Yoga:
Alpha và Omega (Tập 1)
Chương
7. Được định bên trong bản thân bạn
Việc dừng lại của chúng được mang tới từ nỗ lực bên trong bền bỉ và không gắn bó.
Trong
hai điều này, abhyasa, thực hành bên trong,
là
nỗ lực để được định vững chắc trong bản thân người ta.
Nó trở
nên có cơ sở vững chắc khi được liên tục trong thời gian dài, không gián đoạn
và với thành tâm tôn kính.
Con người
không chỉ là tâm trí ý thức của mình. Con người cũng có chín lần hơn ý thức - tầng
vô thức của tâm trí. Không chỉ điều đó, con người có thân thể, cơ thể, trong đó
tâm trí tồn tại. Thân thể là tuyệt đối vô thức. Hoạt động của nó gần như không
tự ý. Chỉ trên bề mặt của thân thể là tự ý; cội nguồn bên trong là không tự ý,
bạn không thể làm được gì về chúng, ý chí của bạn sẽ không hiệu quả.
Hình mẫu
này của sự tồn tại của con người phải được hiểu trước khi người ta có thể đi
vào trong bản thân mình. Và việc hiểu phải không chỉ là về trí tuệ. Nó phải đi
sâu hơn, nó phải xuyên thấu vào các tầng vô thức; nó phải đạt tới chính bản
thân thân thể.
Do đó mới
có tầm quan trọng của abhyasa, thực hành bên trong thường xuyên. Hai từ này là
rất có ý nghĩa: abhyasa và vairagya. Abhyasa nghĩa là thực hành bên trong thường
xuyên, và vairagya nghĩa là không gắn bó, vô ham muốn. Lời kinh sắp tới của
Patanjali có liên quan tới hai khái niệm có ý nghĩa nhất này, nhưng trước khi
chúng ta đi vào lời kinh này cần phải hiểu thấu rằng điều này, hình mẫu của
nhân cách con người, không hoàn toàn là trí tuệ.
Nếu nó
chỉ là trí tuệ thế thì sẽ không cần tới abhyasa - nỗ lực thường xuyên, lặp lại.
Bạn có thể hiểu bất kì cái gì ngay lập tức nếu nó là hợp lí, qua tâm trí, nhưng
chỉ hiểu biết đó sẽ không có tác dụng. Bạn có thể hiểu dễ dàng rằng giận dữ là
xấu, độc hại, nhưng hiểu biết này là không đủ cho giận dữ rời bỏ bạn, biến mất.
Mặc cho hiểu biết của bạn, giận sẽ tiếp tục, bởi vì giận tồn tại trong nhiều tầng
của tâm trí vô thức của bạn - không chỉ trong tâm trí, mà trong thân thể của bạn
nữa.
Thân thể
không thể hiểu chỉ bằng trao đổi qua lời. Chỉ cái đầu của bạn có thể hiểu,
nhưng thân thể vẫn còn không bị ảnh hưởng. Và chừng nào hiểu biết còn chưa đạt
tới chính cốt lõi của thân thể, bạn không thể được biến đổi. Bạn sẽ vẫn còn như
cũ. Ý tưởng của bạn có thể cứ thay đổi nhưng nhân cách của bạn sẽ còn dai dẳng.
Và thế rồi xung đột mới sẽ nảy sinh và bạn sẽ trong rối loạn hơn bao giờ, bởi
vì bây giờ bạn có thể thấy cái gì là sai và dầu vậy bạn vẫn bền bỉ trong việc
làm nó, bạn cứ làm nó. Tự mặc cảm và kết án được tạo ra. Bạn bắt đầu ghét bản
thân mình, bạn bắt đầu nghĩ bản thân bạn là tội nhân. Và bạn càng hiểu hơn, kết
án càng phát triển hơn, bởi vì bạn thấy điều đó khó làm sao, gần như không thể
nào được, để thay đổi bản thân mình.
Yoga
không tin vào hiểu biết trí tuệ. Nó tin vào hiểu biết thân thể, vào hiểu biết
toàn bộ trong đó tính toàn thể của bạn được tham gia. Không chỉ bạn làm thay đổi
trong đầu bạn, mà cội nguồn sâu sắc của bản thể bạn cũng thay đổi.
Làm sao
chúng có thể thay đổi được? Việc lặp lại thường xuyên của một thực hành đặc biệt
trở thành không tự ý. Nếu bạn làm một thực hành đặc thù thường xuyên, cứ lặp lại
nó liên tục, dần dần nó mất đi khỏi ý thức, đạt tới vô thức và trở thành một phần
của vô thức. Một khi nó trở thành một phần của vô thức nó bắt đầu vận hành từ cội
nguồn sâu đó.
Bất kì
cái gì cũng có thể trở thành vô thức nếu bạn cứ lặp lại nó một cách liên tục.
Chẳng hạn, tên của bạn đã được lặp lại thường xuyên từ thời thơ ấu của bạn tới
mức bây giờ nó không là một phần của ý thức, nó đã trở thành một phần của vô thức.
Bạn có thể ngủ cùng một trăm người trong một phòng, và nếu ai đó tới và gọi
“Ram? Có Ram ở đó không?” chín mươi chín người không bận tâm tới cái tên này sẽ
tiếp tục ngủ. Họ sẽ không bị quấy rồi. Nhưng người có tên Ram sẽ đột nhiên hỏi,
“Ai gọi tôi thế? Sao anh quấy rối giấc ngủ của tôi?”
Ngay cả
trong giấc ngủ, người đó vẫn biết tên mình là Ram. Làm sao cái tên này đạt tới
sâu thế? - chỉ bằng việc lặp lại thường xuyên. Mọi người đang lặp lại tên mình,
mọi người đang gọi nó; và bản thân người đó, giới thiệu bản thân mình - dùng
liên tục. Bây giờ nó không là ý thức, nó đã đạt tới vô thức.
Ngôn ngữ,
tiếng mẹ đẻ của bạn, trở thành một phần của vô thức. Bất kì cái gì khác bạn học
về sau sẽ không bao giờ vô thức thế, nó sẽ vẫn còn ý thức. Đó là lí do tại sao
ngôn ngữ vô ý thức của bạn sẽ tiếp tục ảnh hưởng tới ngôn ngữ ý thức của bạn. Nếu
một người Đức nói tiếng Anh nó là khác, nếu một người Pháp nói tiếng Anh, nó là
khác, nếu một người Ấn Độ nói tiếng Anh, nó là khác. Khác biệt không phải trong
tiếng Anh, khác biệt là ở hình mẫu bên trong nhất của họ. Người Pháp có hình mẫu
khác, hình mẫu vô thức ảnh hưởng tới nó. Cho nên bất kì cái gì bạn học về sau sẽ
bị ảnh hưởng bởi tiếng mẹ đẻ của bạn. Và nếu bạn rơi vào vô thức, chỉ thế thì
tiếng mẹ đẻ của bạn mới có thể xuyên thấu.
Tôi nhớ
một trong những người bạn của tôi, người đã là một người theo nhóm
Maharashtrian. Ông ấy đã ở Đức trong hai mươi năm, hay thậm chí còn hơn. Trong
hai mươi năm ông ấy đã dùng tiếng Đức. Ông ấy đã hoàn toàn quên mất tiếng mẹ đẻ,
Marathi. Ông ấy không thể đọc được nó, ông ấy không thể nói được nó. Một cách
có ý thức, ngôn ngữ này đã hoàn toàn bị quên mất bởi vì nó không được dùng.
Thế rồi
ông ấy bị ốm, và trong ốm yếu đó thỉnh thoảng ông ấy trở nên vô thức. Bất kì
khi nào ông ấy trở nên vô thức, một kiểu nhân cách khác toàn bộ sẽ tiến triển.
Ông ấy sẽ bắt đầu cư xử theo cách khác. Trong vô thức ông ấy sẽ thốt ra những lời
trong tiếng Marathi, không trong tiếng Đức. Khi ông ấy vô thức thế thì ông ấy sẽ
thốt ra những lời trong tiếng Marathi. Và sau vô thức của ông ấy, khi ông ấy sẽ
quay lại ý thức, trong vài phút ông ấy sẽ không có khả năng hiểu tiếng Đức.
Lặp lại
thường xuyên trong thời thơ ấu đi sâu hơn, bởi vì trẻ con thực sự không có ý thức.
Nó có nhiều vô thức ở gần bề mặt; mọi thứ đi vào trong vô thức. Khi nó học, khi
nó được giáo dục, ý thức sẽ trở thành tầng dầy hơn - thế thì sẽ ngày càng ít có
xuyên thấu hướng tới vô thức.
Các nhà
tâm lí nói rằng gần năm mươi phần trăm việc học của bạn bị kết thúc trước lúc bạn
được bẩy tuổi. Đến năm thứ bẩy của đời bạn, bạn đã biết gần như một nửa những
điều bạn sẽ biết. Một nửa giáo dục của bạn được kết thúc, và nửa này sẽ là cơ sở.
