Yoga:
Alpha và Omega (Tập 5)
Bài
nói về Kinh Yoga của Patanjali
Chương
4. Vì bạn là chư phật
Câu
hỏi thứ nhất
Thầy
nói người ta có thể lấy cú nhảy để đạt tới chứng ngộ nhanh chóng. Điều đó có thể
được không? Chứng ngộ nghĩa là đi lên, chẳng phải vậy sao? Nhưng cú nhảy chỉ có
thể được lấy nếu chúng ta muốn đi xuống, như nhảy từ lâu đài nhiều tầng xuống đất.
Làm sao người ta có thể nhảy từ đất lên nóc lâu đài? Người ta chỉ có thể nhảy
lên, đi lên cái gì đó. Xin thầy giải thích.
Bạn bỏ
lỡ toàn thể vấn đề rồi, và bạn bở lỡ nó trong cách làm tương tự. Chứng ngộ là
"không đi đâu cả," không đi lên không đi xuống. Chứng ngộ là ở chỗ bạn
đang ở - ngay bây giờ, chính khoảnh khắc này. Nó không phải là việc đi; nó là
việc hiện hữu. Bạn không đi đâu cả trong chứng ngộ. Phật không đi, không trèo
lên đỉnh Everest. Bạn đi vào trong và chiều đó của tính nội tâm không lên hay
xuống. Nó không thuộc vào chiều lên hay chiều xuống; đó là các chiều bên ngoài.
Bên trong, bạn ở đích xác nơi bạn hiện hữu. Chứng ngộ không phải là đi, mà là
hiện hữu - hiện hữu tĩnh lặng toàn bộ. Do đó, việc nhảy là có thể.
Bạn
đúng. Nếu nó là đi lên, làm sao bạn có thể nhảy được? Thực ra, cho dù nó là đi
xuống, nhảy từ Everest sẽ đơn giản là ngu xuẩn. Bạn sẽ chết. Không, nó không xuống
không lên. Bạn đơn giản đóng bản thân bạn từ mọi hướng. Dần dần bạn lắng đọng ở
bên trong.
Từ Hi Lạp,
gốc Hi Lạp, cho từ tiếng Anh "mystic-huyền môn' là rất, rất hay. Gốc Hi Lạp
nghĩa là "được thiết lập trong bản thân người ta." Thế thì bạn trở
thành nhà huyền môn - không đi, không chuyển động. Ngay khoảnh khắc này nếu bạn
không di chuyển theo bất kì hướng nào dù bất kì cái gì - xuống/lên, phải/trái,
tương lai/quá khứ - không đi bất kì đâu, thế thì tâm thức bạn tĩnh lặng, không
vẩn vơ. Trong khoảnh khắc đó có chứng ngộ. Đó là lí do tại sao nhảy là có thể.
Làm sao bạn có thể nhảy từ Pune tới Calcutta? Điều đó là không thể được. Bạn có
thể nhảy bên trong bởi vì bạn đã là nó. Không thời gian nào được cần, chỉ hiểu
biết. Không trì hoãn nào là cần, không cần nói "ngày mai."
Chỉ hiểu
biết là được cần. Bạn hiểu và nó xảy ra ngay lập tức. Cho nên toàn thể nỗ lực
là bởi vì hiểu biết không có đó.
Và đừng
bao giờ cố gắng bất kì điều tương tự nào. Bạn sẽ hoàn tác nó. Tương tự bao giờ
cũng là chỉ dẫn; bạn không nên coi nó sát từng từ. "Nhảy" ở đây không
có nghĩa là nhảy; "đi lên" không có nghĩa là đi lên; "đi xuống"
không có nghĩa là đi xuống. Đây là những chỉ dẫn; đừng lấy sát theo nghĩa đen.
Chỉ lấy hương và quên hoa đi; bằng không bạn sẽ cứ hiểu lầm tôi. Và điều này đã
xảy ra nhiều lần thế, hàng triệu lần; với mọi người tôn giáo nó đã xảy ra bởi
vì họ nói theo tương tự. Không có cách khác để nói. Họ nói theo ví von, ngụ
ngôn. Và thế rồi bạn có thể mở rộng chuyện ngụ ngôn tới ngu xuẩn. Nếu bạn cứ mở
rộng chuyện ngụ ngôn, một điểm tới khi toàn thể sự việc bị mất và mọi thứ trở
thành ngu xuẩn.
Đó là
lí do tại sao trong tay kẻ thù mọi tôn giáo đều trở thành ngu xuẩn. Toàn thể thủ
đoạn là: điều bạn cứ mở rộng theo cách tương tự - một điểm tới nơi nó không còn
đứng vững được, không còn có ý nghĩa. Chẳng hạn, Jesus nói "cha ta ở trên
trời." Bây giờ "trên" này không có nghĩa là phía trên. "Cha
ta" không có nghĩa là cha ta, bởi vì không thể có "của ta" trong
đó được. "... ở trên trời" - bây giờ bạn có thể bóp méo toàn thể
nghĩa này một cách dễ dàng. Khi những người bạn Ki tô giáo cũng có thể phá huỷ
nó, kẻ thù nhất định phá huỷ nó. Họ cầu nguyện nhìn lên trên. Điều đó là ngu xuẩn
bởi vì, thực ra, trong sự tồn tại không cái gì ở trên và không cái gì ở dưới. Nếu
bạn nhận sự tồn tại trong tính toàn bộ của nó, cái gì ở dưới và cái gì ở trên?
Không thể có cái gì dưới và cái gì trên được - đây là những thuật ngữ tương đối.
Nếu bạn
lấy từ "cha," thế thì khó khăn nảy sinh. Một người Arya Samaji - giáo
phái hiện đại của Hindu giáo, cuồng tín và ngu xuẩn - tới tôi, và ông ta nói,
"Thỉnh thoảng tôi đã nghe ông nói tới Jesus nữa. Ông có là người Ki tô
giáo không?" Tôi nói, "Theo cách nào đó, có đấy." Tất nhiên ông
ta trở nên điên. Ông ta không thể hiểu được "theo cách nào đó." Ông
ta nói, "Tôi có thể chứng minh rằng Jesus của ông hoàn toàn sai. Ông ta
nói 'cha ta ở trên trời' - thế thì ai là mẹ?" Bây giờ đây là cách tương tự
có thể là... Ai là mẹ? Không có mẹ làm sao có thể có cha?
Hoàn
toàn đúng. Nó dường như đơn giản thế. Bạn có thể đánh bại luận cứ này.
Và thế
rồi người Ki tô giáo, sợ vì họ nói "Thượng đế là cha," thế thì họ phải
làm cho điều đó thành rõ ràng rằng Jesus là đứa con duy nhất, bởi vì nếu mọi người
đều là con thế thì toàn thể vấn đề bị mất: cái gì là đặc biệt và duy nhất của
Jesus. Cho nên ông ấy là đứa con duy nhất. Bây giờ mọi sự từ tồi tệ tới tồi tệ
hơn. Thế thì mọi người khác là ai? Tất cả đều là con hoang sao? Toàn thế giới?
Duy nhất Jesus là con - thế thì về bạn, về bạn thì sao? Về giáo hoàng, và các
tông đồ và toàn thế giới thì sao? Thế thì toàn thể sự tồn tại trở thành con
hoang, không cha. Chẳng ai biết.
Bạn có
thể mở rộng sự tương tự. Đi tới một điểm nó phá huỷ toàn thể nghĩa - không chỉ
điều đó, nó cho hình ảnh ngu xuẩn tới mức bất kì ai cũng phải phì cười. Do đó,
tôn giáo có thể được hiểu chỉ trong thông cảm sâu sắc. Nếu bạn có thông cảm bạn
có thể hiểu nó: nếu bạn không có thông cảm bạn chỉ có thể hiểu lầm nó - bởi vì
toàn thể hiện tượng này là ngụ ngôn. Để hiểu ngụ ngôn, hiểu ngôn ngữ là không đủ,
hiểu văn phạm là không đủ, bởi vì chuyện ngụ ngôn là cái gì đó siêu việt lên
trên văn phạm và ngôn ngữ. Nếu bạn rất thông cảm, chỉ thế thì bạn sẽ có khả
năng bắt lấy nghĩa.
