẽ hỏi được? Nếu bạn hỏi, 'Thượng đế là ai? Thượng đế là gì?' ít nhất bạn cũng biết cái gì đó về Thượng đế, bằng không câu hỏi này không thể nảy sinh được. Đứa trẻ không thể đột nhiên hỏi: Thượng đế ở đâu? Không, đầu tiên nó phải biết rằng có Thượng đế, rằng Thượng đế đã tạo ra thế giới này; thế rồi qua việc học này câu hỏi này sẽ nảy sinh. Câu hỏi không bắt nguồn từ dốt nát, câu hỏi bắt nguồn từ tri thức. Khi câu hỏi rơi rụng, bạn có vô hạn dốt nát, đêm tối, đẹp, như nhung, vô hạn. Bạn ở trong nó, bị tan biến hoàn toàn như giọt nước trong đại dương. Thế thì bạn cảm thấy sự hiện diện của tôi. Tri thức là rào chắn.

Và bạn nói rằng bạn không quan tâm tới lời đáp của tôi - thế thì bạn đang phá huỷ chính chiếc cầu; thế thì bạn sẽ không có khả năng cảm thấy sự hiện diện của tôi - điều đó sẽ trở thành không thể được. Trước hết bạn phải cho phép tôi giết chết mọi cái bạn biết, phá huỷ nó đi, đánh đổ cái gì đó đã đi sai bên trong bạn. Chỉ thế thì tôi mới có thể mang tính sáng tạo được. Hiện diện là hiện tượng sáng tạo. Câu trả lời của tôi mang tính huỷ diệt, chúng là để tiêu huỷ cái gì đó.

Chúng là để khám phá lại dốt nát của bạn và cùng với điều đó, khám phá cái vô hạn. Nếu bạn có thể trở thành người dốt nát toàn bộ bạn đã lấy bước đầu tiên trở nên trí huệ toàn bộ. Tính toàn bộ là cây cầu. Nếu bạn là người dốt nát toàn bộ, thế thì tính toàn bộ đã xảy ra, và tính toàn bộ là cây cầu. Thế thì đạt tới trí huệ từ dốt nát chẳng mất là vấn đề, cây cầu để mở, cây cầu sẵn sàng đấy. Cho nên hãy toàn bộ đi. Tại điểm này bạn có thể là toàn bộ chỉ trong dốt nát - điều xảy ra tiếp sẽ là tính toàn bộ trong trí huệ. Nhưng bạn cứ níu bám với chút xíu tri thức nhỏ bé.

Đừng cố láu cá với tôi. Chân thành vào. Nếu bạn là người dốt nát, thế thì là người dốt nát đi, và bạn sẽ chạm vào sự hiện diện của tôi, bạn sẽ đi vào tôi và bạn sẽ cho phép tôi đi vào bạn. Nhưng nếu bạn không có khả năng cảm thấy sự hiện diện của tôi thì trước hết hãy cố gắng cảm thấy lời đáp của tôi; thế thì để tôi đánh đổ bạn, phá huỷ bạn, để sự bùng nổ sáng tạo xảy ra.

Câu hỏi thứ tư:

Tôi không còn ham muốn làm gì cả. Chẳng cái gì dường như thành vấn đề với tôi thêm nữa. Cuộc sống là nỗ lực nhiều thế: thân thể yêu cầu thức ăn và thường xuyên chịu đựng khó chịu thể chất. Bản ngã muốn chú ý, tâm trí liên tục chuyển động thường xuyên của nó. Tôi thường nghĩ chết đi thật hay làm sao. Tự tử có phải là cách thoát khỏi cuộc sống không? Có lí do nào tại sao người ta không nên tự tử không?

Nhiều điều phải được hiểu. Vấn đề này rất tinh vi. Thứ nhất, nếu bạn không còn ham muốn làm gì nữa, làm sao bạn sẽ muốn tự tử được? Nó là ham muốn. Làm sao bạn có thể tự tử mà không ham muốn nó? Thực tế nó là tột cùng trong ham muốn.

Chẳng cái gì dường như thành vấn đề với tôi thêm nữa. Nếu chẳng cái gì dường như thành vấn đề thêm nữa thì tự tử cũng không thể có nghĩa gì được. Bạn sẽ chọn thế nào? Làm sao bạn sẽ chọn giữa sống và chết được? Nó sẽ là việc trốn thoát, trốn thoát khỏi cuộc sống; và ai đó người đang trốn khỏi cuộc sống thì cũng trốn khỏi cái chết. Đó là lí do tại sao tôi nói nó rất tinh vi. Nếu bạn chán ngán với cuộc sống, nếu bạn thực sự mệt mỏi về cuộc sống, nếu bạn không muốn gì cả, bạn chán, thế thì tự tử của bạn sẽ có phẩm chất tiêu cực của nó. Nó sẽ chỉ là chán, 'ngán ngẩm,' nó sẽ không là tự tử thực. Nó sẽ mang tính tiêu cực, nó sẽ vô tích sự và bạn sẽ bị ném trở lại vào cuộc sống bởi vì cuộc sống là môn học, bạn ở đây để học cái gì đó. Nếu bạn cực lạc, nếu bạn mở hội cuộc sống và bạn được hoàn thành tới mức vừa nhảy múa bạn vừa đi vào trong cái chết, thế thì nó không còn là tự tử, nó là samadhi, nó là niết bàn. Phật cũng đi vào trong cái chết, nhưng ông ấy không mệt mỏi vì cuộc sống, ông ấy được hoàn thành. Cố hiểu khác biệt này.

