Yoga:
Alpha và Omega (Tập 8)
Bài
nói về Kinh Yoga của Patanjali
Chương
7. Bên ngoài lỗi của việc kinh nghiệm
36.
Kinh nghiệm là kết quả của tính không có khả năng thấy khác biệt giữa purusha,
tâm thức thuần khiết, và sattva, thông minh thuần khiết, mặc dầu chúng là tuyệt
đối phân biệt.
Thực
hiện pamyama trên mối quan tâm tới cái ta đem tới tri thức về purusha tách rời
khỏi tri thức về người khác.
37.
Từ điều này theo sau là việc nghe, sờ, thấy, nếm và ngửi một cách trực giác.
38.
Đây là những quyền năng khi tâm trí được chỉnh theo bên ngoài, nhưng là các chướng
ngại trên con đường của samadhi.
Một
trong những lời kinh quan trọng nhất của Patanjali - chính điều then chốt. Phần
cuối cùng này của Kinh Yoga của Patanjali có tên là "kaivalya pada."
Kaivalya nghĩa là summum bonum - giải thoát tối thượng, tự do toàn bộ của tâm
thức, điều không biết tới giới hạn, điều không biết tới không thuần khiết. Từ
kaivalya là rất hay; nó có nghĩa là tính một mình hồn nhiên; nó có nghĩa là
tính một mình thuần khiết.
Từ
"tính một mình" phải được hiểu. Nó không phải là cô đơn. Cô đơn có
tính tiêu cực khi bạn khao khác về người khác. Cô đơn là cảm giác về thiếu người
khác; một mình là việc nhận ra bản thân người ta. Cô đơn là xấu; một mình là cực
kì đẹp. Một mình là khi bạn hài lòng tới mức bạn không cần người khác, tới mức
người khác đã hoàn toàn biến mất khỏi tâm thức bạn - người khác không làm ra
cái bóng nào lên bạn, người khác không tạo là giấc mơ nào trong bạn, người khác
không kéo bạn ra.
Người
khác liên tục kéo bạn khỏi trung tâm. Câu nói nổi tiếng của Sartre, Patanjali
chắc đã hiểu nó rõ, là, "Người khác là địa ngục." Người khác có thể
không là địa ngục, nhưng địa ngục được tạo ra bởi ham muốn của bạn về người
khác. Ham muốn về người khác là địa ngục.
Và là
vô ham muốn về người khác là đạt tới sự rõ ràng tinh khôi của bản thể. Thế thì
bạn hiện hữu, và bạn là cái toàn thể - và không tồn tại ai ngoài bạn. Điều này
Patanjali gọi là kaivalya.
Và cách
thức hướng tới kaivalya, con đường, là, bước trước hết, bản chất nhất, vivek,
khu biệt; bước quan trọng thứ hai là vairagya, từ bỏ; và thứ ba là nhận ra
kaivalya, tính một mình.
Tại sao
bạn khao khát nhiều thế về người khác? Sao có ham muốn này - cái điên khùng thường
xuyên về người khác? Bạn đã lấy bước sai nào? Tại sao bạn không được thoả mãn với
bản thân bạn? Sao bạn không cảm thấy được hoàn thành? Sao bạn nghĩ rằng bằng
cách nào đó bạn thiếu cái gì đó? Quan niệm sai này rằng bạn không đầy đủ nảy
sinh từ đâu? Nó nảy sinh từ sự đồng nhất với thân thể. Thân thể là người khác.
Một khi bạn đã lấy bước đầu tiên sai, thế thì bạn sẽ cứ đi tiếp mãi, và không
có tận cùng cho nó.
Với
vivek Patanjali ngụ ý: khu biệt bản thân bạn như tách rời khỏi thân thể - nhận
ra rằng bạn ở trong thân thể nhưng bạn không là thân thể, nhận ra rằng bạn ở
trong tâm trí nhưng bạn không là tâm trí. Nhận ra rằng bạn bao giờ cũng là nhân
chứng thuần khiết - sakshin drashta - người thấy. Bạn chưa bao giờ là cái được
thấy, bạn chưa bao giờ là đối thể. Bạn là tính chủ thể thuần khiết.
Soren
Kierkegaard, một trong những nhà tư tưởng hiện sinh có ảnh hưởng nhất ở phương
Tây, đã nói, "Thượng đế là tính chủ thể." Ông ấy tới rất gần
Patanjali. Ông ấy ngụ ý gì khi ông ấy nói Thượng đế là tính chủ thể? Khi mọi đối
thể đều được biết là tách rời khỏi bạn, chúng bắt đầu biến mất. Chúng tồn tại
qua sự hợp tác của bạn. Nếu bạn nghĩ bạn là thân thể, thế thì thân thể là liên
tục. Nó cần sự giúp đỡ của bạn, năng lượng của bạn. Nếu bạn nghĩ bạn là tâm
trí, tâm trí vận hành. Nó cần sự giúp đỡ của bạn, sự hợp tác của bạn, năng lượng
của bạn.
Đây là
một trong những cơ chế bên trong: rằng chỉ bằng sự hiện diện của bạn, tự nhiên
trở nên sống động. Chỉ bằng sự hiện diện của bạn mà thân thể vận hành như sống
động; chỉ bằng sự hiện diện của bạn mà tâm trí bắt đầu vận hành.
Trong
yoga họ nói dường như người chủ đã đi ra ngoài; thế rồi họ nói người đó quay về
nhà. Những kẻ phục vụ đang tán gẫu và ngồi trên bậc cửa nhà và hút thuốc, và
không ai lo nghĩ về ngôi nhà. Khoảnh khắc người chủ vào, việc tán gẫu của họ dừng
lại, họ không còn hút thuốc, họ đã giấu thuốc lá của họ đi và họ bắt đầu làm việc,
và họ đang cố gắng chứng tỏ rằng họ tham gia nhiều thế vào công việc của họ tới
mức bạn thậm chí không thể nhận ra được rằng mới khoảnh khắc trước họ còn tán gẫu,
ngồi lười nhác trên bậc cửa, nghỉ ngơi. Chỉ sự hiện diện của người chủ, và mọi
thứ lắng đọng - dường như thầy giáo đã đi ra khỏi lớp và có nhiều rối loạn, gần
như hỗn độn, và thầy giáo quay lại và mọi đứa trẻ lại ngồi yên trong chỗ của
chúng và chúng bắt đầu viết, làm bài tập, và có im lặng hoàn toàn. Chính sự hiện
diện.
Bây giờ
các nhà khoa học có cái gì đó song song với nó. Họ gọi nó là tác nhân xúc tác.
Có vài hiện tượng khoa học trong đó một chất nào đó được cần chỉ để hiện diện.
Nó không hành động theo bất kì cách nào, nó không đi vào trong bất kì hoạt động
nào, nhưng chỉ sự hiện diện của nó giúp cho hoạt động nào đó xảy ra - nếu nó
không hiện diện hoạt động đó sẽ không xảy ra. Nếu nó hiện diện, nó vẫn còn
trong bản thân nó, nó không đi ra ngoài. Chính sự hiện diện này là xúc tác - nó
tạo ra hoạt động nào đó trong ai đó khác, ở đâu đó khác.
Patanjali
nói rằng bản thể bên trong nhất của bạn là không hoạt động, nó bất hoạt. Bản thể
bên trong nhất được gọi trong yoga là purusha. Tâm thức thuần khiết của bạn là
tác nhân xúc tác. Nó chỉ ở đó không làm gì cả - nhìn mọi thứ, nhưng không làm
gì; xem mọi thứ, nhưng không tham gia vào bất kì cái gì. Bằng sự hiện diện tuyệt
đối của purusha, prakriti, tự nhiên - tâm trí, thân thể, mọi thứ - bắt đầu vận
hành.
Nhưng
chúng ta bị đồng nhất với thân thể, chúng ta bị đồng nhất với tâm trí: chúng ta
tuột ra khỏi người chứng kiến và trở thành người làm. Đó là toàn thể bệnh của
con người. Vivek là thuốc - cách trở về nhà, cách vứt bỏ ý tưởng sai lầm này rằng
bạn là người làm, và cách đạt tới sự sáng tỏ của việc chỉ là nhân chứng. Phương
pháp luận này được gọi là vivek.
Một khi
bạn đã hiểu rằng bạn không là người làm và bạn là người quan sát, điều thứ hai
xảy ra một cách tự phát - từ bỏ, tính chất sannyas, vairagya. Điều thứ hai là:
bây giờ bất kì cái gì bạn đã làm trước đây, bạn không thể làm được. Bạn đã dính
líu quá nhiều vào nhiều thứ bởi vì bạn tưởng bạn là thân thể, bởi vì bạn tưởng
bạn là tâm trí. Bây giờ bạn biết rằng bạn không là thân thể không là tâm trí,
cho nên nhiều hoạt động mà bạn đã theo và săn đuổi và phát điên lên đơn giản mất
đi. Việc mất đi đó là vairagya; đó là tính chất sannyas, từ bỏ.
Cách
nhìn của bạn, vivek của bạn, hiểu biết của bạn, đem tới biến đổi: đó là
vairagya. Và khi vairagya là đầy đủ, đỉnh cao khác nảy sinh, chính là kaivalya
- lần đầu tiên bạn biết bạn là ai. Nhưng bước đầu tiên của sự đồng nhất dẫn bạn
đi lạc lối, thế thì một khi bạn đã lấy bước đầu tiên, một khi bạn đã bỏ qua việc
chuẩn bị của bạn và bạn đã bị bắt vào trong đồng nhất, thế thì nó cứ tiếp diễn
mãi; và bước này dẫn tới bước khác, rồi tới bước khác nữa, và bạn ngày càng
trong bãy lầy và trong đống lộn xộn. Để tôi kể cho bạn một giai thoại:
Hai bạn
trẻ đi vào xã hội và bạn trẻ Cohen có hi vọng lớn là cưới một cô có quyền thừa
kế. Để cho mình được hỗ trợ tinh thần lớn hơn, anh ta đem anh bạn trẻ Levy đi
cùng mình tới gặp bố mẹ cô gái. Bố mẹ mỉm cười với bạn trẻ Cohen và nói,
"Bác biết cháu đang trong kinh doanh quần áo."