Tương tự
không phải là bằng chứng. Tương tự chỉ là phương pháp để chỉ ra cái gì đó mà
không thể được nói - để chỉ ra cái gì đó mà không thể nói ra được. Bao giờ cũng
nhớ điều này: bằng không bạn sẽ bị mắc vào trong sự láu lỉnh của riêng bạn.
Câu
hỏi thứ hai
Tại
sao thiền sinh phải sống gần thầy họ trong mười, hai mươi, hay thậm chí trong bốn
mươi năm để chứng ngộ bất thần xảy ra?
Bởi vì
ngu xuẩn của họ thôi. Bạn có thể được chứng ngộ trong một phút; bạn có thể đợi
trong bốn mươi năm. Điều đó tuỳ vào bạn thô thế nào. Bạn có thể đợi nhiều kiếp;
điều đó tuỳ vào bạn níu bám bao nhiêu vào dốt nát của bạn. Thiền sư không chịu
trách nhiệm rằng đệ tử phải đợi bốn mươi năm. Đệ tử chịu trách nhiệm. Đệ tử phải
đã là người rất tối dạ, đần độn; chẳng cái gì xuyên thấu vào trong tâm trí anh
ta. Hay anh ta có thể đã là người rất láu lỉnh về trí tuệ, cho nên bất kì cái
gì được nói anh ta liền tạo ra hiểu biết trí tuệ quanh nó - và bỏ lỡ vấn đề mà
có thể được bắt lấy chỉ từ tim qua tim. Trong mối quan hệ sâu sắc, nơi trái tim
và trái tim gặp gỡ, hoa của hiểu biết nở bung.
Cho nên
những người phải đợi trong bốn mươi năm hoặc phải đã rất ngu si hoặc rất thông
thái. Cả hai đều thuộc kiểu ngu. Họ phải hoặc là bác học hoặc chỉ kẻ ngốc; cả
hai là như nhau.
Bác học
bỏ lỡ nhiều hơn kẻ ngốc. Ngay cả kẻ ngốc thỉnh thoảng cũng có thể hiểu, có thể
có hiểu biết, bởi vì người đó đơn giản. Người đó không có tâm trí phức tạp: nếu
cái gì đó xuyên thấu, nó xuyên thấu. Nhưng với người của tri thức - học giả,
nhà logic, nhà thượng đế học, triết gia - có những tầng tinh vi mà gần như
không thể nào xuyên thấu được. Nếu bạn đơn giản nó có thể xảy ra ngay bây giờ.
Nếu bạn không đơn giản bạn sẽ phải đợi; và thế thì bạn phải hiểu phức tạp nào
đang tạo ra vấn đề.
Một
mình bạn chịu trách nhiệm cho bất kì cái gì xảy ra. Thầy chỉ là sự hiện diện. Bạn
có thể cũng chia sẻ thầy. Thầy cũng giống như mặt trời, ngọn đèn sáng: bạn có
thể mở mắt và bạn có thể nhìn, nhưng nếu bạn không mở mắt, đèn sẽ không buộc bạn
mở mắt đâu. Ngay cả mặt trời cũng không thể làm được điều đó. Nhưng bao giờ
cũng nhớ, nếu bạn chờ đợi điều đó là vì bạn, hoặc vì láu lỉnh của bạn hoặc vì
ngu xuẩn của bạn. Vứt cả hai đi. Đó là cách người ta trở thành đệ tử - vứt cả
hai ngu xuẩn của bạn và tri thức của bạn đi. Khi bạn vứt cả hai không có rào chắn;
bạn là mong manh, bạn là mở. Trong việc mở đó chứng ngộ là có thể vào bất kì
khoảnh khắc nào.
Câu
hỏi thứ ba
Tôi
chắc thầy sẽ không nói với hạt mầm, "Lấy cú nhảy bất thần và nở hoa
đi," nhưng sao thầy thích nói với con người, "Lấy cú nhảy bất thần và
là vị phật"?
Vì hạt
mầm là hạt mầm và không thể hiểu được, và người không là hạt mầm và có thể hiểu
được. Nhưng nếu bạn là hạt mầm bạn sẽ không nghe đâu; nếu bạn là người bạn sẽ
hiểu. Điều đó tuỳ vào bạn bởi vì bạn có thể trông như người đấy - bạn có thể chỉ
là hạt mầm hay thậm chí là tảng đá. Hình tướng không phải là điều thực. Tất cả
các bạn trông đều như người, nhưng hiếm khi người ta là người.
Từ
"man-người" là hay. Nó bắt nguồn từ gốc tiếng Phạn manu. Manu nghĩa
là "người có thể hiểu." Từ đó, từ cùng gốc đó, tới từ Ấn Độ man,
manasvi: người có thể hiểu. "Man" là từ hay. Nó nghĩa là "người
có thể hiểu," "người có năng lực hiểu." Cho nên tôi không thể
nói với hạt mầm, "Lấy cú nhảy bất thần và là hoa đi," nhưng tôi nói với
con người. Và đây là điều nực cười, rằng thỉnh thoảng ngay cả hạt mầm cũng có
thể nghe được điều đó và người sẽ không nghe thấy.
Bạn có
đọc cái gì về Luther Burbank, một người Mĩ yêu cây cối không? Ông ấy đã làm
phép màu này: ông ấy nói với hạt mầm, ông ấy nói với cây trồng của ông ấy, và
ông ấy nói liên tục - đó là điều tôi đang làm - và một khoảnh khắc tới khi cây
bắt đầu nghe ông ấy. Ông ấy làm việc trên một cây xương rồng trong bẩy năm -
liên tục với với cây xương rồng, nói, "Bạn không cần lo nghĩ và không cần
đề phòng, vì không có nguy hiểm cho cuộc sống của bạn."
Mọi cây
xương rồng đều có gai để bảo vệ bản thân nó. Đó là áo giáp của nó. Bất an ninh
trong sa mạc; cây xương rồng sống trong sa mạc trong chỗ rất bất an ninh và
nguy hiểm. Cách cây xương rồng sống sót được trong sa mạc là phép màu, và một số
cây xương rồng sống sót được thậm chí tới hai nghìn năm, cây xương rồng rất
già. Trong sa mạc không có nước; cuộc sống phải là cuộc vật lộn rất sâu. Chúng
sống chỉ trên những giọt sương. Đó là lí do tại sao chúng không có lá, bởi vì
lá làm bay hơi quá nhiều nước. Đó là thủ đoạn của chúng để cho mặt trời không
thể làm bay hơi nước từ chúng. Nước khan hiếm thế. Cây xương rồng không có lá,
chỉ có gai; và sâu bên trong bụng chúng, chúng cứ tích trữ nước. Trong nhiều
tháng nếu không có nước chúng sẽ sống; chúng thực sự chỉ là kẻ tích trữ nước.
Chúng không có cái gì phụ thêm - không lá, không cái gì. Và chưa bao giờ có bất
kì loài xương rồng nào mà không có gai.
Người
này Burbank là điên. Bạn bè bắt đầu nghĩ. "Ông ấy đã phát rồ." Thậm
chí cả gia đình ông ấy bắt đầu nghĩ, "Bây giờ điều này là quá thể: mọi
ngày ngồi gần cây xương rồng và nói, cứ nói, 'Bạn không cần sợ; tôi là bạn của
bạn. Bạn có thể rút gai đi. Không có bất an ninh gì - bạn ở nhà với người bạn,
người yêu. Bạn không ở trong sa mạc. Và không ai sẽ làm hại bạn."
Bẩy năm
là dài... nhưng điều đó đã xảy ra. Sau bẩy năm một nhánh mới mọc ra từ cây
xương rồng mà không có gai nào. Đó là tiếp xúc con người đầu tiên với thế giới
cây cối. Nó là hiện tượng hiếm hoi - chỉ bằng nói chuyện.