Có một tôn giáo duy nhất trên thế giới cho phép tự tử - đó là Jaina giáo. Mahavira, người sáng lập vĩ đại nhất của bất bạo lực, đã cho phép các đệ tử của mình được tự tử - nhưng chỉ cho những người đã không ngán cuộc sống, người không bị chán, không bị mệt mỏi, mà người đã sống cuộc sống một cách đầy đủ, hoàn hảo, toàn bộ, người đã biết mọi điều mà cuộc sống có thể cho và người đã kinh nghiệm nó. Bây giờ họ được hoàn thành. Họ không phá huỷ bản thân mình chống lại cuộc sống, họ được hoàn thành, công việc đã được thực hiện. Họ đang quay trở về với cội nguồn.

Mahavira thực sự rất dũng cảm. Không người thầy tôn giáo nào khác đã có đủ dũng cảm để cho phép tự tử. Nhưng ông ấy đã ra điều kiện cho việc đó: phải không được tự tử trong bất kì tâm trạng tiêu cực nào, bởi vì thế thì bạn bỏ lỡ vấn đề và bạn sẽ bị ném trở lại. Nó phải tuyệt đối tích cực. Điều kiện khác là ở chỗ người ta phải không uống thuốc độc hay nhảy từ núi hay nhảy xuống sông hay xuống đại dương. Không, điều đó có thể được làm trong một khoảnh khắc. Người ta phải nhịn ăn, nhịn cho tới chết - phải mất bẩy mươi, tám mươi, chín mươi, đôi khi cả trăm ngày. Hàng triệu lần sẽ có khả năng cho bạn nghĩ đi nghĩ lại mãi.

Nếu bạn vẫn còn chút ít điều chưa được hoàn thành bạn sẽ quay lại. Vẫn còn với một quyết định trong một trăm ngày là khó cho tâm trí; chỉ người không có tâm trí mới có thể còn lại với một quyết định trong một trăm ngày liên tục. Bằng không bất kì khoảnh khắc nào, sau ba hay bốn hay năm ngày nhịn ăn, toàn thân và tâm sẽ nói: Mình ngu rồi! Ăn lại đi! Mình đang làm gì vậy? Cuộc sống giá trị thế và mình đã không làm cái này cái nọ, mình đã không sống cái này cái nọ. Sống nó đi! Ai biết được? Mình có thể không quay lại cuộc sống lần nữa. Nếu bạn không thực sự được hoàn thành bạn sẽ quay lại.

Vẫn còn với kết luận trong một trăm ngày và đi tới cái chết một cách hạnh phúc, bạn cần tuyệt đối không có tâm trí.

Tự tử trong một khoảnh khắc sẽ không có tác dụng bởi vì trong một khoảnh khắc bạn có thể bị lừa, bạn có thể bị trong ảo tưởng. Nếu bạn uống thuốc độc, điều đó có thể làm trong một khoảnh khắc. Chính cảm giác của tôi là nếu những người tự tử được để trễ lại cho dù một khoảnh khắc thôi, họ sẽ không bao giờ làm điều đó; nếu được để trễ lại cho dù một khoảnh khắc thôi, họ sẽ đổi ý kiến.

Họ tự tử trong một loại điên khùng. Họ bị chán ngán thế, họ làm trong một khoảnh khắc, và họ không có cơ hội để đi ngược lại quyết định riêng của họ. Không có thời gian còn lại. Họ nhảy. Họ có thể khổ trong đại dương và họ có thể bắt đầu khóc và kêu và la, 'Cứu tôi với!' nhưng bây giờ quá chậm rồi. Toàn thể bản thể họ muốn quay lại cuộc sống. Và chẳng bao lâu họ sẽ quay lại trong bụng mẹ. Đây không phải là tự tử, tự tử tạm thời không phải là tự tử. Bạn sẽ quay lại lần nữa trong bụng mẹ khác, và còn tệ hơn thế, tự tử sẽ treo quanh bạn, nó sẽ trở thành nghiệp. Nó sẽ giống như bóng tối, u ám bao quanh khuôn mặt bạn, quanh bản thể bạn. Bạn sẽ đi trong cuộc sống bị bao phủ trong cái chết. Điều đó sẽ không tốt.

Tôi có thể cho phép bạn và tôi có thể chấp nhận bạn tự tử toàn bộ: đó là điều tôi đang là tất cả đây, đó là điều tôi đang làm ở đây - thuyết giảng về tự tử toàn bộ. Toàn bộ nghĩa là không quay lại, và đó là điều có thể duy nhất chỉ thông qua thiền. Một điểm tới khi mọi ham muốn thực sự biến mất.

Bạn nói: Tôi không còn ham muốn làm gì cả.

Điều đó không đúng. Nếu ai đó cho bạn chức tổng thống Mĩ - chẳng có nỗ lực nào về phần bạn, không chiến dịch bầu cử nào cả, không tranh giành, chỉ là việc cho chức - bạn sẽ chấp nhận nó. Bạn không ngán với cuộc sống, bạn ngán với tranh giành. Không phải là bạn đang trong trạng thái vô ham muốn, bạn đang trong trạng thái thất vọng. Bạn đã ham muốn và bạn không thể đạt tới được, cho nên bây giờ bạn cảm thấy thất vọng.

Nếu bằng cách nào đó có thể một thiên thần xuất hiện từ Thượng đế và nói với bạn: 'Bây giờ ta sẵn sàng ở đây, bất kì ham muốn nào của con đều sẽ được hoàn thành, đơn giản cứ nói cho ta,' cả nghìn lẻ một ham muốn sẽ tranh nhau tới trong tâm trí bạn. Và nến thần nói rằng bạn có thể chọn chỉ ba ham muốn thôi bạn sẽ lúng túng chả biết chọn cái gì và bỏ cái gì. Bạn sẽ phát điên.