Cohen gật
đầu một cách bồn chồn và nói, "Dạ vâng, kinh doanh nhỏ thôi."
Levy vỗ
lưng cậu ta và nói, "Anh ấy khiêm tốn thế, khiêm tốn thế. Anh ấy có hai
mươi bẩy cửa hàng và đang thương lượng thêm." Bố mẹ nói, "Bác biết
cháu có một căn hộ." Cohen mỉm cười, "Vâng, có hai phòng khiêm tốn."
Cậu trẻ
Levy bắt đầu cười, "Khiêm tốn, khiêm tốn! Anh ấy có một tầng mái ở Park
Lane." Bố mẹ tiếp tục, "Và cháu có xe ô tô?" "Dạ
vâng," Cohen nói. "Một chiếc cực đẹp."
"Cực
đẹp chưa là gì nhé!" Levy xen vào. "Anh ấy có ba xe Rolls-Royces, và
đó chỉ để dùng trong thị trấn."
Cohen hắt
hơi. "Cháu bị cảm lạnh à?" bố mẹ lo lắng hỏi. "Dạ vâng, chỉ cảm
xoàng thôi," Cohen đáp. "Xoàng à, chưa là gì nhé!" Levy la lên.
"Bị hẳn lao cơ!"
Bước
này dẫn tới bước khác, và một khi bạn đã lấy bước sai, cuộc đời bạn trở thành
việc phóng đại cái sai đó. Nó được soi gương và phản xạ theo triệu cách. Và nếu
bạn không sửa nó ở đó - bạn có thể cứ sửa khắp thế giới - bạn sẽ không có khả
năng sửa nó.
Gurdjieff
thường nói với đệ tử của ông ấy, "Điều đầu tiên là trở nên không bị đồng
nhất và liên tục nhớ rằng ông là nhân chứng, chỉ là tâm thức - không là hành động,
không là ý nghĩ." Nếu việc nhớ này trở thành hiện tượng được kết tinh
trong bạn, bạn đã đạt tới vivek, khu biệt; thế thì vairagya theo sau một cách tự
phát. Nếu bạn không trở nên khu biệt, samsar, thế giới, theo sau một cách tự
phát. Nếu bạn trở nên bị đồng nhất với thân thể và tâm trí, bạn đi ra ngoài - bạn
đi vào trong thế giới. Bạn bị trục xuất khỏi vườn Eden. Nếu bạn khu biệt và bạn
nhớ rằng bạn ở trong thân thể và thân thể là chỗ trú ngụ và bạn là người chủ và
tâm trí chỉ là máy tính sinh học, bạn là người chủ và tâm trí chỉ là nô lệ; thế
thì, đó là việc quay vào trong. Thế thì bạn không đi trong thế giới, bởi vì bước
thứ nhất đã bị loại bỏ. Bây giờ bạn không còn được bắc cầu với thế giới, đột
nhiên bạn bắt đầu rơi vào trong. Đây là điều vairagya, từ bỏ, là gì.
Và khi
bạn cứ rơi vào trong và vào trong và vào trong và tới điểm cuối cùng bên ngoài
cái đó không có đi nữa, summum bonum, nó được gọi là kaivalya: bạn đã trở thành
một mình. Bạn không cần bất kì ai. Bạn không cần nỗ lực thường xuyên rót đầy bản
thân bạn bằng cái gì đó hay cái khác. Bây giờ bạn trong hoà điệu với cái trống
rỗng của bạn, và bởi vì việc quay vào trong của bạn, mà trong đó là trống rỗng,
chính cái trống rỗng đã trở thành đầy, vô hạn, sự hoàn thành, kết quả của hiện
hữu.
Purusha
này có đó ngay từ đầu, purusha này có đó ở cuối, và giữa hai điều này chỉ là một
giấc mơ lớn.
Lời
kinh thứ nhất:
Kinh
nghiệm là kết quả của tính không có khả năng thấy khác biệt giữa purusha, tâm
thức thuần khiết, và sattva, thông minh thuần khiết, mặc dầu chúng là tuyệt đối
phân biệt.
Thực hiện
pamyama trên mối quan tâm tới cái ta đem tới tri thức về purusha tách rời khỏi
tri thức về người khác.
Từng từ
đều phải được hiểu bởi vì từng từ là cực kì có ý nghĩa.
"Kinh
nghiệm là kết quả của tính không có khả năng thấy khác biệt..." Mọi kinh
nghiệm đều chỉ là sai sót. Bạn nói, "Tôi khổ," hay bạn nói, "Tôi
sướng," hay bạn nói, "Tôi cảm thấy đói," hay bạn nói, "Tôi
cảm thấy rất thoải mái và mạnh khoẻ" - mọi kinh nghiệm đều là một sai sót,
là việc hiểu lầm.
Khi bạn
nói, "Tôi đói," bạn thực sự ngụ ý gì? Bạn đáng phải nói, "Tôi ý
thức rằng thân thể đói." Bạn không nên nói, "Tôi đói." Bạn không
đói. Thân thể đói, bạn là người biết sự kiện này. Kinh nghiệm này không phải là
của bạn, chỉ là nhận biết. Kinh nghiệm này là của thân thể, nhận biết là của bạn.
Khi bạn cảm thấy khổ, lần nữa, kinh nghiệm này có thể là của thân thể hay của
tâm trí - điều không phải là hai.
Thân thể
và tâm trí là một cơ chế. Thân thể là cơ chế thô của cùng một thực thể, tâm trí
là cơ chế tinh. Nhưng cả hai là như nhau. Nói "thân và tâm" là không
tốt, chúng ta nên nói "thân tâm." Thân thể không là gì ngoài tâm trí
theo cách thô, và nếu bạn quan sát thân thể mình, bạn sẽ thấy rằng thân thể
cũng vận hành như tâm trí. Bạn ngủ say, một con ruồi bay tới và vo ve quanh mặt
bạn - bạn xua nó đi bằng tay mà không dậy hay thức dậy theo bất kì cách nào.
Thân thể vận hành, rất lưu tâm. Hay cái gì đó bắt đầu bò lên chân bạn - bạn ném
nó đi. Ngủ say. Bạn sẽ không nhớ vào buổi sáng. Thân thể vận hành như tâm trí -
rất thô, nhưng nó vận hành như tâm trí.
Cho nên
thân-tâm có mọi kinh nghiệm - tốt hay xấu, hạnh phúc, bất hạnh, chả khác biệt
gì. Bạn không bao giờ là người kinh nghiệm, bạn bao giờ cũng là nhận biết về
kinh nghiệm. Cho nên Patanjali nói trong một phát biểu rất bạo dạn, "Kinh
nghiệm là kết quả của tính không có khả năng thấy khác biệt..." Mọi kinh
nghiệm đều là sai sót. Sai sót nảy sinh bởi vì bạn không khu biệt, bạn không biết
ai là ai.
Điều đó
xảy ra nhiều lần. Ở vùng Amazon có một bộ lac nhỏ những người nguyên thuỷ. Khi
người vợ sinh con, người chồng cũng nằm trên cái cũi khác. Vợ bắt đầu kêu la và
chồng cũng bắt đầu kêu la. Khi lần đầu tiên điều đó được khám phá ra, điều đó
là không thể nào tin được. Chồng đang làm gì vậy, và để làm gì? Vợ đang trải
qua cơn đau, nhưng tại sao lại chồng? Anh ta diễn kịch sao? Và thế rồi nhiều
nghiên cứu đã được tiến hành trên điều đó và người ta thấy rằng chồng không
đóng kịch. Cơn đau thực sự xảy ra một khi bạn bị đồng nhất. Từ hàng nghìn năm
tâm trí của bộ lạc đó đã được ước định rằng vì vợ và chồng cả hai đều là bố mẹ
của đứa trẻ, cả hai phải đau.
Dường
như hoàn toàn được. Phong trào giải phóng của phụ nữ nên đồng ý với họ. Sao chỉ
đàn bà? Và những người chồng này cứ thế, họ không khổ sao? Họ không mang đứa
con trong bụng trong chín tháng, và thế rồi khi đứa trẻ được sinh ra toàn thể
trách nhiệm dường như là của người mẹ. Tại sao lại điều này?
Nhưng bộ
lạc đó đã sống theo cách đó. Các nhà tâm lí, những người nghiên cứu y tế, đã
quan sát đàn ông thực sự trải qua đau đớn - thực sự. Không thể nào tin được cho
chúng ta bởi vì chúng ta không bị đồng nhất theo cách đó. Chồng bị đồng nhất thế
với vợ - chính việc đồng nhất rằng "cô ấy đang trải qua đau đớn" -
anh ta bắt đầu có đau nhói.
Thỉnh
thoảng bạn có thể đã quan sát điều đó. Nếu bạn yêu ai đó rất nhiều và anh ta
đau khổ, bạn bắt đầu đau khổ. Đó là điều thấu cảm là gì. Nếu người yêu của bạn
đau khổ, bạn bắt đầu đau khổ. Nếu người yêu của bạn sung sướng, bạn bắt đầu cảm
thấy sung sướng. Nếu người yêu của bạn nhảy múa, bạn cảm thấy thích nhảy múa.
Bạn được
hoà điệu với người yêu của bạn - bạn trở nên bị đồng nhất.
Bây giờ
điều này dường như là trường hợp rất ngớ ngẩn, rằng xã hội này vẫn tiếp tục và
chồng thực sự đau nhiều gần như vợ, và không có khác biệt gì. Bây giờ ánh sáng
mới đã tới về đau của đàn bà nữa. Một nhà phân tâm ở Pháp đã việc sâu trên nó
và ông ấy thấy rằng đàn bà đau chỉ bởi vì họ tin theo cách đó. Có những bộ lạc
trong đó thậm chí không người vợ nào đau cả.
Ở Ấn Độ
có những bộ lạc. Trong các xã hội nguyên thuỷ vợ sẽ tiếp tục làm việc trên cánh
đồng, chặt củi, chở củi, và đột nhiên cô ấy sẽ đẻ con, để đứa con vào trong
thùng, và về nhà. Cô ấy sẽ đẻ con trên cánh đồng, để con dưới cây và tiếp tục
công việc của mình, công việc phải được hoàn thành, và đến tối cô ấy sẽ đem đứa
trẻ về nhà. Không đau. Điều gì đã xảy ra? Điều đó nữa cũng là niềm tin, ước định.