Đó là
lí do tại sao tôi cứ nói hoài, thuyết phục bạn, bạn có thể nhảy được, vẫn biết
rõ rằng bẩy năm hay bẩy mươi năm, ai mà biết được? Bạn thậm chí sẽ bắt đầu nghĩ
về tôi: "Ông ấy điên, cứ nói mọi thứ mọi ngày; chẳng ai nghe." Nhưng
nếu Burbank có thể thành công với hạt mầm, cây xương rồng, cây cối, sao tôi
không thành công?
Câu
hỏi thứ tư
Thầy
nói rằng thầy "nói Lão Tử và thầy nói "về" Patanjali. Điều này
phụ thuộc vào thầy, hay vào chúng tôi, hay vào cái gì?
Nếu như
tôi một mình, bạn không có đây, tôi sẽ không bao giờ nói về Patanjali; bởi vì
điều đó sẽ tuyệt đối ngớ ngẩn. Nếu chỉ bạn có đó và tôi không có đó, thế thì
tôi sẽ liên tục nói về Patanjali; bởi vì thế thì sẽ không có khả năng nói về
Lão tử. Nhưng bởi vì bạn có đó và tôi ở đây nó là trường hợp năm mươi-năm mươi
- với điều kiện là nếu bạn nghe tôi về Lão Tử tôi sẽ nói về Patanjali. Bạn phải
nghe tôi về Lão Tử, thế thì tôi sẽ nói về Patanjali; và bởi vì bạn muốn nghe
tôi về Patanjali, bạn sẽ phải nghe tôi về Lão Tử nữa.
Toàn thể
tâm trí bạn sẽ muốn nghĩ theo các bước dần dần. Đó là điều tôi ngụ ý khi tôi
nói Patanjali. Tôi không nói gì về Patanjali - đừng hiểu lầm. Patanjali nghĩa
là bạn muốn trưởng thành dần dần, chậm chạp, từng bước một: điều đó nghĩa là bạn
muốn trì hoãn, chuẩn bị. Patanjali nghĩa là trì hoãn, chuẩn bị. Nhớ tới các
"p" - Patanjali và postponement (trì hoãn), preparation (chuẩn bị). Với
Patanjali thời gian là có thể, ngày mai là có thể, tương lai là có thể. Ông ấy
không nói với bạn, "Ngay bây giờ, ngay lúc này, nhảy đi." Ông ấy rất,
rất logic, khoa học, dần dần - không nói điều vô nghĩa; ông ấy nói điều có
nghĩa. Bạn có thể hiểu ông ấy dễ dàng; ông ấy bắt đầu từ chỗ bạn đang vậy.
Lão Tử
đơn giản là ngớ ngẩn: có vẻ giống nhà thơ nhiều hơn và ít như tâm trí khoa học;
có vẻ nhiều điều giống mà bạn có thể vui sướng trong ông ấy, nhưng bạn không thể
làm gì với bất kì điều gì ông ấy nói. Làm sao bạn có thể làm được nó? Khoảng
cách bao la thế.
Tôi nói
với bạn về Patanjali để cho bạn trở nên, dần dần thôi, nhận biết, tỉnh táo; và
tôi cứ nói về Lão Tử nữa: rằng nếu bạn thực sự hiểu Patanjali bạn sẽ trở nên
ngày càng được chuẩn bị hơn. Patanjali chuẩn bị; lại nhớ tới các "p."
Patanjali chuẩn bị, ông ấy là việc chuẩn bị, nhưng nếu bạn cứ nghe Patanjali bạn
có thể cứ chuẩn bị và chuẩn bị và chuẩn bị, và khoảnh khắc không bao giờ tới
khi bạn nhảy. Nó giống như người bao giờ cũng chuẩn bị, tra cứu bản đồ và sách
hướng dẫn, và không bao giờ đi trên cuộc hành trình. Thực ra, điều đó trở thành
toàn thể công việc của người đó, toàn thế sở thích. Người đó nghĩ về đi, người
đó mua sách về Himalayas - bản đồ, sách hướng dẫn, sách ảnh - người đó đi xem
phim, người đó nói cho những người đã từng tới Himalayas và người đó chuẩn bị -
người đó mua quần áo và mọi thứ mà có thể được cần cho cuộc hành trình - nhưng
người đó bao giờ cũng chuẩn bị và thế rồi chết. Nghe theo Patanjali nguy hiểm
đó có đó: bạn có thể bị nghiện với chuẩn bị.
Có nhiều
người - "nhiều" không hay, gần như tất cả - người nghiện chuẩn bị. Họ
kiếm tiền bằng ý tưởng rằng một ngày nào đó họ sẽ đi tận hưởng; và họ không bao
giờ tận hưởng. Dần dần họ quên về tận hưởng và họ trở nên nghiện với việc kiếm
tiền tới mức tiền trở thành mục đích. Tiền là phương tiện. Và lúc ban đầu họ
cũng có ý tưởng rằng khi tiền có đó họ sẽ tận hưởng - họ sẽ làm bất kì cái gì họ
bao giờ cũng muốn làm và đã không thể làm vì tiền không có đó; khi tiền có đó họ
sẽ sống thực. Nhưng đến lúc tiền có đó: bây giờ họ bị vào kỉ luật kiếm tiền và
họ quên cách tiêu tiền; thế thì tiền trở thành mục đích. Thế thì họ cứ kiếm tiền,
kiếm tiền và họ chết.
Patanjali
có thể trở thành việc nghiện - thế thì bạn chuẩn bị, thế thì bạn cứ kiếm tiền,
phương pháp, nhưng bạn không bao giờ sẵn sàng nhảy múa và tận hưởng. Đó là lí
do tại sao tôi cứ nói về Lão Tử, để cho bất kì khi nào bạn cảm thấy rằng bây giờ
bạn sẵn sàng, đột nhiên Lão Tử đánh sâu trong tim và bạn lấy cú nhảy.
Khi tôi
nói về Lão Tử tôi nói tôi 'nói Lão Tử,' bởi vì từ chỗ ông ấy nói, tôi đứng ở
đó. Bất kì điều gì ông ấy nói tôi đều muốn bản thân tôi nói ra. Tôi chưa bao giờ
bắt gặp một điểm nào mà tôi có thể nói bất đồng với ông ấy. Tôi đồng ý toàn bộ.
Với Patanjali tôi đồng ý có điều kiện, tương đối, không tuyệt đối, bởi vì
Patanjali là phương tiện và Lão tử là mục đích.
Nếu bạn
có thể vứt phương tiện và ngay bây giờ lấy cú nhảy, hay. Nếu bạn không thể, thế
thì chuẩn bị một chút. Việc chuẩn bị đó không phải là chuẩn bị cho bạn lấy cú
nhảy; việc chuẩn bị đó chỉ chuẩn bị cho bạn có được dũng cảm. Cú nhảy là có thể
ngay bây giờ, nhưng bạn không có dũng cảm. Nếu bạn có dũng cảm: ngay bây giờ,
không cần - bạn có thể bỏ Patanjali hoàn toàn. Patanjali phải bị bỏ một ngày
nào đó - cuộc hành trình phải bị bỏ khi mục đích được đạt tới; phương tiện phải
bị bỏ khi bạn đã đạt tới đích - nhưng bạn không bao giờ có thể bỏ được Lão Tử;
đó là chính mục đích. Cho nên nó là thu xếp năm mươi-năm mươi.
Bạn sẽ
ngạc nhiên rằng thỉnh thoảng bạn cũng thích Lão Tử lắm, nhưng thích không phải
là vấn đề. Bạn có thể nhìn lên các vì sao trong đêm, và bạn thích chúng, nhưng
phải làm gì? Làm sao đạt tới? Chúng ở xa xôi thế... Người ta phải bắt đầu từ chỗ
người ta đang ở. Patanjali là hữu dụng. Lão Tử là tuyệt đối vô dụng. Dùng
Patanjali để cho một ngày nào đó bạn có thể dùng Lão Tử vô dụng nữa; điều đó là
xa hoa, việc buông bỏ. Vâng, Lão Tử là xa hoa, việc buông bỏ. Nhớ lấy các
"l" - ông ấy là luxury (xa hoa), let-go (buông bỏ). Nếu bạn có thể đảm
đương được, hay. Nếu bạn không thể đảm đương được, nó đơn giản tạo ra ham muốn
và thất vọng và không gì khác: ham muốn, về cách mọi sự sẽ vậy nếu bạn có thể lấy
cú nhảy. Ham muốn vô cùng nảy sinh. Bạn cảm thấy ông ấy gần thế trong ham muốn
của bạn, nhưng bạn không thể lấy cú nhảy vì dũng cảm không có đó; và, đột
nhiên, ông ấy xa xôi thế, như vì sao. Thất vọng rơi xuống bạn.