Thất vọng không phải là vô ham muốn - bao giờ cũng nhớ rằng bất kì cái gì tiêu cực cũng đều nguy hiểm. Mọi người cảm thấy thất vọng. Bạn không thể bắt gặp một người mà thỉnh thoảng không thất vọng hay người khác suy tư về tự tử - cuộc sống là sự tranh giành thế. Tình yêu là cuộc tranh giành, cuộc sống là cuộc tranh giành, mọi thứ đều là tranh giành: người ta nhiều lần nghĩ về tự tử, điều đó cho sự giảm nhẹ tạm thời.

Các nhà tâm lí nói rằng mọi người - mọi người thông minh, tôi không nói về kẻ ngốc - mọi người có thông minh trung bình đều nghĩ tới tự tự ít nhất mười lần trong đời mình... nghĩ một cách chân thành và nghiêm chỉnh, suy tư về nó ít nhất mười lần, đó là tối thiểu. Tại sao? Bởi vì cuộc sống là cuộc tranh giành tới mức nhiều lần bạn muốn vứt bỏ nó đi, trả lại vé, về nhà. Nhưng đó là pha trung gian thôi. Nó có ích. Chỉ nghĩ rằng bạn có thể tự tử, rằng nếu tất các con đường khác đều bị đóng lại rồi thì ít nhất một con đường vẫn còn để mở, nó có ích. Nó làm thảnh thơi tâm trí, bạn đi ngủ, và đến sáng khi bạn lại đi tới cửa hàng, bạn đã quên tất cả về nó rồi. Chỉ cảm thấy rằng nếu mọi sự thất bại, vẫn có một điều bao giờ cũng còn lại cho bạn, ít nhất bạn có thể tự tử, là sự giảm nhẹ tạm thời. Nếu mọi thứ đã trở thành tù túng, vẫn có hi vọng rằng bạn có thể tự tử, đó là tự do của bạn.

Con người tự do tự tử. Không con vật nào khác có thể tự tử, không con vật nào khác được tự do thế. Bạn không được tự do sinh ra nhưng bạn được tự do chết.

Ở Ấn Độ có một giai đoạn cao hơn - giai đoạn của thần. Thần không song song với thiên thần trong Ki tô giáo đâu, không, thiên thần thuộc vào chuyện cổ tích. Thần là giai đoạn cao hơn của tâm thức. Con vật tuyệt đối trong tù túng, chúng không thể tự tử được; con người được tự do hơn chút ít - con người không tự do được sinh ra, con người không tự do đi vào cuộc sống, nhưng con người được tự do đi ra khỏi cuộc sống; thần tự do theo cả hai đường - tự do được sinh ra, tự do chết đi. Con vật tồn tại với cả hai đường bị đóng kín, con người tồn tại chỉ với một đường mở, còn thần ở giai đoạn cao hơn của tâm thức khi cả hai đường đều mở. Họ có thể đi vào trong cuộc sống, họ có thể đi ra khỏi nó - lối vào và lối ra cả hai đều mở. Họ có nhiều tự do hơn, tự do hơn chút ít.

Nếu bạn muốn tự tử, nghĩ xem liệu đó là vì vô ham muốn hay không. Nếu nó là vì vô ham muốn, thế thì ham muốn tự tử nảy sinh từ đâu? Còn nếu đó là vì ham muốn bạn sẽ không hỏi tôi, bạn sẽ đơn giản làm điều đó. Nếu bạn đã thực sự sống, thế thì bạn được hoàn thành; thế thì bạn sẽ nhận rắc rối để tới đây và hỏi tôi sao? Để làm gì? Có thể bạn thất vọng và bạn muốn cái gì đó an ủi bạn hay ai đó an ủi bạn. Có thể bạn sợ chính ý tưởng tự tử cho nên bạn muốn tôi nói, 'Không, đừng làm điều đó,' để cho trách nhiệm là ở tôi, không ở bạn. Nhưng tôi không phải là kiểu người đó. Tôi nói: Nếu bạn thực sự muốn tự tử thì làm nó đi - nhưng thế thì sao bạn lại ở đây để hỏi tôi?

Một thanh niên tới hỏi tôi liệu anh ta nên lấy vợ hay không lấy vợ. Điều đó cũng giống như tự tử, cùng vấn đề. Người ta nên tự tử hay người ta nên vẫn còn trong cuộc sống? Vẫn còn độc thân là một loại tự tử bởi vì một nửa cuộc sống bị cắt đi, bạn đã quyết định vẫn còn một nửa. Hôn nhân là cuộc sống toàn thể. Cho nên tôi hỏi anh thanh niên này: Sao bạn hỏi tôi? Nếu không nảy sinh ham muốn về đàn bà, câu hỏi này nảy sinh từ đâu? Vứt nó đi! Điều đó là được, không cần đi vào hôn nhân. Nhưng nếu ham muốn nảy sinh, thế thì đi mà lấy vợ.

Thế rồi anh ta hỏi: Thế sao thầy không lấy vợ? Tôi bảo anh ta: Bởi vì tôi đã quyết định. Nhưng tôi chưa bao giờ hỏi bất kì ai về điều đó. Tôi chưa bao giờ hỏi bất kì ai về bất kì cái gì. Người ta phải có trách nhiệm chứ. Tôi chưa bao giờ hỏi bất kì ai một câu hỏi đơn giản nào về cuộc sống. Phỏng có ích gì? Nếu tôi có sáng tỏ tôi đi qua nó, và cho dù tôi có sai thì đó là cách cuộc sống của tôi phải đi qua - qua sai lầm, qua thử và sai. Nhưng tôi chưa bao giờ đổ trách nhiệm lên bất kì ai khác.