Và bây
giờ hàng triệu đàn bà sẵn sàng đẻ con mà không đau gì ở thế giới phương Tây, việc
sinh không đau; chỉ hệ thống niềm tin phải được thay đổi. Họ phải được giải
thôi miên. Họ phải được nói cho rằng đây chỉ là ý tưởng - đau thực sự không xảy
ra; nó chỉ là ý tưởng. Và một khi bạn có ý tưởng bạn tạo ra nó. Một khi bạn có
ý tưởng nó bắt đầu xảy ra - nó là phóng chiếu của bạn.
Patanjali
nói mọi kinh nghiệm đều là sai sót - sai sót trong cách nhìn của bạn. Bạn trở
nên bị đồng nhất với đối thể, và chủ thể bắt đầu nghĩ dường như nó là đối thể.
Bạn cảm thấy đói, nhưng bạn không đói - thân thể đói. Bạn cảm thấy đau, nhưng bạn
không đau - thân thể đang bị đau; bạn chỉ tỉnh táo.
Lần sau
cái gì đó xảy ra cho bạn - và mọi khoảnh khắc cái gì đó này khác xảy ra - chỉ
quan sát. Chỉ cố gắng bắt giữ việc nhớ này rằng "Mình là nhân chứng,"
và xem nhiều sự thay đổi thế nào. Một khi bạn có thể nhận ra bạn là nhân chứng,
nhiều thứ đơn giản biến mất, bắt đầu biến mất. Và một ngày tới mà là ngày chung
cuộc, ngày của chứng ngộ, khi mọi kinh nghiệm đều ngã sóng xoài. Đột nhiên bạn ở
bên ngoài kinh nghiệm: bạn không trong thân thể, bạn không trong tâm trí; bạn ở
bên ngoài cả hai. Đột nhiên bạn bắt đầu nổi như mây, trên tất cả, bên ngoài tất
cả. Trạng thái đó của vô kinh nghiệm là trạng thái của kaivalya.
Bây giờ
thêm một điều nữa về nó. Có những người nghĩ rằng tâm linh cũng là kinh nghiệm.
Họ không biết. Có những người tới tôi và họ nói, "Chúng tôi muốn có kinh
nghiệm tâm linh nào đó." Họ không biết điều họ nói. Kinh nghiệm như thế là
của thế gian. Không có kinh nghiệm tâm linh - không thể có được. Gọi một kinh
nghiệm là "tâm linh" là làm sai lạc nó đi. Tâm linh chỉ là việc nhận
ra nhận biết thuần khiết, purusha.
Điều đó
xảy ra như thế nào? Làm sao chúng ta bị đồng nhất? Theo thuật ngữ yoga chân lí,
chân lí tối thượng, có ba thuộc tính của nó, sat chit anand - sat-chit-anand.
sat nghĩa là "hiện hữu" - phẩm chất của vĩnh hằng, phẩm chất của thường
hằng, hiện hữu. chit: chit nghĩa là "tâm thức," nhận biết - chit là
năng lượng, chuyển động, quá trình. Và anand: anand là "phúc lạc." Ba
điều này đã được gọi là ba thuộc tính của điều tối thượng. Đây là ba ngôi yoga;
tất nhiên, khoa học hơn ba ngôi Ki tô giáo bởi vì nó không nói về ba người -
Thượng đế, Thánh thần linh thiêng, Con trai. Nó nói về việc nhận ra. Khi người
ta đạt tới đỉnh tối thượng của sự tồn tại, người ta nhận ra ba điều: rằng người
ta hiện hữu và người ta sẽ vẫn còn, đó là sat; thứ hai, người ta hiện hữu và
người ta là ý thức - người ta không giống như vật chất chết - người ta hiện hữu
và người ta biết rằng người ta hiện hữu, đó là chit; và, người ta biết rằng người
ta hiện hữu và người ta cực kì phúc lạc.
Bây giờ
để tôi giải thích nó cho bạn. Gọi nó là "phúc lạc" cũng không đúng, bởi
vì thế thì nó sẽ trở thành một kinh nghiệm. Cho nên cách tốt hơn sẽ là nói
"người ta là phúc lạc" - không phải "phúc lạc." Người ta là
sat, người ta là chit, người ta là anand; người ta là hiện hữu, người ta là tâm
thức, người ta là phúc lạc.
Đây là
việc nhận ra tối thượng về chân lí. Patanjali nói ba điều này, khi chúng hiện
diện trên thế giới, tạo ra ba phẩm chất trong prakriti, trong tự nhiên. Chúng vận
hành như tác nhân xúc tác; chúng không làm gì cả. Chỉ sự hiện diện của chúng tạo
ra hoạt động vô cùng trong prakriti. Hoạt động đó được tươn ứng bởi ba gunas,
phẩm chất: sattva, rajas, tamas.
Sattva
tương ứng với anand, phẩm chất của phúc lạc. Sattva nghĩa là thông minh thuần
khiết. Bạn càng tới gần sattva, bạn càng cảm thấy phúc lạc hơn. Sattva là phản
xạ của anand. Nếu bạn có thể quan niệm về tam giác, thế thì đáy là anand và hai
cạnh kia là sat, chit. Nó được phản xạ trong thế giới vật chất, prakriti. Tất nhiên
trong phản xạ nó trở nên bị lộn ngược xuống: sattva và rajas, tamas - cùng một
tam giác.
Nhưng
chân lí tối thượng là không làm gì cả - đó là nhấn mạnh của Patanjali. Bởi vì một
khi chân lí tối thượng làm cái gì đó, nó trở thành người làm và nó đã đi vào
trong thế gian. Trong Patanjali Thượng đế không phải là đấng sáng tạo; ngài chỉ
là tác nhân xúc tác. Điều này cực kì khoa học bởi vì nếu Thượng đế là đấng sáng
tạo thế thì bạn sẽ phải tìm động cơ, tại sao ngài sáng tạo. Thế thì bạn sẽ phải
tìm ham muốn nào đó trong ngài để sáng tạo. Thế thì ngài sẽ trở thành bình thường
như mọi người. Không, trong Patanjali Thượng đế là sự hiện diện tuyệt đối, thuần
khiết. Ngài không làm gì cả, nhưng bởi sự hiện diện của ngài mọi sự xảy ra -
prakriti, tự nhiên, bắt đầu nhảy múa.
Có một
câu chuyện cổ. Nhà vua đã làm một cung điện, cung điện này có tên là Cung điện
Gương. Sàn, tường, trần, toàn được phủ bởi hàng triệu tấm gương, những tấm
gương tí hon, nhỏ xíu. Không có gì khác trong cả cung điện, nó là cung điện
gương. Có lần chuyện xảy ra, con chó của nhà vua, bởi sai lầm, bị bỏ lại bên
trong cung điện cả đêm và cung điện bị khoá cửa từ bên ngoài. Con chó nhìn, trở
nên kinh hoàng - có cả triệu con chó ở mọi nơi. Nó suy nghĩ, chạy lên chạy xuống,
đủ mọi hướng - cả triệu con chó. Nó không phải là chó thường, nó là chó của nhà
vua - rất bạo dạn - ngay ngay cả thế, nó có một mình. Nó chạy từ phòng nọ sang
phòng kia, nhưng không có lối thoát, không có chỗ đi. Khắp mọi nơi. Nó trở nên
ngày một kinh hoàng hơn. Nó cố gắng thoát ra, nhưng không có cách nào để thoát
ra - cửa bị khoá.
Chỉ vì
sợ các con chó khác nó bắt đầu sủa, nhưng khoảnh khắc nó sủa, các con chó khác
cũng sủa - bởi vì chúng là phản xạ thuần khiết. Thế rồi nó trở nên kinh hoàng
hơn. Sợ các con chó khác nó bắt đầu lao vào tường. Các con chó khác cũng nhảy
vào nó, húc vào nó. Đến sang người ta thấy con chó chết.
Nhưng
khoảnh khắc con chó chết, mọi con chó khác cũng chết. Cung điện trống rỗng. Chỉ
có một con chó và cả triệu phản xạ.
Đây là
quan điểm của Patanjali: rằng chỉ có một thực tại, có cả triệu phản xạ của nó.
Bạn tách rời khỏi tôi như một phản xạ, tôi tách rời khỏi bạn như một phản xạ,
nhưng nếu chúng ta đi tới thực tại, việc tách rời sẽ mất đi - chúng ta sẽ là một.
Phản xạ này tách rời khỏi phản xạ khác; bạn có thể phá huỷ một phản xạ và giữ lấy
phản xạ khác.
Đó là
cách một người chết... Có nhiều người giỏi biện luận trên thế giới hỏi,
"Thế thì nếu chỉ có một Brahman, một Thượng đế, một sự hiện hữu lan toả khắp
nơi, thế thì khi người ta chết, sao những người khác không chết?" Điều này
là đơn giản. Nếu có nghìn lẻ một tấm gương trong phòng, bạn có thể phá huỷ một
gương: một phản xạ sẽ biến mất - các phản xạ khác không mất. Bạn phá huỷ gương
khác: phản xạ khác sẽ biến mất - các phản xạ khác không mất. Khi một người chết,
chỉ một phản xạ chết. Nhưng người được phản xạ vẫn còn không chết; nó là bất tử.
Thế rồi đứa con khác được sinh ra - đó lại là tấm gương khác được sinh ra, lại
phản xạ khác.
Câu
chuyện này tiếp diễn mãi. Đó là lí do tại sao người Hindu đã gọi thế giới này
là maya: maya nghĩa là trình diễn ảo thuật. Chẳng cái gì có đó thực sự; mọi thứ
chỉ dường như có đó. Và toàn thể thế gian ảo thuật này tuỳ thuộc vào một sai lầm,
và sai lầm đó là của sự đồng nhất.
"Kinh
nghiệm là kết quả của tính không có khả năng thấy khác biệt giữa purusha, tâm
thức thuần khiết (tuyệt đối), và sattva, thông minh thuần khiết..."
purusha is được phản xạ trong prakriti như sattva. Thông minh của bạn chỉ là phản
xạ của thông minh thực; nó không phải là thông minh thực. Bạn láu lỉnh, biện luận,
dò dẫm trong bóng tối, suy nghĩ, suy tư, tạo ra triết lí, hệ thống tư tưởng -
đây chỉ là phản xạ. Thông minh này không phải là thông minh thực bởi vì thông
minh thực không cần khám phá cái gì: với thông minh thực mọi thứ đều đã được
khám phá.