Patanjali-và-Lão
Tử là cân bằng sâu sắc giữa phương tiện và cứu cánh, giữa con đường và mục
đích.
Câu
hỏi thứ năm
Nếu
tất cả chúng tôi đều là chư phật tại sao chúng tôi rơi vào trong dốt nát và vô
nhận biết?
Vì các
bạn là chư phật. Đá không thể rơi vào vô nhận biết được. Vì các bạn là chư phật,
các bạn có thể rơi: chỉ nhận biết mới có thể rơi vào trong vô nhận biết, chỉ
người sống mới có thể chết, chỉ người yêu mới có thể ghét, và chỉ từ bi mới có
thể trở thành giận. Cho nên không có mâu thuẫn. Câu hỏi này nảy sinh trong tâm
trí: "Nếu mọi người là vị phật, và mọi người là Thượng đế, sao chúng ta
trong dốt nát nhiều thế?" Vì bạn là thượng đế, bạn có thể sa ngã.
Chuyện
xảy ra: Nhà huyền môn Sufi, Junnaid, đi qua một khu rừng. Ông ấy thấy một người
đang bước đi ở đó, ngay trên bờ hồ sâu. Người này hoàn toàn say, một chai rượu
trong tay người đó, và người đó lang thang như người say - và bất kì khoảnh khắc
nào người đó cũng có thể ngã xuống hồ, và điều đó là nguy hiểm. Cho nên Junnaid
đuổi theo người đó, cầm tay người đó và nói, "Anh bạn, anh làm gì vậy? Điều
này là nguy hiểm. Đi ở đây, say thế, anh có thể ngã. Và hồ rất sâu, và không có
ai quanh đây. Cho dù anh kêu khóc, chẳng ai nghe cả."
Người
say mở mắt ra và nói, "Junnaid, ông có thể không biết ta, nhưng ta biết
ông. Điều ông nói với ta, ta muốn nói với ông nữa: rằng nếu ta ngã, nhiều - nhiều
nhất thôi - thân thể ta sẽ bị hại, nhưng nếu ông ngã, thế thì toàn thể tâm thức
ông... "
Junnaid
quay về với đệ tử của ông ấy, và ông ấy nói. "Hôm nay ta tìm ra thầy."
Và ông ấy
đúng, người say đúng, bởi vì Junnaid ở trên đỉnh, đi trên đỉnh tâm thức - nếu
ông ấy ngã từ đó mọi thứ sẽ bị tan tành. Bạn càng đi cao, nguy hiểm càng lớn.
Những người bước đi trên đất bằng, cho dù họ ngã, cái gì sẽ xảy ra? Nhiều nhất,
chút ít gãy xương như Teertha. Cho nên họ vào bệnh viện và họ có thể được băng
bó. Nhưng nếu bạn đi trên đỉnh cao, thế thì nguy hiểm là rất nhiều.
Vì các
bạn là chư phật, đó là lí do tại sao các bạn đã ngã vào dốt nát nhiều thế, vào
thung lũng bóng tối sâu thế. Cho nên đừng bị chán nản về nó. Nếu bạn ở sâu thế
trong thung lũng, điều đó là một chỉ báo rằng lần nữa bạn có thể ở trên đỉnh.
Chính khả năng của việc ngã xảy ra bởi vì có năng lực ở trên đỉnh. Và điều đó
là tốt - không cái gì sai - bởi vì nó là kinh nghiệm. Phật tính của bạn sẽ trở
nên trong trẻo hơn. Khi bạn đã qua bóng tối và khổ này, và khi bạn về nhà, bạn
sẽ không là cùng người như bạn đã là trước khi bạn ngã. Sự mãnh liệt của nhận
biết của bạn sẽ có phẩm chất khác bây giờ: bạn đã đau khổ và bạn đã biết. Bạn sẽ
tỉnh táo hơn. Nhận biết của bạn bây giờ sẽ tỉnh táo hơn, mãnh liệt, toàn vẹn, kết
tinh.
Chuyện
xảy ra: Một người rất giầu trở nên bị thất vọng với giầu có của mình - như nó vẫn
xảy ra. Thực ra điều này nên là tiêu chí liệu một người là giầu hay không. Nếu
một người thực sự giầu người đó nhất định bị thất vọng với giầu có của mình. Nếu
người đó còn chưa thất vọng người đó vẫn còn là người nghèo; người đó có thể có
tiền, nhưng người đó không giầu - bởi vì người giầu nhất định biết rằng bất kì
cái gì người đó có đã không thoả mãn cho người đó chút nào. Lo âu sâu sắc, trống
rỗng, theo sau người đó; bây giờ điều đó thậm chí còn mãnh liệt hơn - sự sáng tỏ
đã tới. Người nghèo bao giờ cũng có thể hi vọng rằng ngày mai sẽ tốt. Làm sao
người giầu có thể hi vọng được? Ngày mai sẽ là như nhau cả. Hi vọng chết rồi.
Người đó có tất cả những thứ người đó có thể có; ngày mai sẽ không thêm vào cái
gì nữa. Một Andrew Carnegie - khi ông ấy chết ông ấy để lại hàng nghìn triệu đô
la. Ngày mai có thể thêm được cái gì? Thêm vài nghìn nữa sao? Vài triệu nữa?
Nhưng ông ấy không thể dùng được vài triệu đó bởi vì ngay bây giờ ông ấy không
biết phải làm gì với tiền của ông ấy. Ông ấy đã có nhiều hơn số được cần.
Thực
ra, bạn càng có nhiều tiền, giá trị của tiền càng ít. Giá trị tuỳ thuộc vào sự
nghèo. Một ru pi trong túi người nghèo có nhiều giá trị hơn cùng đồng ru pi đó
trong túi người giầu vì người nghèo có thể dùng nó; người giầu không thể dùng
được nó. Bạn càng có nhiều tiền, giá trị càng ít. Một điểm bão hoà tới khi tiền
không có giá trị nào - dù bạn có nó hay không cũng không tạo ra khác biệt gì;
cuộc sống của bạn sẽ tiếp tục như cũ. Là giầu nghĩa là phá huỷ giá trị của tiền;
thế thì tiền là vô giá trị. Bạn có nhà bạn muốn, bạn có xe bạn muốn, bạn có mọi
thứ bạn muốn - bây giờ tiền không là gì, chỉ là con số. Bạn có thể cứ để các
con số trong số dư ngân hàng của bạn - chẳng dùng gì. Thế rồi đột nhiên hi vọng
chết; và đột nhiên người ta nhận ra: "Mình đã không đạt tới cái gì cả."
Người
giầu này, tôi sẽ kể cho bạn, là giầu thực, và anh ta trở nên thất vọng với giầu
có của mình tới mức anh ta bỏ lâu đài đi tìm người trí huệ; bởi vì anh ta thực
sự khổ sở, thực sự trong đau khổ. Anh ta muốn cảm thấy hạnh phúc một chút. Anh
ta đi từ người trí huệ nọ tới người trí huệ khác mà toàn vô dụng. Họ nói nhiều,
nhưng không ai có thể chỉ cho anh ta. Và anh ta khăng khăng - anh ta phải đã là
người rất theo kinh nghiệm - anh ta khăng khăng: "Chỉ cho tôi hạnh phúc,
thế thì tôi sẽ tin." Anh ta phải đã có tâm trí khoa học. Anh ta nói,
"Ông không thể lừa tôi bằng việc nói được. Chỉ cho tôi hạnh phúc đi - nó ở
đâu. Đích xác nếu tôi thấy nó, chỉ thế thì tôi mới có thể trở thành đệ tử của
ông." Bây giờ hiếm khi tìm ra thầy có thể chỉ cho bạn được. Có thầy giáo,
hàng nghìn và hàng nghìn, người có thể nói về hạnh phúc, và nếu bạn nhìn mặt họ
bạn sẽ thấy rằng họ khổ nhiều hơn bạn.