Bây giờ mọi thứ khác sẽ chỉ là được áp đặt lên nó và hình mẫu sâu hơn của thời
thơ ấu sẽ còn lại.
Đó là
lí do tại sao tâm lí học hiện đại, phân tâm học hiện đại, tâm thần học, tất cả
họ đều cố xuyên thấu vào thời thơ ấy của bạn, bởi vì nếu bạn ốm về tinh thần, ở
đâu đó hạt mầm được tìm ra trong thời thơ ấu của bạn, không phải bây giờ. Hình
mẫu phải được định vị ở đó trong thời thơ ấu của bạn. Một khi hình mẫu sâu đó
được định vị, thế thì cái gì đó có thể được thực hiện và bạn có thể được biến đổi.
Nhưng
làm sao xuyên thấu vào nó? Yoga có phương pháp. Phương pháp đó có tên là
abhyasa. Abhyasa nghĩa là thực hành thường xuyên, lặp lại về điều nào đó. Tại
sao, qua lặp lại, cái gì đó trở thành vô thức? Có vài lí do cho điều đó.
Nếu bạn
muốn học cái gì đó bạn sẽ phải lặp lại nó. Tại sao? Nếu bạn đọc thơ chỉ một lần,
bạn có thể nhớ vài lời đây đó. Nhưng nếu bạn đọc nó hai lần, ba lần, nhiều lần,
thế thì bạn có thể nhớ từng dòng, từng đoạn. Nếu bạn lặp lại nó hàng trăm lần
thế thì bạn sẽ nhớ nó như một hình mẫu toàn thể. Nếu bạn lặp lại nó thậm chí
nhiều hơn thế thì nó có thể tiếp tục, còn dai dẳng trong kí ức của bạn trong
nhiều năm. Bạn có thể không có khả năng quên được nó.
Điều gì
đang xảy ra? Khi bạn lặp lại điều nào đó, bạn càng lặp lại nhiều, nó càng được
khắc vào các tế bào não bạn. Việc lặp lại thường xuyên là việc gõ búa thường
xuyên. Thế thì nó được ăn sâu, nó trở thành một phần của tế bào não bạn. Và nó
càng trở thành một phần của tế bào não bạn, ý thức càng ít được cần tới. Ý thức
của bạn có thể di chuyển; bây giờ nó không được cần tới.
Cho nên
bất kì cái gì bạn học sâu sắc, bạn không cần có ý thức về nó. Lúc ban đầu nếu bạn
học lái xe, cách lái xe hơi, thế thì đó là nỗ lực có ý thức. Đó là lí do tại
sao nhiều rắc rối thế, bởi vì bạn phải tỉnh táo liên tục và có nhiều điều thế cần
nhận biết tới - đường, giao thông, máy móc, vô lăng, chân ga, phanh và mọi thứ...
và qui tắc và điều luật giao thông. Bạn phải thường xuyên tỉnh táo về mọi thứ.
Cho nên bạn bị lôi cuốn nhiều thế vào trong nó, điều đó trở thành gian nan, nó
trở thành nỗ lực sâu.
Nhưng dần
dần bạn sẽ có khả năng quên hoàn toàn mọi thứ. Bạn sẽ lái xe, việc lái sẽ trở
thành vô thức. Bạn không cần đưa tâm trí của bạn vào nó - bạn có thể cứ nghĩ bất
kì cái gì bạn thích, bạn có thể ở bất kì chỗ nào bạn thích và chiếc xe sẽ chạy
một cách vô thức. Bây giờ thân thể bạn đã học điều đó. Bây giờ toàn thể máy móc
biết điều đó. Nó đã trở thành việc học vô thức.
Bất kì
khi nào cái gì đó trở thành sâu đến mức bạn không cần ý thức về nó, nó rơi vào
trong vô thức. Và một khi một điều đã rơi vào trong vô thức nó sẽ bắt đầu thay
đổi bản thể bạn, tính cách của bạn. Và thay đổi sẽ là vô nỗ lực bây giờ, bạn
không cần phải liên quan tới nó.
Bạn sẽ
đơn giản di chuyển theo các hướng nơi vô thức đưa bạn đi.
Yoga đã
làm việc rất nhiều trên abhyasa, lặp lại thường xuyên. Lặp lại thường xuyên này
chỉ là đem vô thức của bạn vào công việc. Và khi vô thức bắt đầu vận hành bạn
được thoải mái. Không nỗ lực nào được cần, mọi sự trở thành tự nhiên. Trong
kinh sách cổ có nói rằng hiền nhân không phải là người có tính cách tốt, bởi vì
cho dù ý thức bày tỏ rằng cái 'chống đối' vẫn còn tồn tại, cái đối lập vẫn còn
tồn tại. Hiền nhân là người không thể làm điều xấu, không thể làm điều tốt,
không thể nghĩ được về nó. Cái tốt đã trở thành vô thức, nó đã trở thành giống
như thở. Bất kì cái gì người đó định làm đều sẽ là tốt. Nó đã trở thành sâu
trong bản thể người đó tới mức không nỗ lực nào được cần, nó đã trở thành cuộc
sống của người đó. Cho nên bạn không thể nói hiền nhân là người tốt. Người đó
không biết tốt là gì, xấu là gì. Bây giờ không có xung đột. Cái tốt đã xuyên thấu
sâu tới mức không có nhu cầu nhận biết về nó.
Nếu bạn
nhận biết về tính tốt của bạn, tính xấu vẫn còn tồn tại bên cạnh. Có vật lộn
thường xuyên. Và mọi lúc bạn đều phải đi vào trong hành động bạn phải chọn:
“Mình phải làm điều tốt, mình phải không làm điều xấu.” Và chọn lựa này sẽ là rối
loạn sâu sắc, vật lộn, bạo hành bên trong thường xuyên, cuộc chiến nội tâm. Và
nếu xung đột có đó bạn không thể thấy thoải mái, ở nhà được.
Bây giờ
chúng ta nên vào lời kinh. Việc dừng lại của tâm trí là Yoga, nhưng làm sao bạn
có thể làm dừng tâm trí?
Việc dừng
lại của chúng được mang tới từ nỗ lực bên trong bền bỉ và không gắn bó.
Hai điều:
Làm sao việc dừng tâm trí với mọi biến thể của nó? - một, abhyasa, thực hành
bên trong bền bỉ, và hai, không gắn bó. Không gắn bó sẽ tạo ra tình huống, và
công phu bền bỉ là kĩ thuật được dùng trong tình huống đó. Cố hiểu cả hai.
Bất kì
cái gì bạn làm, bạn làm vì bạn có ham muốn nào đó. Và những ham muốn đó có thể
được hoàn thành chỉ bởi việc làm cái gì đó. Chừng nào những ham muốn đó còn
chưa bị vứt bỏ hoạt động của bạn không thể bị vứt bỏ. Bạn có đầu tư nào đó vào
những hoạt động đó, vào những hành động đó. Đây là một trong những tình huống
khó xử của tính cách và tâm trí con người - rằng bạn có thể muốn dừng những
hành động nào đó bởi vì chúng dẫn bạn vào khổ.
Nhưng tại
sao bạn làm chúng? Bạn làm chúng bởi vì bạn có ham muốn nào đó, và những ham muốn
đó không thể được hoàn thành nếu không làm chúng. Cho nên có hai điều. Một, bạn
phải làm những điều nào đó. Chẳng hạn, giận. Sao bạn nổi giận? Bạn nổi giận chỉ
khi ở đâu đó, ai đó tạo ra cản trở. Bạn định đạt tới cái gì đó và ai đó tạo ra
cản trở. Ham muốn của bạn bị cản trở. Bạn nổi giận.
Bạn có
thể nổi giận ngay cả với đồ vật. Nếu bạn đang đi và bạn cố đạt tới đâu đó ngay
lập tức và chiếc ghế len vào giữa đường, bạn nổi giận với ghế. Bạn cố mở khoá cửa
và chìa khoá không làm việc, bạn nổi giận với cửa. Điều đó là ngớ ngẩn, vì giận
với đồ vật là vô nghĩa. Bất kì cái gì tạo ra bất kì kiểu cản trở nào đều tạo ra
giận.
Bạn có
ham muốn đi tới, làm, đạt tới cái gì đó. Bất kì ai tới ở giữa bạn và ham muốn của
bạn dường như đều thành kẻ thù của bạn - bạn muốn phá huỷ người đó. Đây là điều
giận ngụ ý: bạn muốn phá huỷ chướng ngại. Nhưng giận dẫn tới khổ, giận trở
thành ốm yếu cho nên bạn muốn không giận.