Nếu bạn muốn tự tử, làm điều đó đi. Không, bạn không muốn tự tự đâu - bạn muốn tôi nói: Điều này là rất xấu, đây là tội lớn. Đừng tự tử. Thế thì bạn có thể treo lên tôi, lên vai tôi. Bạn thất vọng, mọi người đều thất vọng, nhưng nếu bạn trốn thoát khỏi cuộc sống từ thất vọng bạn sẽ bị ném trở lại. Nếu bạn thực sự muốn trốn thoát thế thì hiểu cuộc sống đi, sống nó đi, sống nó tới chính tận cùng, để cho toàn thể ảo tưởng này được biết tới và bạn khám phá ra rằng cái toàn thể của cuộc sống là các hi vọng của nó chỉ giống như mơ. Thế thì bạn có thể bước ra khỏi mơ; thế thì tự tử sẽ không là tự tử, nó sẽ là samadhi. Thế thì bạn không giao phó chỉ thân thể cho cái chết, bạn giao phó cả tâm trí mình cho cái chết nữa. Bạn trở thành vô trí. Thế thì không cái gì quay lại.

Tôi không còn ham muốn làm gì cả. Chẳng cái gì dường như thành vấn đề với tôi thêm nữa. Cuộc sống là nỗ lực nhiều thế. Nó thế đấy, nhưng điều tốt là qua nỗ lực bạn trưởng thành, bạn trở nên chín chắn. Nếu cuộc sống không phải là nỗ lực nào làm sao bạn sẽ chín chắn, làm sao bạn sẽ trưởng thành? Bạn sẽ sẽ chỉ là đống đất, chết. Cuộc sống cho bạn hình dạng, thanh điệu; cuộc sống cho bạn sắc sảo. Thực tế cho mọi thứ cứ dường như nó phải vậy: tranh giành là cần thiết để làm cho bạn sống động hơn. Nếu tranh giành không có đó bạn sẽ chết trước khi cái chết tới; đó là lí do tại sao điều thường xảy ra là bạn bao giờ cũng sẽ thấy rằng khuôn mặt của mọi người có mọi thứ trong cuộc sống của họ đều tái nhợt, chết, buồn, không thông minh - bởi vì họ chẳng có gì để tranh giành cả. Con nhà giầu gần như bao giờ cũng ngốc nghếch, nhà giầu không đem thiên tài tới cho thế giới, không. Bởi vì thiên tài cần tranh đấu; tranh đấu cho sắc sảo. Nếu bạn giầu và bố bạn có mọi thứ, bạn chẳng có gì để mà lo nghĩ - cho nên bạn đơn giản sống và sống vô vị. Làm sao bạn sẽ trưởng thành được, làm sao bạn sẽ trở nên chín chắn được? Cuộc sống là nỗ lực nhiều thế. Đừng nói điều đó. Cuộc sống phải là nỗ lực.

Thân thể yêu cầu thức ăn và thường xuyên chịu đựng khó chịu thể chất. Cái gì sai trong đó nào? Bạn muốn có thân thể không cần thức ăn nào sao? Vâng, chẳng chóng thì chầy khoa học sẽ có điều đó - thân thể nhựa. Nhưng bạn có thể tưởng tượng được ác mộng về nó không - thân thể nhựa với đủ mọi bộ phận thay thế được? Nếu bạn có cái gì đó hỏng, bạn đi tới trạm xăng và họ đơn giản thay nó. Thợ dọn dẹp tới và lau dọn bạn; ai đó bơm bạn, ai đó rót xăng vào bên trong, thay thế cái gì đó, hay nói rằng toàn thể thứ này đã cũ rích rồi và bạn phải thay toàn bộ thân thể, cho nên bạn sẽ phải đi tới ga ra.

Trong thân thể nhựa tất nhiên sẽ không cần thức ăn, và không có khó chịu, không khó chịu chút nào. Nếu tay bạn bị chặt đi bạn sẽ không cảm thấy đau gì. Nhưng khi bạn ôm người yêu của mình bạn sẽ không cảm thấy vui thú nào nữa, nhớ lấy. Đó là thân thể nhựa gặp thân thể nhựa khác - điều đó giống như việc đụng độ hơn giống như ôm. Tai nạn thôi.

Khó chịu có thể biến mất nhưng cùng với nó thì tất cả các thoải mái sẽ biến mất. Đau đớn có thể biến mất - bây giờ điều đó gần như trong tầm với, và tôi nghĩ các nhà khoa học đang sắp làm được điều đó bởi vì tâm trí có xu hướng, có ám ảnh, để hoàn thành việc gì đó. Bây giờ điều đó gần như trong tầm với. Con người có thể được tự do hoàn toàn khỏi đau đớn, khó chịu, ốm yếu, bệnh tật, ngay cả cái chết - bởi vì thân thể nhựa sẽ không bao giờ chết. Khi bạn có thể cứ thay thế nó, chính vấn đề về cái chết bị mất.

Suy tư về điều này một chút mà xem - nghĩ rằng bạn có thân thể nhựa. Làm sao bạn sẽ trở thành vị Phật trong thân thể nhựa? Bạn sẽ vẫn còn là kẻ ngốc, bởi vì các cái đối lập sẽ biến mất - và cái đối lập cho bạn cơ hội trưởng thành. Đau đớn và vui thú, thoải mái và khó chịu, thất vọng và hoàn thành - chúng cho bạn cơ hội để trưởng thành. Đừng cố trốn thoát.

Bản ngã muốn chú ý, tâm trí liên tục chuyển động thường xuyên của nó. Thế thì để bản ngã chết đi. Sao bạn định chết? Bạn níu bám lấy bản ngã - bạn sẵn sàng phá huỷ thân thể, nhưng bạn không sẵn sàng phá huỷ bản ngã. Nếu bản ngã là vấn đề thì vứt bỏ bản ngã đi. Thân thể đã không làm gì với bạn cả, thân thể là thứ đẹp. Thân thể giống như ngôi đền, nó là một trong những phép màu vĩ đại nhất tồn tại trong sự tồn tại này. Tận hưởng nó, mở hội nó đi, bởi vì qua nó mọi lễ hội đều có thể. Không có nó bạn sẽ là ma trong những cỗ máy.