Bây giờ
nhìn vào những con đường khác nhau của triết học và tôn giáo. Triết học đi
trong thông minh được phản xạ, vào trong sattva - nó cứ nghĩ và nghĩ và nghĩ và
cứ tạo ra những cung điện ý nghĩ lớn hơn. Tôn giáo đi vào trong purusha - nó vứt
bỏ cái gọi là thông minh; do đó mới có nhấn mạnh vào thiền để vứt bỏ suy nghĩ.
Tôi đã nghe, có lần chuyện xảy ra:
Trong cửa
hàng tạp hoá Mulla Nasruddin thấy một đám đông tụ tập quanh một con chim nhỏ
chào giá cao cho nó. "Chắc chắn giá của chim và gà đã lên rất cao,"
Mulla tự nhủ. Anh ta về nhà, sau một hồi săn đuổi, thành công trong việc bắt được
con gà tây già của mình. Trong cửa hàng tạp hoá họ chào giá hai đồng bạc cho
con gà tây. "Không công bằng," Mulla nói. "Con gà tây của tôi to
hơn con chim kia nhiều lần trong khi nó được đấu giá bằng nhiều đồng tiền vàng
thế." "Nhưng con chim đó là vẹt biết nói - nó nói được." Mulla
ngó nhìn con gà tây của mình đang ngủ mơ màng trong tay anh ta. "Con của
tôi biết thiền," anh ta nói.
Trở
thành gà tây đi - thiền đi. Suy nghĩ chỉ là mơ một cách logic, nó tạo ra cung
điện lời nói. Và thỉnh thoảng người ta bị mắc vào trong lời nhiều thế; thế thì
người ta hoàn toàn quên mất cái thực. Lời chỉ là phản xạ.
Ngôn ngữ
là một trong những lí do chúng ta bị vướng mắc thế vào lời. Chẳng hạn trong tiếng
Anh rất khó bỏ việc dùng từ "tôi." Nó rất nổi bật trong tiếng Anh.
Cái "tôi" đứng thẳng thế - gần như biểu tượng dương vật. Nó là có
tính dương vật. Đó là lí do tại sao người cảm nhận như E. E. Cummings bắt đầu
viết "tôi" trong chữ thường. Và nó không dựng đứng, có tính dương vật
mấy khi bạn viết. Khi bạn nói, "tôi," nó có tính dương vật, như việc
dựng đứng lên, tính bản ngã. Cứ quan sát bao nhiêu lần "tôi" phải được
dùng. Và bạn càng dùng nó nhiều, nó càng được nhấn mạnh, bản ngã càng trở nên nổi
bật - dường như toàn thể tiếng Anh treo quanh "tôi."
Nhưng
trong tiếng Nhật Bản đó là khác toàn bộ. Bạn có thể nói hàng giờ mà không dùng
"tôi." Có thể viết ra một cuốn sách mà không dùng "tôi";
ngôn ngữ này có việc thu xếp khác toàn bộ. Cái "tôi" có thể được bỏ
đi dễ dàng.
Không
ngạc nhiên gì là nước Nhật Bản trở thành nước có tính thiền nhất trên thế giới
và đã đạt tới những đỉnh cao hơn của Zen, tỏ ngộ, và samadhi. Tại sao điều đó
đã xảy ra ở Nhật Bản? Tại sao nó đã xảy ra ở Miến Điện, ở Thái Lan, ở Việt Nam?
Tất cả những nước này đã từng bị ảnh hưởng bởi Phật giáo, ngôn ngữ của họ khác
với các nước khác mà chưa từng chịu ảnh hưởng bởi Phật giáo bởi vì Phật đã nói
không có cái "tôi" - anatta, anatma, vô ngã, không có cái
"tôi." Nhấn mạnh đó đi vào trong ngôn ngữ.
Phật
nói, "Không cái gì là thường hằng." Cho nên khi lần đầu tiên Kinh
Thánh được dịch sang ngôn ngữ Phật giáo, rất khó dịch nó. Vấn đề là rất cơ bản
- làm sao nói "Thượng đế đang đấy." Bởi vì trong các nước Phật giáo,
"đang đấy" là từ bẩn. Mọi thứ đều đang trở thành, chẳng cái gì đang đấy
cả. Nếu bạn muốn nói, "Cây đang đấy," trong tiếng Miến Điện, nó sẽ đi
tới ngụ ý, "Cây đang trở thành." Nó sẽ không ngụ ý, "Cây đang đấy."
Nếu bạn muốn nói, "Sông đang đấy," bạn không thể nói điều đó trong tiếng
Miến Điện được. Nó sẽ đi tới nghĩa, "Sông đang trở thành." Và điều đó
là đúng bởi vì sông chưa bao giờ đang đấy cả. Nó bao giờ cũng trong quá trình -
sông là đang "chảy." Nó không là danh từ, nó là động từ. Sông đang chảy,
đang trở thành. Đừng bao giờ trong bất kì giai đoạn nào bạn có thể bắt nó lại
thành "đang đấy. " Bạn không thể lấy bức ảnh chụp nhanh về nó được,
nó là cuốn phim - quá trình liên tục. Bạn không thể có ảnh chụp - ảnh chụp sẽ
là giả bởi vì nó sẽ là "đang đấy," và sông thì không bao giờ đang đấy.
Ngôn ngữ
Phật giáo có cấu trúc khác cho chúng; thế thì chúng tạo ra tâm trí khác. Tâm
trí phụ thuộc nhiều vào ngôn ngữ; toàn thể trò chơi của nó là ngôn ngữ. Cảnh
giác với nó.
Để tôi
kể cho bạn một giai thoại. Chuyện xảy ra trong cộng đồng Sufi nhỏ, rất bí truyền:
Một nhà
ngữ văn mô phạm tình cờ đi qua cuộc tụ tập của người Sufi và nghe thấy một lãnh
tụ Hồi giáo nói, "Quả thực chúng ta tới từ Ngài và đi tới Ngài chúng ta sẽ
quay về."
Với điều
này nhà ngữ văn bắt đầu xé quần áo của mình và thốt ra tiếng kêu khóc lạ lùng.
Mọi người tụ tập quanh ông ấy, tự hỏi không biết điều gì đã xảy ra; ông ấy chưa
bao giờ nghiêng về tôn giáo hay có tài năng huyền bí nào.
Thấy rằng
một dòng kinh Koran đã đưa nhà ngữ văn này tới cực lạc thế, lãnh tụ Hồi giáo lại
nói, "Quả thực chúng ta tới từ Ngài và đi tới Ngài chúng ta sẽ quay về."
Và lần nữa nhà ngữ văn lại xé quần áo, dậm mạnh chân, và rên rỉ và la lên.
Khi
phiên này kết thúc và nhà ngữ văn không còn mảnh vải nào trên thân, ông lãnh tụ
Hồi giáo đưa ông ta vào góc nhà, té nước vào mặt ông ta và nói, "Kể cho
tôi đi, thưa ông, điều gì đã xảy ra mà một đoạn kinh Korran làm cho ông hành xử
như thế?"
"Sao
không!" nhà ngữ văn nói một cách say đắm. "Trong cả đời tôi, trong mọi
bài nói và bài viết của tôi, và trong mọi bài viết của các học giả, gần đây và
lâu rồi, ngôi thứ nhất số nhiều đã được dùng với shall, và không phải như ông
nói, "tới Ngài chúng ta quay về "!
Vấn đề
là về dùng "will" và "shall" - "will" là không
đúng! Có vẻ ngớ ngẩn, có vẻ gần như điên, khùng, nhưng đây là điều đang xảy ra.
Nếu Phật tới bạn và nói, "Không có Thượng đế," bạn lập tức lo âu, lo
nghĩ. Ông ấy đã nói gì? Ông ấy đơn giản nói cái gì đó đi ngược lại hình mẫu
ngôn ngữ của bạn, có vậy thôi. Nếu ông ấy nói, "Không có cái ta, không có
'tôi,'" bạn trở nên bị rối loạn. Ông ấy đã làm gì? Ông ấy đơn giản lấy đi
chiến lược của bản ngã của bạn, không gì khác. Ông ấy đơn giản làm tan nát hình
mẫu ngôn ngữ của bạn.
Điều đó
đang xảy ra mọi ngày ở đây. Khi tôi nói cái gì đó, và tôi phá huỷ hình mẫu ngôn
ngữ nào đó trong bạn, bạn trở nên bực mình, bạn trở nên giận dữ. Nếu bạn là người
Ki tô giáo, tất nhiên, bạn có ngôi nhà ngôn ngữ Ki tô giáo. Nếu bạn là người
Hindu bạn có ngôi nhà ngôn ngữ Hindu. Tôi không là những người này, và tôi ở
đây để phá huỷ mọi hình mẫu ngôn ngữ. Bạn đánh cuộc, bạn trở nên giận dữ. Bạn
trở nên bực mình. Bạn bắt đầu nghĩ phải làm gì. Nhưng tôi đang làm gì? Tôi có
thể lấy cái gì từ bạn? Phật có thể lấy Thượng đế ra từ bạn nếu bạn đã biết tới
Thượng đế - ông ấy có thể lấy nó ra từ bạn sao? Thế thì không có vấn đề gì.
Nhưng ông ấy có thể lấy lí thuyết ngôn ngữ ra, ông ấy có thể lấy giả thuyết ra
khỏi bạn.
"Kinh
nghiệm là kết quả của tính không có khả năng thấy khác biệt giữa purusha, tâm
thức thuần khiết, và sattva, thông minh thuần khiết..." Ngôn ngữ thuộc về
sattva, lí thuyết thuộc về sattva, triết học thuộc về sattva. Sattva nghĩa là
thông minh của bạn, tâm trí của bạn. Tâm trí không phải là bạn.