Nhưng
làm sao bạn có thể bỏ giận được nếu bạn có ham muốn, mục đích? Nếu bạn có ham
muốn và mục đích, thế thì giận nhất định có đó bởi vì cuộc sống là phức tạp; bạn
không một mình ở đây trên thế gian này. Cả triệu người đang phấn đấu vì ham muốn
của họ, họ đan chéo lẫn nhau, họ đi vào con đường của nhau. Nếu bạn có ham muốn
thế thì giận nhất định có đó, thất vọng nhất định có đó, bạo hành nhất định có
đó. Và tâm trí bạn sẽ nghĩ tới phá huỷ bất kì ai tới trên con đường của bạn.
Thái độ
này để phá huỷ chướng ngại là giận. Nhưng giận tạo ra khổ, cho nên bạn muốn
không giận. Nhưng chỉ muốn không giận sẽ không ích gì mấy, bởi vì giận là một
phần của hình mẫu lớn hơn - của tâm trí ham muốn, tâm trí có mục đích, tâm trí
muốn đạt tới đâu đó. Bạn không thể bỏ giận được.
Cho nên
điều đầu tiên là không ham muốn. Thế thì một nửa khả năng của giận bị mất đi;
cơ sở bị mất đi. Nhưng thế nữa cũng không phải là giận sẽ tất yếu biến mất bởi
vì bạn đã từng giận trong hàng triệu năm. Nó đã trở thành thói quen bắt rễ sâu.
Bạn có thể bỏ ham muốn nhưng giận sẽ vẫn còn dai dẳng. Nó sẽ không mạnh thế,
nhưng nó sẽ dai dẳng bởi vì bây giờ nó là thói quen. Nó đã trở thành thói quen
vô thức. Trong nhiều, nhiều kiếp bạn đã từng mang nó. Nó đã trở thành tính di
truyền của bạn. Nó ở trong các tế bào của bạn, thân thể đang mang nó. Nó bây giờ
là hoá chất và sinh lí. Chỉ bằng việc bỏ ham muốn của bạn, thân thể bạn sẽ
không thay đổi hình mẫu của nó. Hình mẫu này rất cổ; bạn sẽ phải thay đổi cả
hình mẫu này nữa.
Để có
thay đổi đó, thực hành lặp lại sẽ được cần tới. Chỉ thay đổi cơ chế bên trong,
thực hành lặp lại sẽ được cần tới - việc tái ước định cho toàn thể hình mẫu
thân-tâm. Nhưng điều này là có thể chỉ nếu bạn đã bỏ việc ham muốn.
Nhìn nó
từ quan điểm khác đi. Một người tới tôi và anh ta nói, “Tôi không muốn buồn,
nhưng tôi bao giờ cũng buồn và chán nản. Thỉnh thoảng tôi thậm chí không thể cảm
được cái gì là lí do tại sao tôi buồn, nhưng tôi buồn. Không nguyên nhân hữu
hình nào, không cái gì tôi có thể chỉ ra rằng đây là nguyên nhân. Dường như là
nó chỉ bởi vì phong cách của tôi là buồn. Tôi không nhớ,” anh ta nói, “rằng tôi
đã bao giờ hạnh phúc. Và tôi không muốn buồn. Nó là gánh nặng chết. Tôi là người
bất hạnh nhất. Cho nên làm sao tôi có thể bỏ được nó?”
Thế là
tôi hỏi anh ta, “Bạn có đầu tư nào vào buồn của bạn không?”
Anh ta
nói, “Sao tôi phải có đầu tư nào?” - nhưng anh ta có. Tôi biết rõ người này.
Tôi đã biết người này nhiều năm rồi, nhưng anh ta không nhận biết rằng có mối
quan tâm được đầu tư vào trong nó. Cho nên anh ta muốn vứt bỏ buồn, nhưng anh
ta không nhận biết tại sao buồn có đó. Anh ta đã từng duy trì nó vì các lí do
khác mà anh ta không thể kết nối vào được.
Anh ta
cần tình yêu, nhưng để là việc yêu... Nếu bạn cần tình yêu bạn cần là việc yêu.
Nếu bạn hỏi xin tình yêu bạn phải cho tình yêu, và bạn phải cho nhiều hơn bạn
có thể đòi hỏi. Nhưng anh ta là kẻ keo kiệt, anh ta không thể cho tình yêu. Việc
cho là không thể được với anh ta; anh ta không thể cho được cái gì. Chỉ mỗi từ
‘cho’, và anh ta co rúm lại bên trong bản thân mình. Anh ta chỉ có thể lấy, anh
ta không thể cho. Anh ta đóng khi có liên quan tới cho.
Nhưng
không có tình yêu bạn không thể nở hoa được. Không có tình yêu bạn không thể đạt
tới bất kì niềm vui nào, bạn không thể hạnh phúc được. Và anh ta không thể yêu
được bởi vì tình yêu có vẻ giống như cho cái gì đó. Nó là việc cho, việc cho
toàn tâm về mọi thứ bạn có - cả bản thể của bạn. Anh ta không thể cho tình yêu
được, anh ta không thể nhận tình yêu được. Thế thì phải làm gì? Nhưng anh ta
khao khát, như mọi người đều khao khát, về tình yêu. Nó là nhu cầu cơ sở, cũng
như thức ăn. Không có thức ăn thân thể bạn sẽ chết, và không có tình yêu linh hồn
bạn sẽ co lại. Nó là cái phải có.
Thế rồi
anh ta đã tạo ra cái thay thế, và cái thay thế đó là sự thông cảm. Anh ta không
thể có được tình yêu bởi vì anh ta không thể cho tình yêu, nhưng anh ta có thể
có được thông cảm. Thông cảm là cái thay thế nghèo nàn cho tình yêu. Cho nên
anh ta buồn: khi anh ta buồn mọi người cho anh ta sự thông cảm. Bất kì ai tới với
anh ta, anh ta cảm thấy được thông cảm vì anh ta bao giờ cũng kêu và khóc. Tâm
trạng anh ta bao giờ cũng là tâm trạng của người rất khổ. Nhưng anh ta tận hưởng!
Bất kì khi nào bạn cho anh ta sự thông cảm anh ta đều tận hưởng điều đó. Anh ta
trở nên khổ hơn, bởi vì anh ta càng khổ hơn, anh ta càng có được sự thông cảm
này.
Cho nên
tôi bảo anh ta, “Bạn có đầu tư nào đó vào buồn của bạn. Toàn thể hình mẫu
này.... Chỉ mỗi buồn không thể bị bỏ được, nó được bắt rễ ở đâu đó khác. Đừng hỏi
xin thông cảm. Nhưng bạn có thể dừng hỏi xin thông cảm chỉ khi bạn bắt đầu cho
tình yêu, bởi vì nó là cái thay thế. Và một khi bạn bắt đầu cho tình yêu, tình
yêu sẽ xảy ra cho bạn. Thế thì bạn sẽ hạnh phúc. Thế thì một hình mẫu khác được
tạo ra.”
Tôi đã
nghe, một người đi vào chỗ đậu xe. Anh ta ở trong một tư thế rất buồn cười. Có
vẻ gần như không thể nào thế được về cách anh ta bước đi, bởi vì anh ta cúi
mình cứ dường như anh ta đang lái xe, tay anh ta chuyển động trên vô lăng tưởng
tượng nào đó, chân anh ta đang để trên chân ga tưởng tượng nào đó, và anh ta bước
đi. Và điều đó khó thế, không thể được thế, cách anh ta bước đi. Một đám đông tụ
tập ở đó. Anh ta đang làm cái gì đó không thể được và họ hỏi người phục vụ, “Có
chuyện gì vậy? Người này đang làm gì?”
Người
phục vụ nói, “Đừng hỏi to thế! Người này yêu xe trong quá khứ. Anh ta là một trong
những lái xe giỏi nhất. Anh ta thậm chí còn đoạt giải thưởng quốc gia về đua ô
tô. Nhưng bây giờ, do khiếm khuyết tinh thần nào đó, anh ta đã bị tước quyền.
Anh ta không được phép lái xe... nhưng chỉ là sở thích cũ.”
Đám
đông nói, “Nếu ông biết điều đó thế thì sao ông không nói với anh ta, ‘Ông
không có xe. Ông làm gì ở đây?’”
Người
này nói, “Đó là lí do tại sao tôi nói đừng nói to thế! Điều đó tôi không thể
làm được, bởi vì anh ta cho tôi một ru pi mỗi ngày để rửa xe. Điều đó tôi không
thể làm được; tôi không thể nói, ‘Ông không có xe.’ Anh ta đi tới bãi xe và thế
rồi tôi sẽ rửa nó.”
Đầu tư
một ru pi đó... quyền lợi được đầu tư có đó. Bạn có nhiều quyền lợi được đầu tư
trong khổ của bạn nữa, trong phiền não của bạn nữa, trong ốm yếu của bạn nữa.
Và thế rồi bạn cứ nói, “Chúng tôi không muốn - chúng tôi không muốn giận, chúng
tôi không muốn là cái này và cái nọ.” Nhưng chừng nào bạn còn chưa đi tới biết
cách mọi điều này đã xảy ra cho bạn, chừng nào bạn chưa thấy toàn thể hình mẫu,
không cái gì có thể được thay đổi.