Người
giầu này tới một làng, và mọi người bảo anh ta, "Có đấy, chúng tôi có một
nhà huyền môn Sufi. Ông ấy có thể giúp được. Ông ấy có chút ít lập dị, vậy nên
nhận biết chút ít về ông ấy. Nhận biết chút ít, hừmm?... vì không ai biết ông ấy
sẽ làm gì. Nhưng ông ấy là hiện tượng hiếm hoi - anh đi tới ông ấy xem."
Người
giầu này đi; anh ta cố tìm ra ông ấy. Ông ấy không ở trong lều. Mọi người nói rằng
ông ấy mới đi vào rừng, cho nên anh ta đi tới đó. Ông ấy đang ngồi dưới một cây
to, sâu trong thiền. Người giầu này dừng lại ở đó, xuống ngựa. Và ông ấy trông
thực sự đang trong hạnh phúc sâu sắc, im lặng thế, bình thản thế. Ngay cả mọi
thứ quanh ông ấy cũng tĩnh lặng - cây cối, chim chóc. Không khí rất thanh bình;
trời tối đang buông xuống.
Người
giầu quì xuống dưới chân ông ấy và nói, "Thưa ngài, tôi muốn hạnh phúc.
Tôi có mọi thứ - trừ mỗi hạnh phúc."
Người
Sufi mở mắt và nói, "Ta sẽ chỉ cho ông hạnh phúc, ông chỉ cho ta giầu có của
ông."
Hoàn
toàn đúng. Nếu bạn đề nghị ông ấy chỉ cho hạnh phúc, bạn chỉ cho ông ấy giầu có
của bạn chứ. Anh ta có hàng nghìn kim cương trong túi trên lưng ngựa vì anh ta
đã dự phòng cho điều đó. Anh ta bao giờ cũng nghĩ, "Nếu có ai đó hạnh
phúc, người đó sẽ hỏi; và phải trả giá chứ. Và chẳng có gì bạn có thể có trong
đời mà không phải trả giá cho nó." Cho nên anh ta đã mang chúng theo mình.
Những kim cương đó đáng giá hàng triệu ru pi. Anh ta đưa cái túi và nói,
"Ông trông đây."
Trong
chớp mắt, nhà huyền môn vồ lấy chiếc túi trong tay anh ta và chạy mất. Người giầu
không thể tin được trong một giây về điều đã xảy ra. Khi anh ta hoàn hồn anh ta
chạy đuổi theo vừa la to - "Ối cướp, tôi bị cướp!"
Tất
nhiên, nhà huyền môn biết đường trong làng, và ông ấy có thể chạy nhanh. Và ông
ấy là một fakir, mạnh khoẻ, và người giầu trong đời chưa bao giờ đuổi theo ai
đó. Cho nên, khóc lóc, kêu gào, la hét, đau khổ... và cả làng tụ tập lại, và mọi
người nói, "Chúng tôi đã bảo anh từ trước rồi, ‘Đừng đi, ông ấy lập dị. Chả
ai biết ông ấy sẽ làm gì.'" Và cả làng trở nên bị kích động. Đó là đau khổ
thực cho người giầu. Dành dụm cả đời của anh ta bị mất - và không gì giúp được.
Chạy
vòng quanh làng, nhà huyền môn quay lại cùng cây đó nơi con ngựa vẫn đứng đấy.
Ông ấy để cái túi gần con ngựa, ngồi dưới cây, nhắm mắt lại, trở nên im lặng.
Người giầu tới - chạy tới, thở gấp, vã mồ hôi, nước mắt dàn dụa - cả đời anh ta
lâm nguy. Thế rồi anh ta đột nhiên thấy cái túi ở gần ngựa; anh ta cầm nó đưa
lên tim, bắt đầu nhảy múa, trở nên hạnh phúc...
Nhà huyền
môn mở mắt ra và nói, "Trông đấy! Ta chẳng chỉ cho anh hạnh phúc là gì
sao?"
Bạn phải
biết khổ; chỉ thế thì bạn mới biết hạnh phúc là gì. Bạn cần bối cảnh. Mọi kinh
nghiệm đều là kinh nghiệm trên bối cảnh. Vị phật phải tới thế giới để cảm thấy
rằng mình là vị phật. Bạn phải tới thế giới và khổ để biết bạn là ai. Không có
nó, không có khả năng nào. Bạn ở trong cùng trạng thái mà người giầu này đã ở:
chạy quanh nhà huyền môn, mọi thứ bị cướp đi, kêu khóc. Tôi có thể thấy: mọi thứ
bị cướp, bạn chạy trong ngôi làng thế giới này. Đường thì không biết, nhưng bạn
bị cướp. Bạn bất hạnh tới chính cốt lõi, khổ sở. Chạy, chạy, chạy... một hôm bạn
sẽ quay lại cái cây, bạn sẽ thấy lại cái túi. Bạn sẽ nhảy múa; bạn sẽ cực lạc.
Bạn sẽ nói, "Bây giờ tôi biết hạnh phúc là gì."
Thế giới
là kinh nghiệm cần thiết. Nó là trường học. Người ta phải trải qua nó. Để biết
bản thân mình người ta phải đánh mất bản thân mình trước hết. Không có cách
khác; đó là cách duy nhất. Không cái gì có thể được làm về nó. Cái đó là thế.
Vâng,
đó là lí do tại sao. Bởi vì các bạn là chư phật, đó là lí do tại sao bạn khổ. Bởi
vì các bạn là chư phật, đó là lí do tại sao bạn rơi vào vô nhận biết. Bạn có thể
về nhà bất kì ngày nào. Điều đó là dành cho bạn; bạn phải quyết định và quay về
cội nguồn.
Trong
Ki tô giáo một từ đã bị hiểu nhầm rất nhiều, và đó là "repent - hối lỗi."
Từ Do Thái gốc cho "repent" nghĩa là trở về, không phải hối lỗi. Đó
là hối lỗi duy nhất - nếu bạn trở về! Nhưng chỉ bởi vì bị dịch là "hối lỗi"
toàn thể sự việc bị mất. Những người Mô ha mét giáo có từ tương tự, toba. Toba
nghĩa là trở về. Nó nghĩa là "đi về cội nguồn." Toba cũng giống như
repentance; cái đó nữa cũng không phải là hối lỗi. Người Jainas có một từ: họ gọi
nó là pratikraman; điều đó nghĩa là trở về.
Toàn thể
vấn đề là cách trở về cội nguồn từ nơi bạn đã tới. Và đó là thiền tất cả là gì:
trở về, quay lại cội nguồn và rơi vào trong nó lần nữa. Các bạn là chư phật,
các bạn đã từng là chư phật, các bạn sẽ vẫn còn là chư phật - nhưng phật tính
có ba giai đoạn: một, trước khi bạn đánh mất nó, thời thơ cấu của vị phật; thế
rồi, bạn đi tìm nó, thời thanh niên của vị phật; thế rồi, bạn đạt tới nó, tuổi
già. Mọi đứa trẻ đều là vị phật, mọi thanh niên đều là người tìm kiếm, và mọi
người già nên là, nếu mọi sự mà đúng, người đã đạt tới. Đó là lí do tại sao
chúng ta kính trọng và tôn vinh người già nhiều thế ở phương Đông. Nếu mọi thứ
diễn ra tốt lành, người trí huệ nghĩa là người đã quay lại tới cội nguồn.
Đứa trẻ
có hồn nhiên, nhưng nó vô nhận biết về điều đó, bởi vì nó có điều đó từ chính
lúc bắt đầu. Làm sao nó có thể trở nên nhận biết về điều đó được? Nó cần kinh
nghiệm về cái đối lập; chỉ thế thì nó sẽ trở nên nhận biết. Và thế thì nó sẽ
khao khát đạt tới việc trở lại điều đó lần nữa: mọi người đều khao khát lại là
đứa trẻ, lại hồn nhiên thế. Toàn thể kinh nghiệm này kì diệu thế.