Ki tô
giáo, Hindu giáo, Jaina giáo, Phật giáo, đều thuộc vào tâm trí. Đó là lí do tại
sao các sư Phật giáo nói, "Nếu ông gặp Phật trên đường, giết ông ta ngay lập
tức." Sư Phật giáo mà nói điều đó sao? Họ nói, "Giết Phật nếu ông thấy
ông ấy, ngay lập tức." Họ đang nói, "Giết tâm trí, không mang lí thuyết
về Phật, bằng không ông sẽ không bao giờ trở thành vị phật. Nếu ông muốn trở
thành vị phật, vứt mọi ý tưởng về Phật đi - mọi ý tưởng. Giết Phật ngay lập tức!"
Họ nói, "Nếu ông thốt ra tên Phật, ngay lập tức súc miệng và chùi sạch miệng
- từ này bẩn thỉu." Sư Phật giáo mà nói thế sao? Họ là những người gây sửng
sốt... nhưng thực sự kì diệu. Và họ ngụ ý điều đó.
Nếu bạn
có thể thấy ra vấn đề, bạn sẽ trở nên có khả năng thấy ra nhiều thứ nữa.
Bồ đề đạt
ma nói, "Đốt mọi kinh sách đi, mọi thứ - kể cả kinh của Phật." Không
chỉ Vedas, cả Dhammapada nữa - đốt ráo mọi kinh sách. Có bức hoạ nổi tiếng về
Bin-chi đốt mọi kinh sách, tạo ra một lễ hội mầu sắc holi. Và chúng là rất, rất
sâu trong thực tại. Họ đang làm gì? Họ đơn giản lấy đi tâm trí khỏi bạn. Veda của
bạn ở đâu? Nó không ở trong sách, nó ở trong tâm trí bạn. Koran của bạn ở đâu?
Nó ở trong tâm trí bạn, nó không ở trong sách. Nó ở trong băng ghi tâm trí của
bạn. Vứt mọi cái đó đi, thoát ra khỏi nó.
Thông
minh, tâm trí, là một phần của tự nhiên. Nó chỉ là sự phản xạ. Nó có vẻ gần như
thực, nhưng nhớ lấy, ngay cả "gần như thực," thế nữa nó vẫn không là
thực. Cứ dường như trong đêm trăng tròn bạn thấy trăng được phản xạ trong hồ
yên lặng, bình lặng. Không gợn sóng nào nảy sinh; việc phản xạ là hoàn hảo,
nhưng dầu vậy nó vẫn là phản xạ. Và nếu việc phản xạ là đẹp thế, nghĩ về cái thực
mà xem. Đừng bị mắc vào trong cái phản xạ.
Điều Phật
nói là phản xạ, điều Patanjali viết là phản xạ, điều tôi đang nói là phản xạ. Đừng
bị mắc vào trong nó. Nếu phản xạ là đẹp thế thử thực tại đi. Đi xa khỏi cái phản
xạ hướng tới trăng.
Và con
đường sẽ chính là cái đối lập với cái phản xạ. Nếu bạn cứ nhìn vào cái phản xạ
và bạn trở nên bị thôi miên bởi cái phản xạ, bạn sẽ không bao giờ có khả năng
thấy trăng trên trời, bởi vì nó là đối ngược hẳn lại. Nếu bạn muốn thấy trăng
thực, bạn sẽ phải đi xa khỏi cái phản xạ - bạn sẽ phải đốt kinh sách và bạn sẽ
phải giết chư Phật. Bạn sẽ phải đi vào chính chiều đối lập, đối ngược hẳn lại.
Thế thì đầu bạn hướng lên trăng, thế thì bạn không thể thấy được cái phản xạ.
Cái phản xạ biến mất.
Mọi
kinh sách nhiều nhất có thể huấn luyện và tạo kỉ luật cho thông minh của bạn.
Không kinh sách nào có thể dẫn bạn hướng tới cái thực, purusha thuần khiết - việc
chứng kiến, nhận biết.
"...
không có khả năng thấy khác biệt giữa purusha, tâm thức thuần khiết, và sattva,
thông minh thuần khiết..." Đó là chính nguyên nhân của việc lâm vào dốt
nát, vào đêm tối, vào thế giới, vào vật chất, mất đi tiếp xúc của bạn với thực
tại riêng của bạn và trở thành nạn nhân của ý tưởng và phóng chiếu riêng của bạn.
"...
mặc dầu chúng là tuyệt đối phân biệt." Bạn có thể thấy điều đó. Ngay cả những
ý tưởng vĩ đại nhất cũng là khác với bạn - bạn có thể quan sát nó nảy sinh như
một đối thể bên trong bạn. Ngay cả những ý tưởng vĩ đại nhất vẫn còn là một vật
bên trong bạn và bạn vẫn còn xa xôi khỏi nó, người quan sát trên núi nhìn xuống
ý tưởng. Đừng bao giờ bị đồng nhất với bất kì đối thể nào.
"Thực
hiện pamyama trên mối quan tâm tới cái ta đem tới tri thức về purusha tách rời
khỏi tri thức về người khác" - "svartha samyamat purusha gyanam."
Patanjali đang nói, "Vị kỉ đem tới tri thức tuyệt đối" - svartha. Trở
thành vị kỉ, đó là chính cốt lõi của tôn giáo. Cố thấy mối quan tâm cái ta thực
của bạn là gì, cái ta thực của bạn ở đâu. Cố phân biệt bản thân bạn với người
khác - "parartha," từ người khác.
Và đừng
nghĩ rằng những người ở ngoài bạn là người khác. Họ là người khác, nhưng thân
thể bạn cũng là người khác. Nó sẽ biến thành đất một ngày nào đó, nó là một phần
của đất. Việc thở của bạn cũng là người khác, nó sẽ trở về với không khí. Nó chỉ
được trao cho bạn trong lúc này. Bạn đã vay mượn nó, nó sẽ phải được trả về. Bạn
sẽ không ở đây, nhưng hơi thở của bạn sẽ ở đây trong không trung. Bạn sẽ không ở
đây, nhưng thân thể bạn sẽ nằm xuống trong giấc ngủ say trong đất - cát bụi trở
về với cát bụi. Cái mà bạn nghĩ là máu của bạn sẽ chảy trong sông. Mọi thứ sẽ
quay trở lại.
Nhưng một
điều bạn đã không vay mượn từ bất kì ai: đó là việc chứng kiến của bạn, đó là
sakshin bhav của bạn, nhận biết.
Trí tuệ
sẽ biến mất, lập luận sẽ biến mất. Tất cả những thứ này giống như việc hình
thành mây trên trời: chúng tới cùng nhau, chúng biến mất, nhưng bầu trời còn lại.
Bạn sẽ vẫn còn là không gian bao la. Không gian bao la đó là purusha - bầu trời
bên trong là purusha.
Làm sao
đi tới biết điều đó? Samyama trên mối quan tâm cái ta. Đem vào sự tập trung của
bạn, dharana; suy tư của bạn, dhyan; cực lạc của bạn, samadhi; đem cả ba điều
này tới mối quan tâm cái ta của bạn - quay vào trong. Ở phương Tây mọi người
đang bật "lên" - thế thì bạn quay ra ngoài. Quay vào trong đi. Chỉ
đem tâm thức của bạn tới sự hội tụ, tới bạn là ai. Làm khác biệt giữa các đối
thể. Cơn đói nảy sinh - đây là một đối thể. Thế rồi bạn được thoả mãn, bạn đã
ăn đủ, mạnh khoẻ nào đó nảy sinh - cái đó nữa cũng là một đối thể. Sáng tới -
cái đó nữa cũng là một đối thể. Tối tới - cái đó nữa cũng là một đối thể. Bạn vẫn
còn như vậy - đói hay không đói. Sống hay chết, khổ hay sướng, bạn vẫn còn là
cùng người quan sát.
Nhưng
ngay cả trong việc xem phim bạn cũng bị mắc lại. Bạn biết rõ chỉ có màn ảnh trắng
và không cái gì khác và các bóng chuyển động trên nó, nhưng bạn có quan sát mọi
người ngồi trong rạp chiếu phim không? Vài người bắt đầu khóc khi cái gì đó bi
thảm xảy ra trên màn ảnh. Nước mắt họ bắt đầu trào ra. Nhìn mà xem: chẳng có gì
thực trên màn ảnh, nhưng nước mắt là rất thực. Cái không thực đang đem tới nước
mắt sao? Mọi người đọc truyện trong sách trở nên bị kích động thế. Hay nhìn bức
ảnh đàn bà khoả thân sẽ làm khuấy động về dục. Chỉ nhìn thôi, chả có gì cả. Chỉ
vài dòng - chẳng cái gì khác. Chỉ chút ít mực lan ra trên giấy. Nhưng khuấy động
dục của họ là rất thực.
Đây là
xu hướng của tâm trí: bị mắc với các đối thể, trở nên bị đồng nhất với chúng.
Bắt quả
tang bản thân bạn thật nhiều lần có thể đi. Lặp đi lặp lại cứ bắt quả tang bản
thân bạn và vứt bỏ đối thể. Đột nhiên bạn sẽ cảm thấy bình thản, mọi kích động
qua đi. Khoảnh khắc bạn nhận ra chỉ có màn ảnh và không cái gì khác, mình bị
kích động thế để làm gì, vì cái gì... Toàn thế giới là màn ảnh, và mọi điều bạn
thấy đó là ham muốn riêng của bạn được phóng chiếu lên, và bất kì cái gì bạn muốn,
bạn bắt đầu phóng chiếu và tin tưởng. Toàn thế giới này là tưởng tượng.
Và nhớ
lấy, tất cả các bạn không sống trong cùng một thế giới đâu. Mọi người đều có thế
giới riêng của mình bởi vì tưởng tượng của người đó là khác với người khác.
Chân lí là một; tưởng tượng là nhiều như có ngần ấy tâm trí.
Nếu bạn
ở trong tưởng tượng bạn không thể gặp được người khác, bạn không thể trao đổi
được với người khác. Người đó đang trong tưởng tượng của người đó. Đó là điều
đang xảy ra: khi mọi người muốn có quan hệ họ không thể lập quan hệ được. Bằng
cách nào đó họ bỏ lỡ nhau. Người yêu, vợ, bạn bè, chồng, bỏ lỡ lẫn nhau, cứ
liên tục bỏ lỡ. Và họ rất lo nghĩ về tại sao họ không thể trao đổi được. Họ muốn
nói cái gì đó, nhưng người khác hiểu cái gì đó khác. Và họ cứ nói, "Tôi
chưa bao giờ ngụ ý điều này," nhưng người khác cứ nghe cái gì đó khác.