Hình mẫu
sâu nhất của tâm trí là ham muốn. Bạn là bất kì cái gì bạn đang là bởi vì bạn
có ham muốn nào đó, nhóm các ham muốn. Patanjali nói: điều đầu tiên là không gắn
bó. Bỏ mọi ham muốn đi, đừng bị gắn bó và thế thì, abhyasa.
Chẳng hạn,
ai đó tới tôi và người đó nói, “Tôi không muốn thêm mỡ lên thân thể tôi, nhưng
tôi cứ ăn. Tôi muốn dừng nó nhưng tôi cứ ăn.”
Việc muốn
là bề ngoài; có hình mẫu bên trong, tại sao người đó cứ ăn ngày càng nhiều hơn.
Và nếu người đó dừng ăn lại cho dù vài ngày, thế rồi lại ăn, với nhiều khoái
trá hơn, người đó ăn. Và người đó sẽ thu lấy nhiều trọng lượng hơn qua vài ngày
nhịn ăn hay ăn kiêng. Và điều này đã từng liên tục diễn ra, trong nhiều năm. Vấn
đề không phải chỉ là người đó ăn ít. Tại sao người đó ăn nhiều hơn? Thân thể
không cần nó, thế thì ở đâu đó trong tâm trí thức ăn đã trở thành cái thay thế
cho cái gì đó. Người đó có thể sợ chết. Mọi người sợ chết đều ăn nhiều hơn bởi
vì ăn dường như là cơ sở của cuộc sống. Bạn càng ăn nhiều, càng sống động hơn -
đây là số học của tâm trí - bởi vì nếu bạn không ăn bạn chết. Cho nên không ăn
tương đương với chết và ăn nhiều tương đương với sống nhiều hơn. Cho nên nếu bạn
sợ chết bạn sẽ ăn nhiều hơn, hay nếu không ai yêu bạn, bạn sẽ ăn nhiều hơn.
Thức ăn
có thể trở thành cái thay thế cho tình yêu bởi vì trẻ con, lúc ban đầu, đi tới
liên kết thức ăn và tình yêu. Điều đầu tiên đứa trẻ sẽ nhận biết là người mẹ,
thức ăn từ người mẹ và tình yêu từ người mẹ. Tình yêu và thức ăn đi vào tâm thức
nó một cách đồng thời. Và bất kì khi nào người mẹ đang yêu cô ấy cho nhiều sữa
hơn. Bầu vú được trao một cách hạnh phúc. Nhưng bất kì khi nào người mẹ giận,
không yêu, cô ấy giằng bầu vú đi.
Thức ăn
bị lấy đi bất kì khi nào người mẹ không yêu: tình yêu và thức ăn trở thành một.
Trong tâm trí, trong tâm trí đứa trẻ, chúng trở nên được liên kết. Cho nên bất
kì lúc nào đứa trẻ được nhiều tình yêu hơn nó sẽ giảm thức ăn đi, bởi vì tình
yêu là nhiều tới mức thức ăn không được cần tới. Bất kì khi nào tình yêu không
có đó nó sẽ ăn nhiều hơn, bởi vì cân bằng phải được giữ. Nếu không có tình yêu
chút nào thế thì nó sẽ rót đầy bụng nó.
Bạn có
thể ngạc nhiên - bất kì khi nào hai người đang yêu họ mất béo. Đó là lí do tại
sao các cô gái bắt đầu béo lên vào khoảnh khắc họ lấy nhau. Khi tình yêu được lắng
đọng, họ bắt đầu trở nên béo bởi vì bây giờ không có nhu cầu. Tình yêu và thế
giới của tình yêu, theo một cách nào đó, bị kết thúc.
Ở các
nước mà li dị đã trở nên phổ biến hơn, đàn bà đang biểu lộ hình dáng tốt hơn. Ở
các nước mà li dị không phổ biến, đàn bà không bận tâm chút nào về hình dáng của
họ... Bởi vì khi li dị là có thể thế thì đàn bà sẽ phải tìm người yêu mới; họ
có ý thức về hình dáng. Việc tìm tình yêu giúp cho hình dáng thân thể. Khi tình
yêu được lắng đọng, nó bị kết thúc theo cách nào đó. Bạn không cần lo nghĩ về
thân thể, bạn không cần chăm sóc nào.
Cho nên
người này có thể sợ chết. Có thể anh ta không trong tình yêu sâu sắc, thân mật
nào với bất kì ai. Và hai điều này lại được kết nối: nếu bạn ở trong tình yêu
sâu sắc bạn không sợ chết. Tình yêu là đáp ứng tới mức bạn không quan tâm cái
gì xảy ra trong tương lai. Bản thân tình yêu là việc đáp ứng. Cho dù cái chết tới
nó có thể được đón chào. Nhưng nếu bạn không trong tình yêu thế thì cái chết tạo
ra nỗi sợ bởi vì bạn thậm chí chưa yêu và cái chết đang tiến lại gần. Và cái chết
sẽ kết thúc nó, và sẽ không có thời gian và không có tương lai sau nó.
Nếu
không có tình yêu sợ chết sẽ nhiều hơn. Nếu có tình yêu sẽ ít có sợ chết. Nếu
có tình yêu toàn bộ, chết không xuất hiện. Đây tất cả đều được kết nối bên
trong. Ngay cả những điều rất đơn giản bị bắt rễ sâu trong hình mẫu lớn hơn.
Mulla
Nasruddin đang đứng trước bác sĩ thú y với con chó của mình và cứ khẩn khoản,
“Cắt đuôi con chó của tôi đi!”
Bác sĩ
nói, “Nhưng tại sao, Nasruddin? Nếu tôi cắt đuôi con chó của anh, con chó đẹp
này sẽ bị phá huỷ. Nó sẽ trông xấu. Và tại sao anh cứ khẩn khoản thế?”
Nasruddin
nói, “Giữa ông và tôi - đừng nói điều này cho bất kì ai - tôi muốn đuôi con chó
bị cắt đi bởi vì mẹ vợ tôi sắp tới sớm thôi và tôi không muốn có dấu hiệu chào
mừng nào trong nhà tôi. Tôi đã bỏ đi mọi thứ rồi. Chỉ mỗi con chó này... nó có
thể đón chào mẹ vợ tôi.”
Ngay cả
đuôi chó cũng có hình mẫu lớn hơn của nhiều quan hệ thế. Nếu Nasruddin không thể
đón chào mẹ vợ mình qua con chó của anh ta thế thì anh ta không thể yêu vợ anh
ta được, điều đó là không thể được. Nếu bạn đang trong tình yêu với vợ bạn, bạn
sẽ đón chào mẹ vợ, bạn sẽ có tình yêu hướng tới bà ấy.
Những
thứ đơn giản trên bề mặt được bắt rễ sâu trong những điều phức tạp, và mọi thứ
đều có liên hệ tương hỗ. Cho nên bằng việc thay đổi một ý nghĩ, chẳng cái gì được
thay đổi. Trừ phi bạn đi tới hình mẫu phức tạp, giải ước định nó, tái ước định
nó, tạo ra hình mẫu mới, chỉ thế thì cuộc sống mới có thể nảy sinh ra từ nó.
Cho nên hai điều này phải được làm.
Không gắn
bó, không gắn bó về mọi thứ - điều đó không có nghĩa là bạn dừng tận hưởng. Hiểu
lầm đó đã từng có đó, và Yoga đã bị diễn giải sai theo nhiều cách. Một là điều
này - dường như là Yoga đang nói rằng bạn chết đi cho cuộc sống bởi vì không gắn
bó nghĩa là thế thì bạn không ham muốn cái gì. Nếu bạn không ham muốn cái gì, nếu
bạn không bị gắn bó với cái gì, nếu bạn không yêu cái gì, thế thì bạn sẽ chỉ là
cái xác. Không, điều đó không phải là nghĩa.
Không gắn
bó nghĩa là không bị phụ thuộc vào cái gì, và không làm cho cuộc sống và hạnh
phúc của bạn phụ thuộc vào cái gì. Ưu thích là tốt, gắn bó là không tốt. Khi
tôi nói ưa thích là tốt tôi ngụ ý bạn có thể ưa thích, bạn phải ưa thích. Nếu
nhiều người có đó, bạn phải yêu ai đó, bạn phải chọn ai đó, bạn phải là thân
thiện với ai đó. Ưa thích ai đó đi, nhưng đừng bị gắn bó.
Khác biệt
là gì? Nếu bạn bị gắn bó thế thì điều đó trở thành ám ảnh: nếu người đó không
có đó bạn bất hạnh. Nếu bạn thiếu người này, bạn khổ. Và gắn bó là bệnh tật tới
mức nếu người này không có đó, bạn ở trong khổ, và nếu người này có đó, bạn dửng
dưng. Thế thì điều đó là tốt, nó được coi như bình thường, đương nhiên. Nếu người
này có đó, điều đó là tốt, không nhiều hơn thế; nếu người đó không có đó, thế
thì bạn khổ - đây là gắn bó.