Tôi thường nghĩ chết đi thật hay làm sao. Hay! Thế thì ham muốn của bạn có đấy. Thực tế, bạn muốn cuộc sống hay - 'hay' nghĩa là cuộc sống của tẻ nhạt vô vị, không làm gì và có mọi thứ, nhận mọi thứ mà không làm nỗ lực nào. Bạn vô ơn làm sao. Bạn đã nhận nhiều thế mà không làm gì vì điều đó cả, nhưng lòng biết ơn lại không bao giờ nảy sinh; thay vì thế ngược lại ý tưởng tự tử nảy sinh. Tự tử là phàn nàn lớn nhất chống lại Thượng đế. Bạn đã bao giờ nghĩ về điều đó theo cách đó chưa? Tự tử nghĩa là: Cuộc sống của bạn không đáng sống. Trả nó lại. Tự tử nghĩa là: Ngài trao cho tôi cuộc sống mục nát làm sao! Tôi sẵn sàng bỏ lại nó.

Tự tử là lời phàn nàn lớn nhất mà bạn có thể giáng vào sự tồn tại và Thượng đế.

Không, đó không phải là cách thức, điều đó sẽ không ích gì. Và nếu bạn đang đi tìm hiện tượng hay, tự tử sẽ không ích gì, nó là một trong những hiện tượng đau đớn nhất, xấu nhất có thể được. Nó không hay đâu. Bạn tưởng rằng nó sẽ chấm dứt trong vòng một phút. Cho nên bạn nghĩ: Cho dù nó là địa ngục, nó sẽ chấm dứt trong vòng một giây. Nhưng bạn không biết gì về thời gian. Trong vòng một giây bạn có thể chịu đựng vĩnh hằng bởi vì trong vòng một giây bạn có thể tận hưởng vĩnh hằng nữa.

Thời gian là tương đối. Tôi không nói về thời gian đồng hồ, bởi vì trên đồng hồ có thể chỉ một giây được ghi lại giữa người đang sống và người chết. Nhưng trong giây đó bạn không biết người đó chịu đựng cái gì. Bạn có thể hiểu chút ít theo cách này. Thỉnh thoảng bạn đang ngồi ở bàn và giấc ngủ tới. Khi bạn tỉnh dậy, chỉ mới một phút trôi qua, theo đồng hồ tay hay đồng hồ tường, nhưng bạn có giấc mơ dài. Bạn thậm chí không thể kể được giấc mơ đó trong một phút; bạn sẽ phải mất cả giờ để kể toàn thể giấc mơ thật chi tiết. Bạn có thể đã sống cả đời, từ chính lúc sinh tới chính lúc chết, lập gia đình, có con, thấy chúng xây dựng gia đình và mọi thứ - và chỉ một phút mới trôi qua theo đồng hồ tường. Thời gian mơ đi trên một mức tách biệt.

Đúng là những người chết bởi việc tự chết đuối - tai nạn hay chủ ý - đều đi tới thấy toàn thể cuộc sống của mình trong khoảng một giây. Cả đời họ, hàng triệu chi tiết, từ chính lúc ban đầu tới chính lúc tận cùng, với chính khoảnh khắc này khi họ đang chết đuổi, họ thấy tronh một chớp loé.

Làm sao điều đó là có thể trong một chớp loé, trong một khoảnh khắc? Điều đó là có thể đấy. Ngắm tự nhiên mà xem. Có những con ruồi được sinh ra trong một giờ rồi chúng chết. Trong tâm trí bạn có thể nghĩ: Lũ ruồi đáng thương. Bạn không biết gì về thời gian. Chúng di chuyển trong một mức thời gian khác. Trong một giờ chúng sống hệt như bạn sống trong bẩy mươi năm; chúng được sinh ra, chúng rơi vào tình yêu, xây dựng gia đình, có con, và tất cả những khổ sở và thất vọng và mọi thứ xảy ra - tranh đấu, toà án, bầu cử, mọi thứ - và chúng chết trong vòng một giờ... và bữa tối của bạn chưa kết thúc.

Bạn bắt đầu ăn tối và bữa còn chưa xong nhưng cả đời chúng đã kết thúc rồi, và chúng đã sống hệt như bạn sống trong bẩy mươi năm. Một cuộc sống rất gọn gàng, cô đọng. Thực tế, nếu bạn có thể sống cả bẩy mươi năm cuộc đời trong một giờ thì dường như là phí thời gian mà sống nó trong bẩy mươi năm. Chính con người mới đáng được gọi là con người đáng thương, chứ không phải ruồi. Ruồi dường như thông minh hơn: nó sống cả cuộc đời của nó trong một giờ thôi. Nhưng với cuộc đời đó bạn cần bẩy mươi năm. Bạn không thông minh thế, không tài giỏi đến thế.

Trong một khoảnh khắc tự tử bạn chịu đựng toàn thể địa ngục; trong một khoảnh khắc của samadhi bạn mở hội toàn thể cõi trời. Thời gian không phải là vấn đề bởi vì thời gian có nhiều tầng.

Tự tử không bao giờ có thể là đẹp nếu nó bắt nguồn từ thất vọng. Nếu nó là việc nở hoa, nếu bạn đã đơn giản trưởng thành từ cuộc sống, bạn đã đạt tới điểm mà cuộc sống không còn gì khác để cho bạn, bạn đã học toàn thể mọi sự, thế thì việc tới trường của bạn là hoàn thành, việc đào tạo bạn chấm dứt. Thế thì có khả năng, như trong kỉ luật của Mahavira. Ông ấy cho phép - nhưng cho dù thế tôi sẽ không cho phép, bởi vì cảm giác của tôi là ở chỗ nếu bạn đã thực sự học mọi thứ thì phỏng có ích gì mà tự tử, sao bạn không thể đợi được? Vội vàng làm gì? Nếu bạn được hoàn thành thế thì vội vàng gì mà kết thúc bản thân mình? Sao bạn không thể đợi được? Nếu bạn không thể đợi được, bạn vẫn còn chưa học được ít nhất một điều - đó là kiên nhẫn.