Điều gì
xảy ra? Người khác sống trong tưởng tượng của họ; bạn sống trong tưởng tượng
riêng của bạn. Người đó chiếu bộ phim khác nào đó lên cùng màn ảnh; bạn đang
chiếu bộ phim khác nào đó lên cùng màn ảnh. Đó là lí do tại sao mối quan hệ trở
thành lo âu, khổ sở thế. Người ta cảm thấy một mình là tốt và hạnh phúc, và bất
kì khi nào bạn đi cùng ai đó bạn bắt đầu sa vào bãi lầy, vào địa ngục. Khi
Sartre nói, ông ấy nói qua kinh nghiệm: "Người khác là địa ngục."
Nhưng người khác không tạo ra địa ngục, chỉ hai tưởng tượng va chạm nhau, chỉ
hai thế giới mơ va chạm nhau.
Trao đổi
là có thể chỉ khi bạn đã vứt bỏ thế giới tưởng tượng của bạn và người khác đã vứt
bỏ thế giới tưởng tượng của người đó. Thế thì hai người đối diện với nhau - và
họ không phải là hai, bởi vì hai mất đi với thế giới của tưởng tượng. Thế thì họ
là một.
Khi vị
phật đối diện với ai đó cũng là phật, họ không phải là hai. Đó là lí do tại sao
hai vị phật chưa bao giờ được biết là nói chuyện với nhau - không có hai người
nói chuyện. Họ vẫn còn im lặng; họ vẫn còn im lặng. Có câu chuyện rằng khi
Mahavira và Phật còn sống... Họ là hai người cùng thời, và họ di chuyển, đi
lang thang, trong cùng một tỉnh nhỏ Bihar; nó mang tên Bihar bởi vì hai người
này: bihar nghĩa là đi lang thang. Bởi vì hai người này đi lang thang khắp chốn,
chỗ đó được biết tới là tỉnh của việc lang thang của họ - nhưng họ chưa bao giờ
gặp gỡ. Nhiều lần họ đã ở trong cùng thị trấn, chỗ này không có lớn lắm. Nhiều
lần họ ở cùng chỗ, trong một làng. Có lần chuyện xảy ra là họ ở trong cùng một
nhà trọ, trong cùng một dharmshala, nhưng họ chưa bao giờ gặp gỡ.
Bây giờ
vấn đề nảy sinh: Tại sao? Và nếu bạn hỏi các Phật tử hay người Jaina tại sao họ
đã không gặp gỡ, những người này cảm thấy chút ít bối rối. Câu hỏi này dường
như gây bối rối, bởi vì điều đó đơn giản chỉ ra có thể họ là rất bản ngã chăng?
Ai phải đi tới ai? Phật đi tới Mahavira hay Mahavira đi tới Phật? Không ai có
thể làm điều đó. Cho nên người Jainas và Phật tử né tránh câu hỏi này - họ chưa
bao giờ trả lời. Nhưng tôi biết: lí do là không có hai người để gặp gỡ. Đây
không phải là vấn đề bản ngã. Đơn giản không có hai người để gặp gỡ! Hai cái trống
rỗng ở trong cùng nhà trọ, vậy phải làm gì? Làm sao đem họ lại với nhau? Và cho
dù bạn đem họ lại với nhau, họ sẽ không là hai. Sẽ chỉ có một cái trống rỗng.
Khi hai số không gặp gỡ, nó trở thành một số không.
"Thực
hiện pamyama trên mối quan tâm tới cái ta đem tới tri thức về purusha tách rời
khỏi tri thức về người khác."
Từ điều
này theo sau là việc nghe, sờ, thấy, nếm và ngửi một cách trực giác.
Lần nữa
từ pratibha phải được hiểu. Người đạt tới chú ý thuần khiết, tới nhận biết thuần
khiết, tới sáng tỏ bên trong thuần khiết, hồn nhiên, đạt tới pratibha. Pratibha
không phải là trực giác. Trí tuệ là hướng mặt trời, trực giác là hướng mặt
trăng; pratibha ở bên ngoài cả hai. Đàn ông vẫn còn là có tính trí tuệ, đàn bà
có tính trực giác, nhưng Phật - purusha, người đã đạt tới, không đàn ông không
đàn bà.
Nếu bạn
là người trí tuệ, bạn sẽ hung hăng. Trí tuệ hung hăng; trời là hung hăng. Đó là
lí do tại sao chúng ta chưa bao giờ nghe nói đàn bà hãm hiếp đàn ông. Không thể
được. Chỉ đàn ông hãm hiếp đàn bà - năng lượng mặt trời là hung hăng. Năng lượng
mặt trăng là cảm nhận. Trí tuệ là hung hăng; trực giác là cảm nhận. Nếu bạn cảm
nhận bạn sẽ trở thành có tính trực giác. Bạn sẽ bắt đầu thấy những điều mà trí
tuệ không bao giờ có thể thấy bởi vì nó không mở. Điều kì lạ nhất là thế này: rằng
trí tuệ đang tìm chúng nhưng không thể nhìn thấy, và trực giác không tìm chúng
như có thể thấy.
Thực ra
mọi khám phá lớn đều đã được làm bởi những người trí tuệ - nhưng trong tâm trạng
trực giác của họ. Các khám phá lớn không được thực hiện bởi những người trực
giác bởi vì họ không tìm chúng. Cho dù họ tới bên cạnh, cho dù họ đối diện
chúng, họ quên mất về chúng. Đó là lí do tại sao đàn bà chưa bao giờ khám phá
ra cái gì. Không phải là những điều đó chưa bao giờ xảy ra cho họ - chúng xảy
ra cho họ nhiều hơn cho đàn ông. Nhìn mà xem. Ngay cả khoa học nấu ăn cũng được
phát triển bởi đàn ông, không bởi đàn bà. Mọi đầu bếp lớn đều là đàn ông. Ít nhất
điều này không nên như vậy, nhưng tất cả những khách sạn lớn, khách sạn to,
khách sạn nổi tiếng, sẽ không cho phép bất kì đàn bà nào được là đầu bếp ở đó.
Họ đã từng nấu ăn trong hàng nghìn năm, nhưng mọi khám phá, phát kiến đều được
đàn ông thực hiện. Không phải là mọi thứ không tới trên đường của họ - chúng tới
chứ - nhưng họ đơn giản cảm nhận. Chúng tới và chúng đi, nhưng họ không giữ
chúng lại.
Trí thức
thường xuyên nhìn, nhìn mọi nơi; họ đang cố làm lộ ra mọi xó xỉnh ngóc ngách.
Các nhà tâm lí nói rằng năng lượng dục nam là chính nguyên nhân của mọi nghiên
cứu khoa học. Bạn đưa đồ chơi cho một bé trai: trong vài phút nó tiêu rồi - cậu
bé đã mở nó ra. Nó nhìn vào bên trong, cái gì có đó. Bạn đưa đồ chơi cho bé
gái: nó sẽ bảo vệ đồ chơi trong nhiều năm. Nó sẽ giữ đồ chơi trong ngăn tủ,
khoá lại; nó sẽ trang điểm cho đồ chơi. Nhưng con trai sẽ lập tức phá huỷ đồ
chơi. Nó muốn biết cách đồ chơi đá thế nào, nó muốn biết toàn thể vận hành này
tới từ đâu. Nó muốn đi vào sâu; nó muốn nghiên cứu.
Toàn thể
khoa học, theo một cách nào đó, là tính dục nam - tìm và kiếm, làm lộ ra. Tôi sẽ
kể cho bạn một giai thoại:
Sau một
chuyến đi làm nhiệm vụ gian nan, trung đoàn lính thuỷ đánh bộ được cho về nghỉ
ngơi. Tại căn cứ họ thấy một nhóm nữ lính thuỷ đánh bộ đang đợi phiên chế vào
các vị trí khác nhau. Đại tá lính thuỷ đánh bộ cảnh báo cho chỉ huy phụ nữ rằng
lính của ông ta đã ở phòng tuyến một thời gian dài và có thể không quá cẩn thận
về thái độ của họ đối với đàn bà.
"Giữ
họ trong phòng khoá lại," ông ta cảnh báo, "nếu chị không muốn phiền
phức gì."
"Phiền
phức sao?" người nữ chỉ huy nói một cách châm biếm. "Không có phiền
phức gì cả." Cô ấy gõ trán một cách có ý nghĩa. "Các cô gái của tôi
có đủ phiền phức ở đó rồi."
"Thưa
bà," đại tá kêu lên, "chẳng khác biệt gì liệu họ có phiền phức hay
không. Các cậu con trai của tôi sẽ tìm ra nó. Giữ họ ở trong phòng khoá cửa lại!"
Toàn thể
tính dục của con người được chia thành năng nổ và thụ động. Đó là lí do tại sao
đàn bà mạnh hơn đàn ông nhưng vậy mà bao giờ cũng bị áp bức. Cô ấy mạnh hơn đàn
ông, nhớ lấy - theo nhiều cách. Cô ấy sống lâu hơn đàn ông, trung bình hơn năm
năm. Nếu đàn ông chết lúc bẩy mươi nhăm tuổi, đàn bà sẽ chết quãng tám mươi tuổi.
Sống cuộc sống mạnh khoẻ hơn đàn ông, ít ốm hơn, phục hồi tốt hơn và sớm hơn bất
kì khi nào cô ấy ốm, nhưng dầu vậy cô ấy đã bị áp bức. Việc cho sinh ra trẻ con
và vẫn sống còn - liên tục chia sẻ cuộc sống của cô ấy cho người khác và vẫn sống,
và sống đẹp phải nhiều tính kháng cự hơn, linh hoạt hơn, sống động hơn. Phải mạnh
hơn - có thể không mạnh hơn về cơ bắp, nhưng cơ bắp không phải là tiêu chí duy
nhất của việc là mạnh - nhưng dầu vậy cô ấy đã bị áp bức bởi vì cô ấy thụ động,
cảm nhận. Việc vận hành của năng lượng của cô ấy là không năng nổ - nhiều tính
mời chào và ít năng nổ.