Ưa
thích chính là điều đảo ngược: nếu người này không có đó bạn thấy tốt, nếu người
này có đó bạn cảm thấy hạnh phúc, cám ơn. Nếu người này có đó bạn không coi điều
đó là đương nhiên. Bạn hạnh phúc, bạn tận hưởng điều đó, bạn mở hội nó. Nhưng nếu
người này không có đó, bạn thấy tốt. Bạn không đòi hỏi, bạn không bị ám ảnh. Bạn
cũng có thể là một mình và hạnh phúc. Bạn sẽ ưa thích rằng người này có đó,
nhưng đây không phải là ám ảnh.
Ưa
thích là tốt, gắn bó là bệnh tật. Và người sống với ưa thích sống cuộc sống
trong hạnh phúc sâu sắc, bạn không thể làm cho người đó khổ được. Bạn chỉ có thể
làm cho người đó hạnh phúc, hạnh phúc hơn, nhưng bạn không thể làm cho người đó
khổ. Và người sống với gắn bó - bạn không thể làm cho người đó hạnh phúc, bạn
chỉ có thể làm cho người đó khổ hơn. Và bạn biết điều này, bạn biết rõ điều
này. Nếu bạn của bạn có đó bạn không tận hưởng mấy, nếu người bạn không có đó bạn
thiếu nhiều.
Một cô
gái tới tôi vài ngày trước đây. Cô ấy đã gặp tôi hai tháng trước, cũng với bạn
trai của cô ấy. Và họ thường xuyên cãi nhau, và tranh cãi đã trở thành ốm yếu,
cho nên tôi bảo họ sống tách ra trong vài tuần. Họ nói sống với nhau là không
thể được cho nên tôi phái họ đi một cách tách rời.
Cô gái
này đã ở đây vào hôm Nô en và cô ấy nói, “Hai tháng này, tôi đã nhớ bạn trai của
tôi nhiều thế. Tôi thường xuyên nghĩ về anh ta. Anh ta đã bắt đầu xuất hiện
ngay cả trong mơ của tôi. Điều này chưa bao giờ xảy ra trước đây. Khi chúng tôi
ở cùng nhau tôi chưa bao giờ thấy anh ấy trong mơ; trong mơ tôi đã làm tình với
người đàn ông khác. Nhưng bây giờ, thường xuyên, bạn trai của tôi ở trong mơ của
tôi. Bây giờ cho phép chúng tôi sống cùng nhau lần nữa đi.”
Thế là
tôi bảo cô ấy, “Điều đó là được với tôi, bạn có thể sống cùng nhau lần nữa.
Nhưng nhớ điều này: rằng các bạn sống cùng nhau mới được hai tháng trước và các
bạn chưa bao giờ hạnh phúc.”
Gắn bó
là bệnh tật. Khi các bạn ở cùng nhau các bạn không hạnh phúc. Nếu bạn có của cải
bạn không hạnh phúc, bạn sẽ khổ nếu bạn nghèo. Nếu bạn mạnh khoẻ bạn chưa bao
giờ cảm thấy biết ơn. Nếu bạn mạnh khoẻ bạn chưa bao giờ cảm thấy biết ơn sự tồn
tại, nhưng nếu bạn ốm bạn kết án toàn thể cuộc sống và sự tồn tại - mọi thứ là
vô nghĩa và không có Thượng đế.
Ngay cả
đau đầu bình thường cũng đủ xoá bỏ đi mọi thượng đế. Nhưng khi bạn hạnh phúc và
mạnh khoẻ bạn chưa bao giờ cảm thấy thích đi nhà thờ hay đền chùa, chỉ để cám
ơn: “Tôi hạnh phúc và tôi mạnh khoẻ, và tôi đã không kiếm những điều này. Đây
đơn giản là món quà từ ngài.”
Mulla
Nasruddin có lần bị ngã xuống sông, và anh ta suýt chết đuối. Anh ta không phải
là người tôn giáo, nhưng đột nhiên, ở bên bờ cái chết, anh ta kêu to, “Allah,
Thượng đế ơi, xin cứu con, giúp con, và kể từ hôm nay con sẽ cầu nguyện và con
sẽ làm bất kì cái gì được viết trong kinh sách.”
Trong khi
anh ta đang nói điều này "Thượng đế cứu con," anh ta vớ được một cành
cây treo lơ lửng trên sông. Và khi anh ta vớ được và đi tới chỗ an toàn anh ta
cảm thấy được thảnh thơi, và anh ta nói, “Bây giờ được rồi. Bây giờ ngài không
cần lo nữa.”
Anh ta
lại nói với Thượng đế, “Bây giờ ngài không cần lo nữa. Bây giờ con an toàn rồi.”
Đột
nhiên cái cành gẫy ra và anh ta lại ngã xuống. Thế là anh ta nói, “Ngài không
thể coi đó là chuyện đùa được à?”
Nhưng
đây là cách tâm trí chúng ta đang di chuyển.
Gắn bó
sẽ làm cho bạn ngày một khổ hơn, ưa thích sẽ làm cho bạn ngày một hạnh phúc
hơn. Patanjali chống lại gắn bó, không chống lại ưa thích. Mọi người phải ưa
thích. Bạn có thể thích thức ăn này, bạn có thể không thích thức ăn khác, nhưng
đây chỉ là ưa thích. Nếu thức ăn theo việc thích của bạn mà không có sẵn thế
thì bạn sẽ chọn thức ăn thứ hai. Và bạn sẽ hạnh phúc bởi vì bạn biết thức ăn thứ
nhất không sẵn có, và bất kì cái gì sẵn có đều phải được tận hưởng. Bạn sẽ
không kêu và khóc. Bạn sẽ chấp nhận cuộc sống như nó xảy ra cho bạn.
Nhưng một
người thường xuyên gắn bó với mọi thứ chưa bao giờ tận hưởng cái gì và bao giờ
cũng bỏ lỡ. Toàn thể cuộc sống trở thành khổ liên tục. Nếu bạn không bị gắn bó,
bạn được tự do, bạn có nhiều năng lượng. Bạn không phụ thuộc vào bất kì cái gì.
Bạn là độc lập, và năng lượng này có thể được chuyển vào nỗ lực bên trong. Nó
có thể trở thành công phu; nó có thể trở thành abhyasa. Abhyasa là gì? Abhyasa
là tranh đấu với hình mẫu thói quen cũ. Mọi tôn giáo đã phát triển nhiều thực
hành, nhưng điều cơ sở là lời kinh này của Patanjali.
Chẳng hạn,
bất kì khi nào bạn giận, làm nó thành thực hành thường xuyên là trước khi đi
vào giận bạn sẽ lấy năm hơi thở sâu. Một thực hành đơn giản, rõ ràng không có
liên quan tới giận chút nào. Và ai đó thậm chí có thể cười: “Làm sao điều đó sẽ
có ích?” Nhưng nó sẽ có ích đấy. Bất kì khi nào bạn cảm thấy giận đang tới, trước
khi bạn diễn đạt nó, lấy năm việc thở ra và thở vào sâu.
Nó sẽ
có tác dụng gì? Nó sẽ làm nhiều điều. Giận có thể có đó chỉ nếu bạn vô thức - và
đây là nỗ lực có ý thức. Ngay trước khi giận, bạn thở vào và ra có ý thức năm lần:
điều này sẽ làm cho tâm trí bạn tỉnh táo, và với tỉnh táo, giận dữ không thể đi
vào được. Điều này sẽ không chỉ làm cho tâm trí bạn tỉnh táo, nó cũng sẽ làm
thân thể bạn tỉnh táo, bởi vì nhiều ô xi có đó trong thân thể, thân thể là tỉnh
táo hơn. Trong khoảnh khắc tỉnh táo này đột nhiên bạn sẽ cảm thấy rằng giận đã
biến mất.
Thứ
hai, tâm trí bạn chỉ có thể nhằm vào một điểm. Tâm trí không thể nghĩ được hai
điều đồng thời, điều đó là không thể được cho tâm trí. Nó có thể thay đổi từ điều
này sang điều khác rất nhanh chóng nhưng nó không thể có hai điểm cùng nhau
trong tâm trí đồng thời. Một điều vào một lúc - tâm trí có cửa sổ rất hẹp, chỉ
một điều mỗi lúc. Cho nên nếu giận có đó, giận có đó. Nếu bạn thở vào và thở ra
năm lần đột nhiên tâm trí ở cùng với việc thở. Nó đã bị làm trệch hướng, bây giờ
nó đi vào chiều hướng khác. Và cho dù bạn lại đi vào giận, bạn không thể lại
cùng như thế vì khoảnh khắc đó đã bị mất.
Gurdjieff
nói, “Khi bố tôi sắp chết, bố tôi bảo tôi nhớ chỉ một điều: ‘Bất kì khi nào con
giận, đợi trong hai mươi bốn giờ và thế rồi làm bất kì điều gì con muốn làm.