Nhưng
nó đã không kì diệu thế vào lúc đó! Cứ quay lại thời thơ ấu của bạn mà xem. Đừng
nhớ nó - sống lại nó. Đó đã là khổ. Không đứa trẻ nào hạnh phúc: mọi đứa trẻ đều
muốn trở thành người lớn, trưởng thành, lớn, mạnh - mọi đứa trẻ - bởi vì mọi đứa
trẻ bản thân nó đều bất lực. Nó không biết nó có gì. Làm sao bạn có thể biết được
khi bạn còn chưa làm mất điều đó? Nó sẽ phải đánh mất hồn nhiên: nó sẽ phải đi
vào trong thế giới của suy đồi; nó sẽ phải đi sâu vào trong tội lỗi. Nó đã là
thánh nhân, nhưng tính thánh thiện đó đã không phải là thành tựu. Nó chỉ là món
quà tự nhiên.
Nếu cái
gì đó được tự nhiên trao cho bạn, bạn không thể đánh giá nó được. Đó là lí do tại
sao bạn không biết ơn chút nào.
Tôi đã
nghe một câu chuyện Sufi. Một người tới một nhà huyền môn Sufi và anh ta nói,
"Tôi thất vọng và tôi định tự tử. Tôi định dìm bản thân mình vào sông và
tôi thấy ông đang ngồi trên bờ. Tôi nghĩ, ‘Sao không thử nỗ lực cuối cùng?' Tôi
muốn biết ông nói gì." Nhà huyền môn nói, "Sao anh thất vọng thế?"
Người
này nói, "Tôi chẳng có gì cả. Đó là lí do tại sao tôi thất vọng - không một
xu. Tôi là người nghèo nhất trên thế giới, và tôi khổ. Và mọi thứ đều nhiều nỗ
lực thế - tôi mệt mỏi vì nó. Xin ban phúc cho tôi để cho tôi có thể chết bởi vì
tôi có vận đen tới mức bất kì cái gì tôi làm tôi bao giờ cũng thất bại. Tôi sợ
rằng ngay cả tự tử tôi cũng sẽ thất bại."
Nhà huyền
môn nói, "Anh đợi đấy. Nếu anh định tự tử và anh nói rằng anh không có gì,
cho ta một ngày đi. Ngày mai, ta sẽ xoay xở được."
Sáng
hôm sau ông ấy đưa anh ta tới hoàng đế. Hoàng đế là đệ tử của người Sufi này.
Ông ấy đi vào cung điện, nói với hoàng đế, quay lại, đưa người này tới hoàng đế
và nói với người này, "Hoàng đế sẵn sàng mua đôi mắt của anh. Và bất kì
giá nào anh đòi, ngài sẽ trả."
Người
này nói, "Ông nghĩ sao? Tôi điên chắc - bán mắt tôi à?"
Người
Sufi nói, "Anh đã nói anh chẳng có gì. Bây giờ, bất kì cái gì anh đòi, bất
kì giá nào - một triệu ru pi, hai triệu ru pi, mười triệu ru pi, trăm triệu ru
pi - nhà vua sẵn sàng mua đôi mắt. Và mới mấy giờ trước, anh đã nói anh chẳng
có gì - và anh không sẵn sàng bán mắt sao? Và anh định tự tử. Và ta đã thuyết
phục nhà vua mua mắt anh nữa, răng anh nữa, tay anh, chân anh. Anh ra giá và
chúng ta sẽ chặt mọi thứ và đưa tiền cho anh. Anh sẽ là người giầu nhất thế giới."
Người
này nói, "Tôi cứ tưởng ông là người trí huệ - ông dường như là kẻ sát
nhân!" Người này trốn biệt. Anh ta nói, "Ai biết được, nếu mình vào
cung điện và nhà vua cũng điên như thế này và họ bắt đầu móc mắt mình
ra..."
Anh ta
trốn biệt, nhưng lần đầu tiên anh ta nhận ra bạn sẽ đòi giá bao nhiêu cho đôi mắt
của bạn. Nhưng bạn chưa bao giờ biết ơn về chúng. Bạn chưa bao giờ cám ơn Thượng
đế rằng bạn đang sống động. Nếu bạn định chết chính khoảnh khắc này và ai đó có
đó để chia cho bạn thêm một ngày nữa, bạn sẽ sẵn sàng trả bao nhiêu? Bạn sẽ sẵn
sàng cho tất cả. Nhưng bạn chưa bao giờ cám ơn... bởi vì bạn được nó không mất
tiền. Bạn được nó như món quà, và không ai đánh giá cao món quà.
Thời
thơ ấu là món quà. Hồn nhiên có đó nhưng đứa trẻ vô nhận biết. Nó sẽ phải đánh
mất hồn nhiên. Khi nó đánh mất - trong tuổi thanh niên nó sẽ lang thang, sẽ bị
trộn lẫn vào trong các cách thức của thế giới, sẽ trở thành tối tăm hoàn toàn,
vấy bẩn, tội nhân - thế rồi người đó sẽ khao khát. Thế rồi người đó sẽ biết người
đó đã mất gì. Và thế rồi người đó sẽ đi tới nhà thờ và tới đền chùa và tới
Himalayas, và tìm kiếm thầy - và người đó đang hỏi cái không; người đó đang hỏi
chỉ điều này - trả lại hồn nhiên của người đó. Và nếu mọi thứ đi đúng và người
đó là người dũng cảm, đến cuối, đến lúc người đó sắp chết, người đó có thể đạt
tới hồn nhiên đó lần nữa.
Nhưng
khi người già trở thành đứa trẻ đó là khác biệt toàn bộ. Đó là định nghĩa về
thánh nhân: người già trở thành đứa trẻ lần nữa, hồn nhiên. Nhưng hồn nhiên của
người đó có phẩm chất khác bởi vì người đó biết, bây giờ, nó có thể bị mất; và
người đó biết, bây giờ, rằng khi nó mất người ta khổ vô cùng. Bây giờ người đó
biết rằng không có hồn nhiên này mọi thứ trở thành địa ngục. Bây giờ người đó
biết hồn nhiên này là trạng thái phúc lạc duy nhất, giải thoát duy nhất có đó.
Cùng điều
đó xảy ra với nhận biết của bạn: bạn có nó, bạn đánh mất nó, bạn giành lại nó.
Nó trở thành vòng tròn. Đó là lí do tại sao Jesus nói, "Chừng nào các ông
còn chưa là đứa trẻ, chừng nào các ông còn chưa giống như đứa trẻ, các ông sẽ
không vào vương quốc Thượng đế của ta." Đó là việc trở về; vòng tròn là đầy
đủ.
Quên từ
"hối lỗi" đi thay thế nó bằng "trở về," và Ki tô giáo trở
thành tự do với phạm tội. Cái "hối lỗi," từ "hối lỗi" đó đã
tạo ra toàn thể khổ sở. Trở về là hay; hối lỗi là hiện tượng xấu xí. Và tôn
giáo không nên tạo ra tội lỗi trong bạn, nó nên tạo ra dũng cảm. Tội lỗi tạo ra
sợ hãi. Và điều duy nhất được cần là dũng cảm - bạo dạn - trở về nhà.
Câu
hỏi thứ sáu
Người
ta có thể lấy cú nhảy bất thần với sự giúp đỡ của ma tuý không?
Không.
Điều đó sẽ là việc nhảy của ma tuý, không của bạn; và vấn đề là dành cho bạn lấy
cú nhảy, không dành cho ma tuý. Ma tuý không tìm kiếm chứng ngộ; chúng hoàn
toàn ổn như chúng vậy. Nếu bạn dùng ma tuý, và cái gì đó xảy ra cho bạn, thực sự
nó đang xảy ra cho ma tuý, không cho bạn. Nó xảy ra chỉ cho hoá chất của thân
thể, không cho tâm thức của bạn. Nó là hiện tượng mơ, ảo giác.