Trí tuệ
xảy ra dễ dàng cho đàn ông bởi vì trí luệ, lần nữa, là cùng chiều hướng như
năng nổ, biện luận. Đàn bà nhiều trực giác hơn, họ sống theo linh cảm. Họ đột
nhiên nhảy vào kết luận - đó là lí do tại sao rất khó tranh cãi với đàn bà. Cô ấy
đã đi tới kết luận; biện luận không được cần tới. Bạn đơn giản phí thời gian của
bạn. Cô ấy biết mọi lúc kết quả cuối cùng là gì. Cô ấy chỉ đợi để tuyên bố nó
ra. Bạn cứ tranh cãi cách này cách nọ… điều đó là vô tích sự. Cô ấy có tính kết
luận rồi.
Trực
giác có tính kết luận. Đó là lí do tại sao đàn bà nhiều ngoại cảm hơn. Đàn bà
có nhiều linh ảnh hơn, và những điều trực giác xảy ra cho họ. Mọi người lên đồng
lớn đều là đàn bà. Thôi miên, ngoại cảm, thấu thị, thấu thính, tất cả đều thuộc
về thế giới của đàn bà. Để tôi kể cho bạn một điều về lịch sử quá khứ.
Yêu thuật
là mưu mẹo của đàn bà. Đó là lí do tại sao nó được gọi là yêu thuật. Toàn thể
thế giới của phù thuỷ đều trực giác. Các tu sĩ chống lại điều đó; toàn thể thế
giới của họ là trí tuệ. Nhớ lấy, mọi phù thuỷ, gần như mọi phù thuỷ, đều là đàn
bà; và mọi tu sĩ, gần như mọi tu sĩ đều là đàn ông. Đầu tiên, tu sĩ cố thiêu
phù thuỷ. Hàng nghìn đàn bà đã bị thiêu ở châu Âu trong thời Trung cổ bởi vì tu
sĩ không thể hiểu được thế giới của trực giác. Họ không thể tin được vào nó -
nó có vẻ nguy hiểm, kì lạ. Họ muốn quét sạch nó hoàn toàn.
Và họ
đã quét sạch nó hoàn toàn. Họ đã cố gắng phá huỷ một trong những công cụ đẹp nhất
của tính cảm nhận, của tri thức cao hơn, của cõi giới hiện hữu cao hơn, của khả
năng cao siêu. Họ đã phá huỷ hoàn toàn, bất kì chỗ nào họ có thể tìm ra một người
đàn bà lên đồng, họ giết cô ấy. Và họ tạo ra sợ hãi tới mức ngay cả đàn bà cũng
mất năng lực đó, chỉ bởi vì sợ.
Bây giờ
lần nữa cùng điều đó tiếp tục là hoàn cảnh. Các nhà phân tâm chống lại yêu thuật
- họ toàn là đàn ông. Bây giờ các nhà phân tâm thế chỗ của tu sĩ - họ toàn là
đàn ông. Những người theo Freud, theo Adler, họ toàn là đàn ông. Bây giờ họ chống
lại đàn bà. Và bạn có biết không? Mọi bệnh nhân của họ ít nhiều đều là đàn bà.
Đây là cái gì đó. Và khi phù thuỷ tồn tại, mọi bệnh nhân của họ ít nhiều đều là
đàn ông. Tôi ngạc nhiên, nhưng điều đó có vẻ như nó phải vậy. Khi phù thuỷ tồn
tại bệnh nhân của họ toàn là đàn ông: người trí thức tìm sự giúp đỡ của trực
giác, đàn ông tìm sự giúp đỡ của đàn bà. Bây giờ chính điều ngược lại đã xảy
ra. Mọi nhà phân tâm đều là đàn ông và mọi bệnh nhân của họ đều là đàn bà. Bây
giờ trực giác đã bị làm què quặt và bị giết tới mức nó phải tìm sự giúp đỡ của
trí tuệ.
Cái cao
hơn đang tìm sự giúp đỡ của cái thấp hơn. Đó là trạng thái vấn đề rất khổ. Nó
đáng phải không như vậy.
Toàn thể
lịch sử của khoa học chứng minh điều này theo nhiều cách. Khi trực giác được
dùng như phương pháp, thế thì giả kim thuật tồn tại. Khi trí tuệ bước vào quyền
lực, giả kim thuật biến mất; hoá học được sinh ra. Giả kim thuật có tính trực
giác, hoá học có tính trí tuệ. Giả kim thuật là mặt trăng; hoá học là mặt trời.
Khi mặt trăng chiếm ưu thế, trực giác chiếm ưu thế; có chiêm tinh học. Bây giờ
có thiên văn học. Chiêm tinh học đã biến mất. Chiêm tinh học là mặt trăng;
thiên văn học là mặt trời. Và thế giới đã trở nên rất nghèo bởi vì điều đó.
Đàn bà
phải nở hoa trong tính mặt trăng của cô ấy như đàn ông phải nở hoa trong tính mặt
trời của anh ấy; nhưng pratibha là ở ngoài cả hai. Trí tuệ là tâm lí, trực giác
là cận tâm lí, pratibha là cận tâm lí.
"Từ
điều này theo sau là việc nghe, sờ, thấy, nếm và ngửi một cách trực giác."
Nhớ điều này, rằng nó có thể xảy ra ở hai mức. Nếu bạn là người mặt trăng, người
kiểu nữ tính - có thể đàn ông hay đàn bà, điều đó không tạo ra khác biệt gì - nếu
bạn vận hành từ trung tâm mặt trăng, bạn sẽ có khả năng nghe nhiều điều mà người
khác không thể nghe thấy được và bạn sẽ có khả năng thấy nhiều điều mà người
khác không thể thấy được. Bạn sẽ trở nên cảm nhận về điều được ẩn kín. Chiều hướng
bị ẩn kín sẽ không bị ẩn kín thế cho bạn; bí mật này sẽ trở thành mở ra chút ít
cho bạn.
Đó là
điều đang được nghiên cứu bởi cận tâm lí. Bây giờ nó đang thu lấy đà; vài đại học
trên thế giới đã mở khoa cận tâm lí. Nhiều công trình nghiên cứu được thực hiện,
ngay cả nước Nga xô viết. Bởi vì con người đã thất bại theo cách nào đó. Trung
tâm mặt trời đã thất bại. Chúng ta đã sống qua trung tâm mặt trời đó trong hàng
nghìn năm; nó chỉ đem lại bạo hành, chiến tranh, khổ sở. Bây giờ trung tâm kia
phải được nói tới.
Ngay cả
ở nước Nga xô viết, bị chi phối bởi trung tâm mặt trời, bởi những người cộng sản,
người không tin vào bất kì khả năng nào của cõi bên kia, ngay cả họ cũng thử.
Và họ đã làm nhiều công việc, và họ đã khám phá ra nhiều. Tất nhiên họ diễn giải
nó dưới dạng trí tuệ - họ không gọi nó là "ngoại cảm," họ không gọi
nó là "cận tâm lí." Họ nói, "Đây cũng là giác quan, chỉ tinh tế
hơn." Mắt có thể trở nên tinh tế hơn và chúng có thể thấy những thứ mà
bình thường không thể được thấy. Chẳng hạn, mắt có thể thấy thân thể bên trong
của bạn hệt như tia X có thể thấy nó. Nếu tia X có thể thấy nó, thế thì mắt
cũng có thể thấy nó; người ta chỉ cần huấn luyện cho mắt.
Và theo
một cách nào đó họ cũng đúng. Trực giác không phải ở bên ngoài giác quan; nó là
việc làm tinh tế giác quan. Pratibha ở bên ngoài giác quan - nó là vô giác quan,
nó là trực tiếp, giác quan bị loại bỏ. Đây là quan điểm của yoga, rằng bên
trong bạn, bạn là mọi thứ biết - mọi việc biết đều là chính bản tính của bạn.
Thực ra, bạn nghĩ rằng bạn thấy qua mắt, yoga nói bạn không thấy qua mắt - bạn
bị che bởi mắt. Để tôi giải thích điều đó cho bạn.
Bạn
đang đứng trong phòng và bạn nhìn ra ngoài từ một lỗ nhỏ. Tất nhiên trong phòng
bạn sẽ cảm thấy rằng lỗ nhỏ đó ít nhất cho bạn tri thức nào đó về thế giới bên
ngoài. Bạn có thể trở nên hội tụ vào nó. Bạn có thể nghĩ không có lỗ này sẽ
không thể nào thấy được. Yoga nói bạn đang lâm vào trong một thái độ rất, rất
sai. Lỗ này cho phép bạn thấy, nhưng lỗ này không phải là nguyên nhân của việc
thấy - việc thấy là phẩm chất của bạn. Bạn đang nhìn qua lỗ này, lỗ không phải
là việc nhìn. Bạn là người nhìn. Bạn đang nhìn qua mắt vào thế giới; bạn đang
nhìn vào tôi. Mắt bạn chính là các lỗ trong thân thể, nhưng bạn là người nhìn
bên trong. Nếu bạn có thể thoát ra khỏi thân thể, cùng điều này sẽ xảy ra như sẽ
xảy ra nếu bạn có thể mở cửa và có thể bước ra đi vào bầu trời mở.
Bởi vì
lỗ này bị mất, bạn sẽ không trở nên mù. Thực ra thế thì bạn sẽ hiểu rằng lỗ này
đang che mù bạn. Nó đã cho bạn một cách nhìn rất giới hạn. Bây giờ mở ra, dưới
bầu trời, bạn có thể thấy cái toàn thể trong cách nhìn toàn bộ, ngay lập tức, tất
cả cùng nhau. Bây giờ cách nhìn của bạn không tuyến tính và cách nhìn của bạn
không bị giới hạn, bởi vì không có cửa sổ cho nó. Bạn đã đi tới dưới bầu trời:
bạn có thể nhìn khắp xung quanh.
Cùng điều
này là quan điểm của yoga, và đúng. Thân thể chỉ cho bạn những cái lỗ nhỏ: từ
tai bạn có thể nghe, từ mắt bạn có thể nhìn, từ lưỡi bạn có thể nếm, từ mũi bạn
có thể ngửi. Những lỗ nhỏ, và bạn ẩn nấp đằng sau. Yoga nói đi ra đi, thoát ra
đi, đi ra bên ngoài. Thoát ra khỏi các lỗ này, và bạn sẽ trở thành biết tất,
toàn trí, toàn quyền, toàn diện. Đây là pratibha.