Cho nên tôi không ủng hộ Mahavira. Những người cố gắng tự tử ít nhất cũng thiếu kiên nhẫn. Họ sẽ bị ném trở lại vào cuộc sống bởi vì đó là một trong những điểm vĩ đại nhất cần được học - kiên nhẫn, chờ đợi. Họ thiếu phẩm chất đó, bằng không việc gì phải vội vàng? Nếu bạn trở nên chứng ngộ ở tuổi bốn mươi và bạn sẽ chết ở độ tuổi bẩy mươi, bạn không thể đợi thêm ba mươi năm nữa được sao? Đấy là cái kiểu chứng ngộ gì nếu bạn không thể đợi nó được?

Tự tử có phải là cách thoát khỏi cuộc sống không? Có. Có lí do nào tại sao người ta không nên tự tử không? Không có lí do nào cả, nhưng cũng không có lí do tại sao người ta phải tự tử. Cuộc sống là vô lí. Không có lí do nào để sống, không có lí do nào để chết. Cuộc sống không phải là hiện tượng nhân-quả, nó là điều huyền bí. Không có lí do nào để sống và để tiếp tục sống nhưng đó không phải là lí do đủ để chết. Không có lí do để tự tử.

Vậy phải làm gì? Nổi thôi. Bạn không có lí do nào theo đằng nào cả, cho nên đừng chọn, vẫn còn vô chọn lựa. Nếu bạn chọn bạn sẽ bị ném trở lại lặp đi lặp lại vào toàn thể bánh xe sinh tử. Nếu bạn vẫn còn vô chọn lựa bạn sẽ đơn giản biến mất khỏi bánh xe vào trong vũ trụ. Đó là tự tử thật. Đó là hiện tượng thật. Thế thì bạn không thể bị buộc trở lại trong cuộc sống vật chất, trong thân thể. Thế thì bạn sống sự tồn tại vô thân thể. Đó là điều moksha ngụ ý - giải thoát toàn bộ.

Câu hỏi thứ năm:

Tôi biết tôi phải không gắn bó. Bây giờ tôi phán xét bản thân mình vì đã mặc áo choàng da cam đẹp thay vì có dũng cảm để chạy quanh như ai đó mặc bộ đồ rách rưới bẩn thỉu.

Bây giờ ít nhất hãy có dũng cảm để mặc những thứ đồ da cam đẹp đó đi đã. Tôi không chống lại cái đẹp và tôi không ủng hộ cho đồ rách rưới - nhưng tôi cũng không chống lại đồ rách rưới. Nếu bạn thích hưởng đồ rách rưới điều đó là do bạn quyết định, nếu bạn thích hưởng đồ đẹp đấy là do bạn quyết định - người ta nên được để tự do toàn bộ về điều đó.

Với những điều nhỏ bé này xã hội cũng không cho bạn tự do. Nếu như tôi quyết định, tôi sẽ cho bạn tự do toàn bộ - nếu bạn muốn đi trần truồng bạn phải được đi. Nếu tôi có quyền quyết định trong tay tôi sẽ làm ra chỉ một qui tắc thôi - bạn phải không can thiệp vào tự do của bất kì ai. Có vậy thôi. Khi bạn can thiệp vào tự do của bất kì ai, chỉ thế thì bạn mới phạm tội. Nếu bạn làm một việc bởi bản thân cái ta riêng của bạn và đó không phải là việc của bất kì ai khác, bạn phải được hoàn toàn tự do.

Nhà nước chỉ nên có đó để đảm bảo cho mọi người tự do riêng của người đó - tự do làm điều riêng của người đó. Nhà nước không nên là hiện tượng khẳng định, nó nên chỉ là hiện tượng phủ định - phủ định theo nghĩa bạn phải tận hưởng cuộc sống của mình nhưng có người khác nữa và họ phải tận hưởng cuộc sống của họ. Bạn không nên can thiệp vào cuộc sống của họ và họ không nên can thiệp vào cuộc sống của bạn. Đó là mọi điều nhà nước được ngụ ý làm. Nó không tạo ra trật tự, nó chỉ tạo ra tình huống trong đó vô trật tự là bị ngăn cản. Có vậy thôi.

Cho nên nếu ai đó thích tận hưởng rách rưới, và rách rưới là đẹp với người đó, không ai nên can thiệp vào. Còn nếu bạn thích tận hưởng quần áo đẹp, sao không được? Sao bạn cảm thấy sợ tận hưởng quần áo đẹp? Điều đó do bạn quyết định.

Dũng cảm vào. Chỉ có một dũng cảm mà tôi hỗ trợ và đó là dũng cảm là bản thân mình. Dũng cảm, có dũng cảm là bản thân mình; và không bận tâm về bất kì ai khác trừ phi bạn đang can thiệp vào cuộc sống và tự do của họ - chỉ thế thì mới ngăn cản bản thân mình.