Thỉnh
thoảng nó có thể đẹp - thỉnh thoảng thôi, nhớ lấy. Thỉnh thoảng nó có thể là rất
địa ngục. Điều đó là tuỳ. Đó là lí do tại sao tôi nói ma tuý chỉ có thể tạo ra
tình huống trong hoá chất thân thể bạn, nhưng nếu tâm trí bạn trải qua địa ngục,
tâm trí sẽ tiếp tục đi qua địa ngục. Bây giờ địa ngục sẽ mạnh hơn, có vậy thôi;
bởi vì bây giờ hoá chất là khác. Bạn sẽ đi tới địa ngục, nhưng bạn bây giờ sẽ
đi nhanh hơn. Ma tuý có thể cho bạn tốc độ. Cho nên cũng tốt mà gọi ma tuý là
"tốc độ"; chúng chỉ cho tốc độ, không gì khác. Nếu bạn cảm thấy đẹp
và tốt, bạn sẽ cảm thấy đẹp và tốt "với tốc độ," nhưng chúng không thể
thay đổi được bạn. Bất kì cái gì bạn là sẽ vẫn còn như cũ.
Và nguy
hiểm là ở chỗ bạn có thể bị chúng lừa. Và một khi bạn bị lừa rồi và bạn nghĩ,
"Đây là cực lạc, đây là điều được cần," thế thì bạn bị lạc. Thế thì bạn
bao giờ cũng nghĩ dưới dạng đó: rằng dùng ma tuý và bạn kinh nghiệm Thượng đế.
Bạn chả kinh nghiệm cái gì cả, bởi vì Thượng đế không phải là kinh nghiệm chút
nào. Nó là việc dừng mọi kinh nghiệm. Khi mọi đối thể biến mất - kinh nghiệm là
đối thể - và khi chỉ chủ thể còn lại, tâm thức - không cái gì để biết, nhưng chỉ
mỗi người biết - thế thì có Thượng đế. Thượng đế không phải là đối thể; Thượng
đế là tính chủ thể. Không ma tuý nào có thể cho bạn điều đó.
Câu
hỏi thứ bẩy
Tôi
có đúng không khi cảm thấy rằng thầy đã đi qua con đường của chứng ngộ dần dần?
Thầy có nhảy múa khi chứng ngộ xảy ra không?
Tôi vẫn
đang nhảy múa đây. Nếu bạn có mắt bạn có thể thấy. Nếu bạn không có mắt tôi có
thể làm được gì?
Và
không có chứng ngộ dần dần; chứng ngộ bao giờ cũng bất thần. Bạn có thể chuẩn bị
dần dần, bạn có thể chuẩn bị bất thần, nhưng chứng ngộ bao giờ cũng bất thần.
Nó xảy ra trong một khoảnh khắc. Không phải là ai đó được chứng ngộ năm mươi phần
trăm, chứng ngộ sáu mươi phần trăm, không. Mới khoảnh khắc trước người đó đã là
một trăm phần trăm không chứng ngộ, và chỉ một khoảnh khắc sau đó người đó đã
chứng ngộ một trăm phần trăm. Điều đó xảy ra một cách bất thần: bằng không sẽ
có mức độ. Không có mức độ đâu.
Nó cũng
giống như chết: nó xảy ra trong một khoảnh khắc. Bạn không thể nói rằng một người
là chết một nửa. Cho dù người đó có vẻ chết một nửa, người đó hoàn toàn sống động;
đó chỉ là hình tướng. Một người có thể trong cơn mê, nằm vô thức, nhưng thế nữa
người đó vẫn sống hoàn toàn, không chết một nửa. Hoặc bạn chết hoặc bạn sống -
không có cách khác - hoặc thế này hoặc thế nọ. Chứng ngộ bao giờ cũng bất thần.
Và chuẩn
bị sao? Điều này là điểm rất tinh tế cần hiểu: chuẩn bị không phải cho chứng ngộ;
chuẩn bị là cho dũng cảm của bạn. Người dũng cảm có thể nhận nó ngay bây giờ;
người hèn sẽ mất nhiều năm để chuẩn bị cho bản thân mình. Toàn thể vấn đề là về
sợ. Nếu sợ bị bỏ đi, bạn ở trong tự do. Nếu bạn tiếp tục nuôi dưỡng nỗi sợ của
bạn và chăm sóc nỗi sợ của bạn, bạn sẽ không bao giờ tự do. Cho nên làm điều đó
thành rõ ràng trong tâm trí bạn đi: rằng chứng ngộ không cần chuẩn bị; mọi chuẩn
bị chỉ bởi vì bạn sợ. Cho nên điều đó tuỳ thuộc vào bạn. Bất kì khi nào bạn quyết
định vứt bỏ sợ, nó có thể xảy ra.
Nó
không phải là cái gì đó bên ngoài bạn mà phải được đạt tới; bạn đã mang nó cùng
bạn rồi. Điều đó hệt như sinh con: người đàn bà mang thai - đứa trẻ đã ở đó rồi,
đập rộn ràng, sống động, đạp - nhưng nếu người đàn bà rất sợ hãi, việc sinh sẽ
mất thời gian lâu. Nếu cô ấy rất sợ và căng thẳng, khi đứa trẻ muốn ra khỏi bụng
mẹ, cô ấy sẽ siết toàn thể cơ chế trong sợ hãi và sẽ không cho phép đứa con đi
ra. Đứa trẻ cần lối chuyển thảnh thơi để đi ra, và người đàn bà căng thẳng tới
mức cô ấy sẽ không cho phép đứa trẻ đi ra. Và đứa trẻ muốn ra bởi vì bây giờ đó
là cuộc sống duy nhất của nó - vài ngày nữa và, nếu nó ở trong bụng mẹ, nó sẽ
chết. Cho nên đứa trẻ sẽ làm mọi nỗ lực để đi ra, và người đàn bà căng thẳng:
có xung đột. Xung đột đó tạo ra đau; bằng không thì không việc sinh trẻ con nào
đáng phải bị đau. Không có nhu cầu; nó không phải là sự cần thiết.
Tới các
bộ lạc xưa, cổ đại ở Ấn Độ mà xem. Việc sinh con xảy ra dễ dàng, tự nhiên tới mức
những người đó chưa bao giờ nghe nói rằng có đau gì trong nó. Người đàn bà sẽ
làm việc trên cánh đồng, và đứa trẻ được sinh ra - không một người chăm sóc cô ấy;
cô ấy sẽ tự chăm sóc mình. Cô ấy sẽ để đứa trẻ dưới cây, làm công việc ban ngày
của mình - không vội gì về nhà - thế rồi đến tối đem đứa trẻ về. Đơn giản. Chỉ
đơn giản vậy, như nó xảy ra trong con vật, không có vấn đề gì.
Người mẹ
tạo ra vấn đề. Người mẹ căng thẳng, sợ hãi. Căng thẳng đó, và nỗ lực của đứa trẻ
để đi ra, tạo ra cuộc vật lộn; và, thế thì, mất thời gian.
Đứa trẻ
sẵn sàng đi ra vào bất kì khoảnh khắc nào. Bạn đã trải qua mọi thời kì thai
nghén. Như tôi thấy, mọi người đều trong tháng thứ chín - mọi người bao giờ
cũng ở trong tháng thứ chín. Bây giờ, toàn thể vấn đề là làm sao thảnh thơi và
để đứa trẻ ra và được sinh ra. Bạn có thể thảnh thơi chỉ nếu bạn không sợ. Chấp
nhận đi, đừng sợ. Chấp nhận cuộc sống. Nó là người bạn, không phải kẻ thù. Toàn
thể sự tồn tại này là nhà; bạn không là người lạ ở đây. Quên mọi điều Darwin
nói đi - sống còn, vật lộn, chinh phục. Toàn điều vô nghĩa. Nghe theo những người
nói nó là nhà đi, bởi vì họ là đúng. Bằng không thì không có thể được.