"Từ
điều này theo sau..." việc nghe từ cõi bên kia, việc nghe không qua trí tuệ
không qua trực giác, nhưng qua pratibha; và việc sờ và việc nhìn và việc nếm và
việc ngửi.
Nhớ điều
đó, rằng người đã đạt tới sống cuộc sống trong tính toàn bộ của nó lần đầu
tiên. Upanishads nói, "ten tyakten bhunjithah" - "Những người đã
từ bỏ, chỉ họ mê đắm." Rất ngược đời: "Những người đã từ bỏ, chỉ họ mới
biết và kinh nghiệm và tận hưởng, về bị mê đắm." Giới hạn của bạn trong
thân thể làm cho bạn bị nghèo nàn đi. Thoát ra ngoài thân thể, bạn sẽ trở nên
giầu có hơn. Người đã đạt tới không nghèo đi - người đó trở nên cực kì giầu.
Người đó trở thành thượng đế.
Cho nên
yoga không chống lại thế giới. Thực ra bạn chống lại thế giới. Và yoga không chống
lại phúc lạc - bạn chống lại phúc lạc. Và yoga muốn bạn bỏ thế giới để cho mọi
giới hạn có thể được loại bỏ và bạn có thể trở thành vô giới hạn trong bản thể
bạn, theo việc kinh nghiệm của bạn.
Đây là
những quyền năng khi tâm trí được chỉnh theo bên ngoài, nhưng là các chướng ngại
trên con đường của samadhi.
Nhưng
Patanjali bao giờ cũng nhận biết để nói đi nói lại với bạn - ông ấy cứ nện búa
vào điểm để đánh trúng đích - rằng ngay cả những quyền năng này, về nghe, nếm,
ngửi, sờ trực tiếp: nhớ lấy, chúng là quyền năng nếu bạn đi ra ngoài, nhưng nếu
bạn muốn đi vào trong chúng trở thành cản trở. Mọi quyền năng đều trở thành cản
trở khi người ta đi vào trong.
Người
đi ra ngoài là đi qua mặt trăng và đi tới mặt trời và tới thế giới. Và người đi
vào trong, năng lượng của người đó đi từ mặt trời tới mặt trăng và từ mặt trăng
tới cõi bên kia. Mục tiêu và mục đích của họ là khác nhau toàn bộ, đối lập toàn
bộ.
Thế thì
chuyện xảy ra là đôi khi bạn bắt đầu cảm thấy thoáng nhìn đầu tiên về pratibha,
về cõi bên kia, và bạn trở nên quyền năng thế - bạn được rót đầy bằng quyền
năng, bạn là quyền năng - và trong khoảnh khắc đó bạn có thể sa ngã. Quyền năng
làm biến chất, bạn có thể sa ngã. Bạn có thể đi vào trong đầu nhiều, bạn có thể
đi vào trong bản ngã nhiều tới mức bạn muốn cưỡi lên nó - quyền năng. Bạn muốn
làm phép màu hay những điều ngu xuẩn khác.
Mọi lái
buôn phép màu đều là ngu xuẩn theo cách nào đó - dù bất kì cái gì họ nói. Họ có
thể nói rằng họ đang làm những phép màu này để giúp mọi người. Họ chẳng giúp ai
cả; họ đơn giản đang làm hại bản thân họ - và làm hại người khác nữa. Bởi vì
trong khi làm những điều như vậy họ sa ngã xuống dưới cõi bên kia. Và thế thì
toàn thể sự việc trở thành chỉ là lừa đảo. Có những thủ đoạn của cận hồn vía, của
trực giác, của thế giới mặt trăng, với chúng, một khi bạn biết chúng, bạn có thể
chơi xung quanh. Dầu vậy chúng là thủ đoạn, và bản ngã có thể lại dùng những thủ
đoạn đó. Tôi đã nghe một câu chuyện rất hay:
Môt
linh mục Cơ đốc giáo, một mục sư Anh giáo, và một giáo sĩ đi câu trong một chiếc
thuyền nhỏ ở giữa hồ yên tĩnh. Từ bình minh mãi cho tới giờ ăn trưa họ ngồi đó,
không chuyển động, không nói năng. Thế rồi linh mục Cơ đốc giáo nói,
"Thôi, đến giờ ăn trưa rồi. Tôi sẽ gặp hai ông ở quán rượu nhé."
Nói
xong ông ấy đứng dậy, bước chân qua mạn thuyền và bước trên nước tới quán rượu ở
bên hồ.
Thế rồi
mục sự nói, "Tôi nghĩ tôi cũng đi ăn trưa đây."
Nói thế
xong, ông ấy cũng bước chân qua mạn thuyền, bước đi trên nước theo cùng hướng
như linh mục Cơ đốc giáo.
Giáo sĩ
chưng hửng và điếng người với cảnh tượng thể hiện sự đoàn kết Ki tô giáo huyền
bí. Tuy nhiên, cảm thấy rằng đức tin và truyền thống của mình bị lâm nguy, ông
ta đưa ra lời cầu nguyện mau lẹ tới Jehovah và bước sang bên mạn thuyền.
Tùm! -
ông ta chìm nghỉm xuống đáy. Ông ta bơi lên mặt nước, đu mình lên mạn thuyền và
thử lần nữa, thốt ra những lời cầu nguyện còn nhiệt thành hơn. Tùm! Lần nữa ông
ta lại rơi thẳng xuống như hòn đá.
Linh mục
Cơ đốc giáo, đã sang tới bờ hồ, nhìn thấy việc chìm nghỉm bất đắc dĩ này, và
khi mục sư Anh giáo cũng sang tới bờ, ông ta nói, "Chúng ta đáng phải nói
cho anh chàng đáng thương này nơi có đá để bước lên chứ."
Mọi nơi
đều có đá để bước trên. Mọi Satya Sai Baba - đừng ngạc nhiên quá nhiều về điều
họ làm. Tìm đá để bước đi - có đấy. Và những người này chả tâm linh chút nào.
Patanjali
nói, "Đây là những quyền năng khi tâm trí được quay ra ngoài, nhưng là chướng
ngại trên con đường của samadhi." Nếu bạn muốn đạt tới điều tối thượng, bạn
phải mất tất cả. Bạn phải mất tất cả! Đây là con đường của người tìm kiếm thực:
bất kì cái gì người đó thu được, người đó đi và dâng hiến nó cho Thượng đế. Người
đó nói, "Ngài đã trao nó cho tôi, nhưng tôi sẽ làm gì với nó đây? Tôi để
nó lại dưới chân ngài." Người đó cứ dâng hiến bất kì cái gì người đó đạt tới,
và người đó bao giờ cũng vẫn còn trống rỗng việc đạt tới. Đó là tính tâm linh:
bao giờ cũng còn trống rỗng việc đạt tới, và bất kì cái gì nhân tiện tới, người
ta liên tục dâng hiến nó. Để tôi kể cho bạn một câu chuyện khác:
Một
nhóm những tu sĩ đang thảo luận về cách họ phân phối đồ cúng tế của giáo đoàn.
Người
Biệt giáo tuyên bố, "Mọi thứ người của tôi đặt vào trong đĩa đều dành cho
công việc của Thượng đế - tôi không giữ một xu nào cho bản thân tôi!"
Mục sư
Anh giáo, trong khi hăng hái hoan nghênh, thú nhận, "Tôi giữ xu đồng trong
hòm công đức, và xu bạc thì dành cho Chúa."
Linh mục
Cơ đốc giáo hiện diện và thú nhận rằng, "Tôi giữ xu bạc và xu đồng thì
dành cho Chúa - các ông phải nhớ là có nhiều xu đồng trong giáo xứ nghèo."
Đến lúc
đó giáo sĩ vẫn giữ im lặng, nhưng khi bị thúc ép đã nói, "Vâng, tôi để mọi
tiền công đức trong chăn và tôi tung nó lên không trung. Cái gì Thượng đế muốn
thì ngài giữ, và cái gì ngài không muốn thì tôi giữ."
Đừng
tinh ranh - đừng là giáo sĩ. Bởi vì đến cuối chỉ bạn sẽ lúng túng, không phải
Thượng đế. Bất kì cái gì tới trên đường trưởng thành bên trong của bạn... Và
nhiều thứ tới. Mọi khoảnh khắc đều là một khám phá mới trên con đường phát triển
bên trong; mọi khoảnh khắc cái gì đó đột nhiên rơi vào trong tay bạn - bạn thậm
chí đã không tưởng tượng được, bạn chưa bao giờ hỏi về nó. Hàng triệu thứ là những
món quà trên con đường, nhưng chỉ người đạt tới đích, người cứ cúng dường những
món quà đó trở lại cho Thượng đế. Bằng không, nếu bạn níu bám lấy món quà, lúc
đó và ở đó tiến bộ của bạn dừng lại. Lúc đó và ở đó trưởng thành của bạn dừng lại.
Lúc đó và ở đó bạn làm thành chỗ trú ngụ và bắt đầu sống ở đó.
"Te
samadhav upasarga vyuthane siddhayah."
Nếu bạn
muốn samadhi, an bình tối thượng, im lặng tối thượng, chân lí tối thượng, thế
thì đừng bao giờ bị gắn bó với bất kì thành đạt nào dù là bất kì cái gì - thế
giới này, thế giới khác, tâm lí, cận tâm lí, trí tuệ, trực giác, bất kì cái gì.
Đừng bao giờ bị gắn bó với bất kì thành đạt nào. Liên tục cúng dường nó cho Thượng
đế, liên tục cúng dường nó cho Thượng đế... và nhiều thứ nữa sẽ tới! Liên tục
cúng dường nó cho Thượng đế đi.
Khi bạn
đã cúng dường tất cả, Thượng đế tới. Khi bạn đã cúng dường tất cả, thế thì điều
đó trở lại cho ngài, ngài tới như món quà cuối cùng. Thượng đế là món quà cuối
cùng.


Posted in: 
0 nhận xét:
Post a Comment