Bây giờ, nếu bạn mặc quần áo đẹp bạn không can thiệp vào cuộc sống của bất kì ai cả. Điều đó là do bạn quyết định. Nhưng tâm trí đã trở thành hiện tượng được ước định tới mức nó bao giờ cũng nhìn vào xã hội, vào điều người khác đang làm. Nếu bạn sống trong thế giới của thể chế, thế giới ước lệ, bạn phải theo những qui tắc nào đó. Thực tế không ai đã bao giờ bảo bạn phải theo họ nhưng bạn vẫn theo, chỉ bởi vì truyền thống, sự tuân thủ nào đó. Bạn phải dùng kiểu ăn mặc nào đó, bạn phải cắt tóc theo cách nào đó, bạn phải dùng cái này cái nọ. Bạn theo hình mẫu. Thế thì nếu bạn trở thành kẻ hippy, tâm trí lại bắt đầu đi theo hình mẫu khác. Bây giờ bạn phải để tóc dài. Nếu bạn không để, mọi người sẽ cười, họ sẽ nói bạn là cổ hủ. Thế thì bạn phải mặc đồ rách rưới. Nếu bạn không mặc thế, họ sẽ nói: Anh làm gì ở đây? Anh không còn thuộc vào chúng ta nữa, anh là người ngoài, kẻ xâm nhập.

Cho nên có hai kiểu tuân thủ: tuân thủ theo thể chế và tuân thủ theo nổi dậy - nhưng cả hai đều là tuân thủ. Một số người cắt tóc ngắn, một số người để tóc dài nhưng cả hai đều là một, không chút khác biệt nào tồn tại.

Nếu bạn sống trong thế giới hippy và không bốc mùi như địa ngục thì bạn không phải là hippy thực. Bạn sẽ bị bác bỏ. Bạn phải bẩn thỉu, bạn phải bị làm nhếch nhác, bằng không bạn không có tính nổi dậy. Nếu bạn đi vào thế giới đã thiết lập, thể chế, thế thì bạn phải dùng nước hoa và nước thơm cạo râu và thế này thế nọ. Nếu bạn tới đó mà không chỉn chu bạn sẽ không được chấp nhận.

Tâm trí là kẻ tuân thủ. Cho nên tôi biết chỉ một nổi dậy và đó là nổi dậy của tâm trí thiền, nổi dậy trong đó bạn vứt bỏ tâm trí và đi theo cách riêng của mình. Nhưng bao giờ cũng nhớ rằng bạn không nên can thiệp vào cuộc sống của bất kì ai khác.

Chẳng hạn, nếu bạn muốn bẩn thỉu thì đi lên Himalaya, bởi vì việc ở bẩn có thể can thiệp vào cuộc sống của người khác. Khi bạn bẩn và bốc mùi hôi bạn có thể không tấn công bằng tay mình nhưng bạn đang tấn công bằng mùi của bạn, điều đó là gây hấn. Nếu người khác cảm thấy rằng điều này làm quấy nhiễu mình, thế thì bạn có tính gây hấn. Nếu bạn muốn bẩn - và không cái gì sai trong việc bẩn - thế thì bạn đi lên Himalayas, lên chỗ tận cùng xa nhất, để không ai tiếp xúc với bạn. Thế thì bạn có thể tận hưởng mùi hôi thối của mình, và tận hưởng nó một cách phúc lạc. Bạn không có quyền ném mùi và cái bẩn của mình vào người khác, không, điều đó là không tốt.

Theo bất kì cách nào, không ai nên can thiệp vào cuộc sống của bất kì ai khác và không ai nên cho phép bất kì ai khác can thiệp vào cuộc sống của mình. Đây là cách con người đáng phải vậy: không cố làm người khác thành nô lệ và không cho phép bất kì ai làm mình thành nô lệ. Người ta nên sống một cuộc sống của tự do và người ta nên cho phép người khác sống một cách tự do. Đừng sợ hãi, nếu bạn thích đồ da cam đẹp, thì dùng nó, nó là tốt. Bất kì cái gì bạn yêu thích cũng đều tốt. Chỉ có một điều kiện: nếu nó không can thiệp nó là đẹp, nó là đạo đức.

Câu hỏi thứ sáu:

Tôi có một câu hỏi - nhưng tôi không thể hình dung được ra nó là gì.

Tôi cũng có câu trả lời nhưng chừng nào bạn chưa hình dung ra được câu hỏi thì tôi sẽ không hình dung ra được nó. Phải không?

Câu hỏi thứ bẩy:

Chúng ta tới từ cái không và trở lại trong nó. Linh hồn vẫn còn quanh thân thể nếu thân thể bị chôn sau cái chết, và nó rời khỏi thân thể ngay lập tức nếu thân thể bị thiêu. Linh hồn có quan hệ thế nào với cái không?

Bạn lỡ toàn thể vấn đề. Linh hồn là cái không. Nó không có liên hệ. Linh hồn là cái không. Thân thể là cái gì đó, linh hồn là không cái gì.

Thân thể là đầy, linh hồn là rỗng. Đó là lí do tại sao thân thể có hình dạng và linh hồn vô hình dạng, nhưng chính từ 'cái không' làm cho bạn sợ hãi và hoảng hốt. Nếu linh hồn là không cái gì, thế thì bản ngã của bạn sẽ đứng ở đâu? Thế thì không chỗ đứng chân nào còn lại. Thực tế không có chỗ đứng chân. Bản ngã tồn tại như giấc mơ tồn tại, không chỗ đứng chân, không bản chất cho nó. Bản ngã tồn tại như ảo ảnh.

Nếu bạn đi vào nội tâm bạn sẽ đi tới cảm thấy ngày một nhiều rằng có cái không, không gian bao la. Bạn sẽ không đương đầu với bất kì ai, bạn sẽ không tìm thấy bất kì người nào ở đó, bạn sẽ không tìm thấy cái gọi là atma, cái ngã, không. Chúng chỉ là những cái tên khác cho bản ngã - tên tôn giáo, tên tâm linh, nhưng là những cái tên cho bản ngã. Bạn sẽ không tìm thấy người nào ở đó. Không ai ở đó cả, và đó là cái đẹp của nó. Khi bạn gặp cái không đó bạn trở nên tuyệt đối im lặng, bạn trở thành cái không đó.