Cho dù con muốn giết người, đi và giết đi - nhưng đợi trong hai mươi bốn giờ.’”
Hai
mươi bốn giờ là quá nhiều; hai mươi bốn giây sẽ có tác dụng. Chờ đợi làm thay đổi
bạn. Năng lượng đã tuôn chảy tới giận đã lấy con đường mới. Nó là cùng năng lượng
- nó có thể trở thành giận, nó có thể trở thành từ bi. Cho nó một cơ hội đi.
Cho nên
kinh sách cổ nói, “Nếu một ý nghĩ tốt tới với tâm trí ông, đừng trì hoãn nó,
làm nó ngay lập tức. Và nếu một ý nghĩ xấu tới với tâm trí ông, trì hoãn nó lại,
đừng bao giờ làm nó ngay lập tức.” Nhưng chúng ta nghĩ chúng ta rất tinh ranh
hay rất láu lỉnh - bất kì khi nào một ý nghĩ tốt tới chúng ta trì hoãn nó.
Mark
Twain đã viết trong hồi kí của ông ấy rằng ông ấy đã nghe một linh mục trong
nhà thờ trong mười phút. Bài giảng thật tuyệt vời và ông ấy nghĩ trong tâm
trid, “Hôm nay mình định cúng dường mười đô la. Linh mục này thật là tuyệt. Nhà
thờ này phải được giúp đỡ!” Ông ấy quyết định ông ấy sẽ cúng dường mười đô la
sau bài giảng. Mười phút nữa và ông ấy bắt đầu nghĩ rằng mười đô la chắc là quá
nhiều, năm đô la cũng đủ. Mười phút nữa và ông ấy nghĩ, “Điều này thậm chí
không đáng năm đô la cho người này.”
Bây giờ
ông ấy không nghe, bây giờ ông ấy lo nghĩ về mười đô la này. Ông ấy đã không
nói với bất kì ai, nhưng bây giờ ông ấy tự thuyết phục bản thân mình rằng thế
này là quá nhiều. Ông ấy nói, “Đến lúc bài giảng kết thúc, mình quyết định
không cho cái gì cả. Và khi người này tới trước mình để nhận cúng dường, người
này đang đi quanh, mình thậm chí còn nghĩ tới lấy đi vài đô la và trốn khỏi nhà
thờ!”
Tâm trí
liên tục thay đổi. Nó chưa bao giờ tĩnh tại, nó là một luồng. Nếu cái gì đó xấu
có đó, đợi chút đi. Bạn không thể sửa được tâm trí, tâm trí là một luồng. Bạn
chỉ đợi! Cứ đợi chút ít và bạn sẽ không có khả năng làm điều xấu. Nếu cái gì đó
tốt có đó và bạn muốn làm nó, làm nó ngay lập tức đi, bởi vì tâm trí đang thay
đổi và sau vài phút bạn sẽ không có khả năng làm điều đó.
Cho nên
nếu đó là hành động yêu mến và tốt, đừng trì hoãn nó. Nếu nó là cái gì đó bạo
hành hay phá huỷ, trì hoãn nó lại một chút.
Nếu giận
tới, trì hoãn nó cho dù năm hơi thở thôi và bạn sẽ không có khả năng hành động
theo nó. Điều này sẽ trở thành một thực hành. Mọi lúc giận tới trước tiên thở
năm lần vào và ra thế rồi bạn được tự do hành động. Cứ làm liên tục và điều đó
thành thói quen, bạn thậm chí không cần nghĩ: khoảnh khắc giận đi vào, ngay lập
tức cơ chế của bạn sẽ bắt đầu thở nhanh, sâu. Trong vòng vài năm nổi giận sẽ trở
thành tuyệt đối không thể được với bạn. Bạn sẽ không thể giận được.
Bất kì
thực hành nào, bất kì nỗ lực có ý thức nào, đều có thể làm thay đổi hình mẫu cũ
của bạn. Và đây không phải là công việc có thể được thực hiện ngay lập tức, sẽ
mất thời gian. Bởi vì bạn đã tạo ra hình mẫu của bạn trong nhiều, nhiều kiếp rồi,
cho dù trong một kiếp bạn có thể thay đổi được nó, điều đó là quá sớm.
Các
sannyasin của tôi đi tới tôi và họ nói, “Khi nào điều đó xảy ra?” và tôi nói,
“Sớm thôi.” Và họ nói, “Thầy ngụ ý gì bởi 'sớm'? - bởi vì trong nhiều năm thầy
đã từng nói cho chúng tôi ‘sớm’.”
Nếu cho
dù trong một kiếp điều đó xảy ra, nó là sớm. Bất kì khi nào nó xảy ra nó đã xảy
ra trước thời của nó, bởi vì bạn đã tạo ra hình mẫu này trong nhiều kiếp thế.
Chúng phải bị phá huỷ và được tái tạo. Cho nên khối lượng thời gian - ngay cả
nhiều kiếp - là không quá muộn.
Việc dừng
lại của chúng được mang tới từ nỗ lực bên trong bền bỉ và không gắn bó.
Trong
hai điều này, abhyasa, thực hành bên trong, là nỗ lực để được định vững chắc
trong bản thân người ta.
Bản chất
của abhyasa là được định tâm trong bản thân người ta. Bất kì cái gì xảy ra, bạn
phải không hành động ngay lập tức. Đầu tiên bạn phải được định tâm vào bản thân
bạn, và từ việc định tâm đó bạn phải nhìn quanh và thế rồi quyết định.
Ai đó
xúc phạm bạn và bạn bị kéo bởi xúc phạm của người đó. Bạn đã chuyển động mà
không tư vấn trung tâm của bạn. Bạn đã chuyển động mà thậm chí không một khoảnh
khắc quay lại trung tâm, và thế rồi mới chuyển động.
Abhyasa
nghĩa là thực hành bên trong. Nỗ lực có ý thức nghĩa là, “Trước khi tôi đi ra
ngoài, tôi phải đi vào trong. Trước tiên, chuyển động phải hướng vào trung tâm
của tôi. Trước tiên, tôi phải trong tiếp xúc với trung tâm của tôi. Được định
tâm ở đó, tôi sẽ nhìn vào tình huống và thế rồi quyết định.” Và điều này là lớn
vô cùng thế, hiện tượng biến đổi thế. Một khi bạn được định tâm bên trong, toàn
thể sự việc dường như khác, cảnh quan được thay đổi: nó có thể không giống như
xúc phạm, người này có thể chỉ có vẻ ngu xuẩn. Hay nếu bạn thực sự được định
tâm, bạn sẽ đi tới biết rằng người đó là đúng: “Đây không phải là xúc phạm. Người
đó đã không nói gì sai.”
Tôi đã
nghe nói rằng có lần chuyện xảy ra... Tôi không biết liệu nó là đúng hay không,
nhưng tôi đã nghe về giai thoại này. Một tờ báo liên tục viết chống lại Richard
Nixon, liên tục! phỉ báng ông ta. Thế là Richard Nixon đi tới nhà biên tập và
nói, “Ông đang làm gì? Ông toàn kể dối trá về tôi và ông biết rõ điều đó!”
Biên tập
viên nói, “Dạ vâng, chúng tôi biết rằng chúng tôi đang nói dối về ông. Nhưng nếu
chúng tôi bắt đầu nói thật về ông, ông sẽ còn bị rắc rối nhiều hơn!”
Cho nên
nếu ai đó nói cái gì đó về bạn, người đó có thể nói dối, nhưng cứ nhìn lại đi:
nếu người đó thực sự nói thật, điều đó có thể còn tồi tệ hơn. Hay, bất kì cái
gì người đó nói cũng có thể áp dụng cho bạn. Nhưng khi bạn được định tâm, bạn
cũng có thể nhìn một cách thản nhiên về bản thân bạn.
Patanjali
nói rằng trong hai điều này, abhyasa, thực hành bên trong, là nỗ lực để được định
vững chắc trong bản thân người ta. Trước khi đi vào trong hành động, bất kì loại
hành động nào, đi vào bên trong bản thân bạn đi. Đầu tiên được định ở đó, cho
dù chỉ một khoảnh khắc, và hành động của bạn sẽ khác toàn bộ. Nó không thể là
cùng hình mẫu vô thức của cái cũ. Nó sẽ là cái gì đó mới, nó sẽ là đáp ứng sống.
Thử nó đi. Bất kì khi nào bạn cảm thấy rằng bạn đang định hành động hay làm cái
gì đó trước hết đi vào trong đã. Bởi vì bất kì cái gì bạn đã từng làm cho tới
giờ đều đã trở thành tựa robot, máy móc. Bạn cứ làm nó liên tục, trong vòng
tròn lặp lại.
Trong
ba mươi ngày cứ viết ra trong nhật kí, từ sáng tới tối, trong ba mươi ngày, và
bạn sẽ có khả năng thấy hình mẫu. Bạn đang đi như cái máy, bạn không là người.