Bạn được
sinh ra trong cuộc sống - làm sao nó có thể chống lại bạn được? Làm sao người mẹ
có thể chống lại đứa con được? Và bạn sẽ trở lại nó: cũng giống như con sóng đạt
tới đỉnh, nhảy múa dưới mặt trời, và thế rồi trở lại. Làm sao đại dương có thể
chống lại sóng được? Thực ra toàn thể sức mạnh của sóng là món quà từ đại
dương: nó vươn lên cao, không phải nó vươn lên đâu, nhưng bởi vì đại dương dâng
lên trong nó.
Bạn chỉ
là những con sóng trong đại dương vũ trụ của tâm thức. Chấp nhận điều đó đi. Cảm
thấy như ở nhà. Bạn không là người lạ ở đây; bạn được sự tồn tại yêu mến. Và thế
rồi, đột nhiên, bạn thu lấy dũng cảm vì không có sợ.
Chứng
ngộ bao giờ cũng bất thần. Nếu bạn phải đi dần dần đấy là vì tâm trí không chấp
nhận của bạn, sợ sệt, thận trọng.
Câu
hỏi thứ tám
Thầy
có thực biết cách làm tôi điên không. Bây giờ, ngay cả chứng ngộ cũng không còn
đủ tốt thêm nữa. Không, nó phải là bất thần; bằng không chúng tôi vẫn bỏ lỡ cái
gì đó. Nếu tôi có bao giờ gặp Thượng đế tôi sẽ bắn ông ấy. Làm sao thầy mong đợi
tôi và cân bằng của tôi nếu trước hết thầy cứ nhấn mạnh vào quên chứng ngộ đi,
sống một cách tự nhiên, và nếu bất kì cái gì mà phải được làm là thực hành kiên
nhẫn, và thế rồi đùng một cái tôi phải lấy một bước khổng lồ bẩy trong một -
dũng cảm và nhảy sao? Tất cả điều này chỉ làm cho chúng tôi lâm vào trạng thái
tuyệt vọng sao?
Tất
nhiên rồi.
Và tôi
cũng sẽ bảo bạn rằng bất kì khi nào bạn gặp Thượng đế, bắn ông ấy đi... bởi vì
đó sẽ là rào chắn cuối cùng. Bắn ông ấy ngay lập tức để cho một mình bạn được bỏ
lại trong tính một mình của bạn; bằng không ông ấy sẽ trở thành thế giới, kinh
nghiệm.
Và toàn
thể vấn đề này, bạn đã hiểu rõ, là dẫn bạn tới điên khùng. Điên tới mức bạn trở
nên chán với cái điên của bạn và đột nhiên nhảy ra khỏi nó; bằng không thì bạn
sẽ không nhảy đâu. Nếu bạn ở nhà trong cái điên khùng của bạn, làm sao bạn sẽ
nhảy ra khỏi nó? Cho nên tôi sẽ làm toàn thể tình huống thành tuyệt vọng, tuyệt
vọng mãnh liệt tới mức bạn nhảy ra khỏi bộ da của bạn, và bạn được tự do.
Câu
hỏi thứ chín
Tôi
đã kinh nghiệm trung tâm của của vô hiện hữu từ đó mọi hiện hữu nảy sinh cũng
như cực lạc của điều thầy nói. Nếu tôi hỏi...
Nhưng nếu
bạn đã kinh nghiệm vô hiện hữu, cần gì mà hỏi? Không có "nếu" nếu bạn
đã kinh nghiệm. Nếu bạn hỏi, bạn có thể đã tưởng tượng rằng bạn đã kinh nghiệm
trạng thái của vô hiện hữu - bởi vì từ trạng thái của vô hiện hữu, không câu hỏi
nào nảy sinh. Chúng không thể nảy sinh được; không có khả năng nào. Ai sẽ tạo
ra câu hỏi trong trạng thái vô hiện hữu? Một khi bạn đã biết cái shunya đó, cái
trống rỗng đó, chẳng cái gì nảy sinh.
Bạn phải
đã tưởng tượng rồi. Và nó xảy ra: trước khi người ta đạt tới trạng thái này,
người ta tưởng tượng nó nhiều lần, bởi vì ham muốn. Nghe tôi liên tục, bạn tạo
ra ham muốn: làm sao được chứng ngộ, làm sao tự do khỏi mọi đau khổ này. Ham muốn
đó sẽ tạo ra giấc mơ. Nếu ham muốn là rất mãnh liệt nó sẽ tạo ra giấc mơ sinh động
tới mức chúng sẽ có vẻ như linh ảnh. Chúng sẽ thực hơn thực tại bình thường; và
thế thì bạn sẽ nghĩ rằng bạn đã kinh nghiệm. Không đâu.
Nếu
kinh nghiệm về vô hiện hữu xảy ra, mọi câu hỏi tan biến - không phải là chúng
được giải, không câu hỏi nào đã bao giờ được giải, nhưng bởi vì câu hỏi là ngớ
ngẩn. Chúng không thể được giải. Mọi câu hỏi đều ngớ ngẩn. Khi tôi nói điều này
tôi ngụ ý: nếu ai đó hỏi, "Mùi của mầu đỏ là gì?" câu hỏi này có vẻ
đúng về văn phạm, nhưng nó ngớ ngẩn vì mầu đỏ, hay bất kì mầu nào cho điều đó,
chả có kết nối gì với bất kì mùi nào. Nhưng ai đó hỏi, "Mầu đỏ có mùi
gì?”... nó là ngớ ngẩn. Mọi câu hỏi đều ngớ ngẩn; cho nên chúng không cần được
giải.
Một khi
bạn im lặng, tuyệt đối im lặng, bạn đột nhiên hiểu cái ngu xuẩn của mọi câu hỏi
- và mọi triết lí, bởi vì tất cả các triết lí đều phụ thuộc vào quan niệm rằng
câu hỏi là đáng được trả lời.
Không.
Bạn có thể tưởng tượng; khi bạn tưởng tượng thế thì điều này sẽ xảy ra.
"Tôi
đã kinh nghiệm trung tâm của của vô hiện hữu từ đó mọi hiện hữu nảy sinh cũng
như cực lạc của điều thầy nói. Nếu tôi hỏi tôi làm gì để nhảy vào trong chứng
ngộ...?"
Nhưng
cái gì là nhu cầu bây giờ? Bạn nói bạn đã kinh nghiệm trung tâm của vô hiện hữu.
Bạn nói rằng bạn đã đạt tới và kinh nghiệm trạng thái cực lạc. Đây là chứng ngộ.
Thế thì bất kì cú nhảy nào đều sẽ là nhảy ra khỏi nó. Cho nên xin bạn, đừng nhảy!
Bây giờ việc nhảy sẽ là nguy hiểm. Bạn sẽ nhảy vào thế giới lần nữa. Đây là
dành cho người trần tục mà tôi đang lay - "nhảy vào chứng ngộ" -
không dành cho chư phật, những người đã đạt tới. Họ không nên nhảy. Họ nên
tránh mọi cú nhảy và mọi cám dỗ nhảy; bằng không họ sẽ trở lại trong thế giới,
và thế thì lần nữa rắc rối sẽ nảy sinh.
Nhớ đừng
trở thành nạn nhân của tưởng tượng. Tưởng tượng có thể chơi trò chơi vô cùng -
không chỉ với bạn; nó đã chơi với mọi người. Bất kì cái gì bạn đòi hỏi, nó có
thể cung cấp cho bạn.
Chuyện
xảy ra: Mulla Nasruddin xin việc trên một con tầu. Anh ta được phỏng vấn. Người
nhận cuộc phỏng vấn hỏi, "Nếu một cơn bão tới, anh sẽ làm gì?" Anh ta
nói, "Tôi sẽ thả neo."
Người
này nói, "Lại có cơn bão khác tới, và thậm chí còn lớn hơn cơn đầu, anh sẽ
làm gì?"
Anh ta
nói, "Tôi sẽ thả neo khác." Cứ thế cuộc phỏng vấn tiếp diễn. " -
cơn bão thứ mười!"
Và
Nasruddin nói, "Tôi sẽ thả neo khác."
Người
này nói, "Nhưng anh lấy đâu ra lắm neo thế?"
Anh ta
nói, "Từ chỗ anh có được bão ấy! Cùng chỗ ấy."


Posted in: 
0 nhận xét:
Post a Comment