Đó là nỗi sợ của việc đi vào nội tâm, đó là lí do tại sao bạn đi ra ngoài và ra ngoài và ra ngoài. Bạn đi cuộc hành trình xa nhất, nhưng bạn chưa bao giờ đi cuộc hành trình gần nhất - từ New York tới Kabul, từ Kabul tới Delhi, từ Delhi tới Pune, từ Pune tới Goa, từ Goa tới Katmandu, bạn đi vòng quanh thế giới, nhưng bạn không đi vào trong.

Đó là bãi biển gần nhất và núi gần nhất, Mecca gần nhất và Kashi gần nhất, ngôi đền gần nhất, gurudwara. Nhưng ở đó bạn chưa bao giờ tới vì nếu bạn đi tới đó bạn trở nên hoảng sợ. Nó là cái chết, bạn chết ở đó.

Đây là trạng thái căng thẳng của câu chuyện, bạn dường như rất hay lo âu. Bạn dường như không thực sự hạnh phúc và nở hoa. Con người của tâm thức chứng ngộ chấp nhận cuộc sống, chấp nhận cái chết. Khi nó tới người đó không yêu cầu cái chết đợi thêm một phút; khi nó không tới người đó không mời nó tới trước thêm một phút. Phỏng có ích gì? Dù cái chết tới hôm nay hay ngày mai, điều đó vẫn vậy với người đó.

Kiên nhẫn này là việc nở hoa cuối cùng. Và tôi nghĩ thái độ của Mahavira có thể là dũng cảm nhưng nó sai. Dũng cảm không phải bao giờ cũng đúng. Dũng cảm trong bản thân nó là không đúng. Không, nhiều điều được ngụ ý và phải được hiểu.

Bạn hỏi về tự tử sao? Đi vào trong đi, và tự tử sẽ xảy ra mà không có việc bạn làm điều đó. Đi vào trong và bạn sẽ không thấy bản thân mình: bạn biến mất, bạn bay hơi. Trong việc vắng mặt đó tất cả đều hiện diện. Trong cái không đó là cái toàn thể.

Câu hỏi thứ tám:

Dường như là năng lượng và bản ngã là một. Thay vì vứt bỏ bản ngã chúng tôi có nên không học dùng nó không?

Đó là nghĩa của vứt bỏ nó; nếu bạn có thể dùng bản ngã nó đã vứt bỏ rồi. Ngay bây giờ bản ngã đang dùng bạn. Bản ngã đã trở thành người chủ và bạn đã trở thành người hầu, nô lệ. Mọi sự lộn ngược trong bạn. Vứt bỏ bản ngã đơn giản nghĩa là vứt bỏ bản ngã khỏi ngai vàng. Tất nhiên người ta phải dùng nó, ngay cả tôi cũng phải dùng từ 'tôi' liên tục. Người ta phải dùng nó.

Nếu bạn dùng nó, nó đã bị vứt bỏ rồi, nhưng nếu bạn bị nó dùng, thế thì đó là vấn đề. Vứt bỏ bản ngã không có nghĩa là bạn vứt bỏ chính từ 'tôi', nhưng khi bạn dùng nó thì không có bản ngã trong nó. Bản ngã có thể là bản ngã chỉ khi nó được lên ngôi, khi nó ngồi trên cao, khi nó trở thành trung tâm của toàn thể cuộc sống của bạn. Dùng nó - nó sẽ bị vứt bỏ; vứt bỏ nó - bạn sẽ trở nên có khả năng dùng nó.

Câu hỏi thứ chín:

Chúng tôi có thể có tiệc trà với thầy một ngày nào đó thay vì bài nói không?

Bạn cho rằng bài nói của tôi là cái gì khác sao? Thế thì bạn đã bỏ lỡ trà mà tôi cấp cho bạn rồi. Trà là biểu tượng của nhận biết, bởi vì nó không cho phép bạn ngủ. Đó là mọi thứ tôi cấp cho bạn. Bạn tới tôi và tôi nói với bạn: Uống trà đi. Đó là toàn thể nghĩa của bất kì điều gì tôi đã từng nói với bạn - một chén trà.

Và câu hỏi cuối cùng:

Khi thầy chết thầy có mời chúng tôi tới cùng thầy không? Tôi không muốn bị bỏ lại khi thầy đi.

Sao chúng ta phải đợi cái chết của tôi tới? Tôi cho bạn lời mời thường trực, tôi trao nó cho bạn ngay bây giờ!

Nhớ rằng nếu bạn ở cùng tôi khoảnh khắc này bạn sẽ ở cùng tôi mãi mãi. Sao trì hoãn nó tới lúc có cái chết của tôi? Nếu bạn trì hoãn nó hôm nay, ngày mai sẽ là cái chết của tôi, và bạn lại sẽ trì hoãn nó. Cho nên điều cần nhớ là ở chỗ nếu bạn muốn ở cùng tôi ở đây và bây giờ thì đừng bận tâm tới cái chết và ngày mai - đó không phải là vấn đề. Nó tất cả đều không liên quan. Ở đây và bây giờ cùng tôi đi, bạn đã nhận được lời mời rồi. Thế thì bạn có thể ở cùng tôi mãi mãi.

Đó không phải là vấn đề cần được thảo luận chút nào. Nếu bạn ở đây cùng tôi khoảnh khắc này, bạn sẽ ở cùng tôi mãi mãi bởi vì khoảnh khắc này chứa vĩnh hằng. Không có khoảnh khắc tiếp ngoại trừ khoảnh khắc này. Không có thời gian khác hơn hiện tại.

Xem Chương 3 – Quay về Mục lục

Posted in: Chương 2. Vô chọn lựa,Osho - Đạo: Ba Kho Báu (Tập 2)