Đáp ứng của bạn là chết, bất kì cái gì bạn làm cũng đều dự đoán được. Và nếu bạn
nghiên cứu nhật kí của bạn một cách xuyên thấu, bạn có thể có khả năng giải mã
hình mẫu này: rằng thứ hai, mọi thứ hai, bạn đều giận, mọi chủ nhật bạn đều cảm
thấy dục tình, mọi thứ bẩy bạn đều cãi vã. Hay vào buổi sáng bạn thấy thoải
mái, đến trưa bạn cảm thấy cay đắng, đến tối bạn chống lại toàn thế giới - bạn
có thể thấy hình mẫu này. Và một khi bạn thấy hình mẫu thì bạn có thể quan sát
điều bạn làm như một robot. Và là robot chính là điều khổ là gì. Bạn phải ý thức,
không là thứ máy móc.
Gurdjieff
thường nói, “Như con người vậy, con người là máy.” Bạn trở thành người chỉ khi
bạn trở nên ý thức. Và nỗ lực thường xuyên này để được định trong bản thân người
ta sẽ làm cho bạn có ý thức, sẽ làm cho bạn thành không máy móc, sẽ làm cho bạn
thành không thể dự đoán được, sẽ làm cho bạn tự do. Thế thì ai đó có thể xúc phạm
bạn và bạn có thể vẫn cười; bạn chưa bao giờ cười trước đây. Ai đó có thể xúc
phạm bạn và bạn có thể cảm thấy yêu người đó; bạn đã không cảm thấy điều đó trước
đây. Ai đó có thể xúc phạm bạn và bạn có thể cám ơn người đó. Cái gì đó mới
đang được sinh ra; bây giờ bạn đang tạo ra bản thể ý thức bên trong bản thân bạn.
Nhưng
điều đầu tiên cần làm trước khi đi vào hành động... bởi vì hành động nghĩa là
đi ra ngoài, đi ra bên ngoài, đi tới người khác, đi xa khỏi cái ta. Mọi hành động
để là đi xa khỏi cái ta. Trước khi bạn đi xa, có cái nhìn đi, có tiếp xúc đi,
có việc nhấn chìm vào trong bản thể bên trong của bạn. Điều đầu tiên là được định.
Trước mọi
khoảnh khắc, để có một khoảnh khắc của thiền đi: đây là điều abhyasa là gì. Bất
kì cái gì bạn làm, trước khi làm nó nhắm mắt lại, vẫn còn im lặng, đi vào bên
trong. Trở thành bình thản, không gắn bó, để cho bạn có thể nhìn như người quan
sát, không định kiến - dường như bạn không được tham gia, bạn chỉ là nhân chứng.
Và thế rồi đi vào hành động!
Một
hôm, ngay buổi sáng, vợ của Mulla Nasruddin nói với Mulla, “Trong đêm, khi anh
đang ngủ, anh đã xúc phạm em. Anh đã nói những điều chống lại em, chửi thề chống
lại em. Anh ngụ ý gì? Anh sẽ phải giải thích.”
Mulla
Nasruddin nói, “Nhưng ai nói rằng anh ngủ? Anh không ngủ. Chỉ là vì những điều
anh muốn nói, anh không thể nói ban ngày được. Anh không thể thu được nhiều
dũng cảm thế.”
Trong
mơ, trong bước đi, bạn thường xuyên làm mọi thứ, và những thứ đó không được làm
một cách có ý thức - dường như bạn bị buộc phải làm chúng. Ngay cả trong mơ bạn
cũng không tự do. Hành vi máy móc thường xuyên này là tù túng. Cho nên làm sao
được định trong bản thân người ta? - qua abhyasa.
Người
Sufis dùng nó liên tục cho bất kì cái gì họ nói, làm - họ ngồi và đứng, bất kì
cái gì họ làm. Trước khi một đệ tử Sufi đứng dậy người đó sẽ nhắc tên của
Allah, đầu tiên người đó sẽ lấy tên của Thượng đế. Người đó sẽ ngồi, người đó sẽ
lấy tên của Thượng đế. Một hành động được thực hiện - ngay cả ngồi cũng là một
hành động - ngồi người đó sẽ nói, “Allah,” đứng, người đó sẽ nói, “Allah.” Nếu
không thể nói được nó to lên người đó sẽ nói nó bên trong. Mọi hành động đều được
thực hiện qua việc nhớ lại, và dần dần, việc nhớ này trở thành rào chắn thường
xuyên giữa người đó và hành động - sự phân chia, lỗ hổng.
Và lỗ hổng
này càng phát triển, người đó càng có khả năng nhìn vào hành động riêng của
mình dường như người đó không phải là người làm. Với việc lặp lại liên tục về
“Allah,” dần dần người đó bắt đầu thấy rằng chỉ Allah là người làm: “Mình không
là người làm. Mình chỉ là phương tiện hay công cụ.” Và một khoảnh khắc lỗ hổng
này phát triển, mọi điều ác rơi mất đi. Bạn không thể làm điều ác được. Bạn chỉ
có thể làm điều ác khi không có lỗ hổng giữa người hành động và hành động. Thế
rồi điều tốt tự động theo sau.
Lỗ hổng
càng lớn giữa người hành động và hành động, càng tốt. Cuộc sống trở thành điều
thiêng liêng.
Thân thể
bạn trở thành ngôi đền. Bất kì cái gì làm cho bạn tỉnh táo, được định bên trong
bản thân bạn, đều là abhyasa.
Trong
hai điều này, abhyasa, thực hành bên trong,
là nỗ lực
để được định vững chắc trong bản thân người ta.
Nó trở
nên có cơ sở vững chắc khi được liên tục trong thời gian dài, không gián đoạn
và với thành tâm tôn kính.
Hai điều...“thực
hành liên tục trong một thời gian dài.” Bao lâu? Điều đó là tuỳ. Nó sẽ tuỳ theo
bạn, theo từng người, là bao lâu. Chiều dài thời gian sẽ tuỳ thuộc vào sự mãnh
liệt. Nếu sự mãnh liệt là toàn bộ thế thì nó có thể xảy ra rất sớm, thậm chí
ngay tức khắc. Nếu sự mãnh liệt không sâu sắc thế, nó sẽ cần thời kì lâu hơn.
Tôi
nghe nói về một nhà huyền môn Sufi, Junnaid, đang bước đi, chỉ đi dạo bên ngoài
làng vào buổi sáng. Một người chạy theo và hỏi Junnaid, “Kinh đô của vương quốc
này... tôi muốn tới kinh đô. Tôi sẽ phải đi trong bao lâu? Điều đó mất bao
nhiêu thời gian?”
Junnaid
nhìn người này và, không trả lời anh ta, lại bắt đầu bước đi. Và người này cũng
đi theo cùng chiều, cho nên người này đi theo. Người này nghĩ, “Ông già này dường
như điếc,” thế là lần thứ hai người này hỏi to hơn, “Tôi muốn biết phải mất bao
lâu để tôi tới được kinh đô!”
Nhưng
Junnaid vẫn tiếp tục bước đi. Sau khi bước đi hai dặm cùng người đó, Junnaid
nói, “Ông sẽ phải bước đi ít nhất mười giờ.”
Người
này nói, “Nhưng ông có thể đã nói điều đó từ trước chứ.”
Junnaid
nói, “Làm sao ta có thể nói điều đó được? Đầu tiên ta phải biết tốc độ của ông.
Điều đó là tuỳ vào tốc độ của ông. Cho nên trong hai dặm ta quan sát tốc độ của
ông là gì. Chỉ thế thì ta mới có thể trả lời được.” Điều đó là tuỳ vào sự mãnh
liệt của bạn, tốc độ của bạn.
Điều đầu
tiên là thực hành liên tục trong một thời gian dài không ngắt quãng. Điều này
phải được ghi nhớ. Nếu bạn ngắt quãng, nếu bạn làm nó trong vài ngày và thế rồi
bỏ nó trong vài ngày, toàn thể nỗ lực bị mất. Và khi bạn bắt đầu lại nó lại là
bắt đầu.
Nếu bạn
thiền và thế rồi bạn nói, “Trong vài ngày không có vấn đề gì....” Bạn cảm thấy
lười, bạn cảm thấy thích ngủ vào buổi sáng và bạn nói, “Mình có thể hoãn, mình
có thể làm nó ngày mai.” Cho dù một ngày bị thiếu, bạn đã hoàn tác công việc của
nhiều ngày. Bởi vì bạn không hành thiền hôm nay nhưng bạn sẽ làm nhiều thứ khác
- nhiều thứ khác đó thuộc vào hình mẫu cũ của bạn, cho nên một tầng được tạo
ra. Hôm qua của bạn và ngày mai của bạn bị cắt đứt. Hôm nay đã trở thành một tầng,
một tầng khác. Tính liên tục bị mất, và khi bạn bắt đầu lại vào ngày mai nó lại
là bắt đầu. Tôi thấy nhiều người bắt đầu, dừng lại, lại bắt đầu. Công việc có thể
được làm trong vài tháng, họ mất vài năm.
Cho nên
điều này phải được nhớ: không ngắt quãng. Bất kì thực hành nào bạn chọn, thế
thì chọn nó cho cả đời bạn đi, và cứ nện búa lên nó, đừng nghe theo tâm trí.
Tâm trí sẽ cố thuyết phục bạn, và tâm trí là kẻ dụ dỗ lớn. Nó có thể cho mọi loại
lập luận: rằng hôm nay phải không làm nó vì bạn đang cảm thấy ốm, có đau đầu, bạn
không ngủ được trong đêm, bạn đã từng mệt mỏi thế cho nên bạn chỉ có thể nghỉ
hôm nay - nhưng đây là những thủ đoạn của tâm trí.
Tâm trí
muốn đi theo hình mẫu cũ của nó. Tại sao tâm trí muốn đi theo hình mẫu cũ của
nó? - bởi vì có chống đối ít nhất, nó là dễ dàng hơn. Và mọi người đều muốn
theo con đường dễ hơn, tiến trình dễ hơn. Dễ cho tâm trí đi theo cái cũ, cái mới
là khó.
Cho nên
tâm trí chống lại mọi thứ là mới. Nếu bạn đang thực hành, trong abhyasa, đừng
nghe theo tâm trí, bạn cứ làm. Dần dần thực hành mới này sẽ đi sâu vào tâm trí,
và tâm trí sẽ dừng chống cự điều đó bởi vì thế thì nó sẽ trở thành dễ dàng hơn.
Thế thì với tâm trí nó sẽ là luồng chảy dễ dàng. Chừng nào nó chưa trở thành luồng
chảy dễ dàng, đừng ngắt quãng. Bạn có thể hoàn tác một nỗ lực lâu dài bởi lười
biếng chút ít, cho nên nó phải không bị ngắt quãng.
Và điều
thứ hai: “...với thành tâm tôn kính.” Bạn có thể làm một thực hành một cách máy
móc, không tình yêu, không thành tâm, không cảm giác về sự thiêng liêng về nó.
Thế thì nó sẽ rất lâu. Bởi vì qua yêu mọi sự xuyên thấu dễ dàng trong bạn. Qua
thành tâm bạn mở, mở hơn, hạt mầm rơi sâu hơn.
Không
có thành tâm bạn có thể làm cùng một điều. Nhìn vào đền thờ - bạn có thể có một
tu sĩ được thuê. Ông ta sẽ làm lời cầu nguyện liên tục trong nhiều năm mà chẳng
có kết quả gì, không có hoàn thành qua nó. Ông ta đang làm dường như nó được
qui định sẵn, nhưng nó là công việc không có thành tâm. Ông ta có thể biểu lộ
thành tâm, nhưng ông ta chỉ là người phục vụ. Ông ta quan tâm tới lương của
mình, không tới lời cầu nguyện, không quan tâm tới puja, không quan tâm tới
nghi lễ. Điều đó là để được làm, điều đó là nghĩa vụ, điều đó không phải là
tình yêu. Cho nên ông ta sẽ làm nó trong nhiều năm. Cho dù cả đời mình, ông ta
sẽ chỉ là tu sĩ được thuê, người được ăn lương. Đến cuối ông ấy sẽ chết dường
như ông ấy chưa bao giờ cầu nguyện. Ông ấy có thể chết trong đền chùa, đang cầu
nguyện, nhưng ông ấy sẽ chết dường như ông ấy chưa bao giờ cầu nguyện bởi vì
không có thành tâm.
Cho nên
đừng làm abhyasa, thực hành, mà không có thành tâm, bởi vì thế thì bạn đang làm
phí hoài không cần thiết năng lượng. Nhiều điều có thể tới từ nó nếu thành tâm
có đó. Khác biệt là gì? Khác biệt là giữa nghĩa vụ và tình yêu. Nghĩa vụ là cái
gì đó bạn phải làm, bạn không thích thú gì việc làm nó. Bạn phải mang nó bằng
cách nào đó, bạn phải kết thúc nó sớm. Nó chỉ là việc hướng ra ngoài. Nếu đây
là thái độ thế thì làm sao nó có thể thấm vào trong bạn được?
Tình
yêu không phải là nghĩa vụ - bạn tận hưởng thích thú. Không có giới hạn cho việc
tận hưởng nó, không có vội vàng để kết thúc nó. Nó càng dài hơn, càng tốt hơn.
Nó không bao giờ đủ. Bạn bao giờ cũng cảm thấy cái gì đó nữa, cái gì đó thêm nữa...
Nó bao giờ cũng không kết thúc. Nếu đây là thái độ thế thì mọi sự đi sâu vào
trong bạn. Hạt mầm đạt tới đất sâu hơn. Thành tâm nghĩa là bạn ở trong tình yêu
với một abhyasa đặc thù, một thực hành đặc thù.
Tôi
quan sát nhiều người... tôi làm việc với nhiều người - phân chia này là rất rõ
ràng. Những người thực hành thiền dường như họ đang làm chỉ một kĩ thuật, họ cứ
làm nó trong nhiều năm nhưng chẳng thay đổi nào xảy ra. Nó có thể giúp chút ít,
về thân thể. Họ có thể mạnh khoẻ hơn, thể chất của họ sẽ được ích lợi nào đó từ
nó, nhưng đấy chỉ là luyện tập. Và thế rồi họ tới tôi và họ nói, “Không cái gì
xảy ra cả.”
Không
cái gì sẽ xảy ra đâu, bởi vì cách họ làm nó là cái gì đó bên ngoài, chỉ như
công việc - dường như họ đi tới văn phòng vào mười một giờ và rời khỏi văn
phòng lúc năm giờ. Họ có thể đi tới phòng thiền mà không dính líu gì. Họ có thể
thiền trong một giờ và quay về, không dính líu gì. Nó không ở trong tim họ.
Loại
người khác là những người làm nó với tình yêu. Vấn đề không phải là làm cái gì
đó. Đó không phải là về lượng, đó là về chất: bạn dính líu vào bao nhiêu, bạn
yêu nó sâu sắc thế nào, bạn tận hưởng nó bao nhiêu - không mục đích, không
đích, không kết quả, mà rất thực hành.
Người
Sufi nói, “Lặp lại tên của Thượng đế, lặp lại tên của Allah, bản thân điều đó
là phúc lạc.” Họ cứ lặp lại và họ tận hưởng. Điều này trở thành toàn thể cuộc sống
của họ, chỉ lặp lại cái tên này.
Nanak
nói, “Nam smaran” - nhớ tên là đủ. Bạn ăn, bạn đi ngủ, bạn tắm, và liên tục
trái tim bạn được chất đầy với việc nhớ. Cứ lặp lại “Ram” hay “Allah” hay bất
kì cái gì, nhưng không như một từ - như sự thành tâm, như tình yêu. Toàn thế bản
thể bạn cảm thấy được tràn đầy, rung động với nó, nó trở thành hơi thở sâu hơn
của bạn. Bạn không thể sống thiếu nó. Và dần dần nó tạo ra hài hoà bên trong,
âm nhạc. Toàn thể bản thể bạn bắt đầu rơi vào trong hài hoà. Cực lạc được sinh
ra, cảm giác rì rào ... dịu dàng bao quanh bạn. Dần dần dịu dàng này trở thành
bản tính của bạn. Thế thì bất kì cái gì bạn nói, nó đều trở thành tên của
Allah. Bất kì cái gì bạn nói, nó đều trở thành việc nhớ tới điều thiêng liêng.
Bất kì
thực hành nào “... không ngắt quãng và với thành tâm tôn kính.” Với tâm trí
phương Tây điều đó là rất khó. Họ có thể hiểu được thực hành, họ không thể hiểu
được thành tâm tôn kính. Họ đã hoàn toàn quên mất ngôn ngữ đó, và không có ngôn
ngữ đó thực hành là chết. Những người tìm kiếm phương Tây tới tôi và họ nói, “Bất
kì điều gì thầy nói chúng tôi sẽ làm,” và họ tuân theo nó đích xác như nó được
nói. Nhưng họ làm việc trên nó chỉ hệt như họ làm việc trên bất kì bí quyết
nào, một kĩ thuật. Họ không trong tình yêu với nó, họ đã không trở nên điên, họ
không mất hút trong nó. Họ vẫn còn thao túng.
Họ là
chủ và họ cứ thao túng kĩ thuật này chỉ như họ thao túng bất kì thiết bị máy
móc nào. Cũng như bạn có thể nhấn nút và quạt chạy: không cần bất kì thành tâm
tôn kính nào cho cái nút hay cái quạt. Và bạn làm mọi thứ trong cuộc sống giống
như thế, nhưng abhyasa không thể được làm theo cách đó. Bạn phải có quan hệ sâu
sắc với abhyasa của bạn, thực hành của bạn, tới mức bạn trở thành phụ và thực
hành trở thành chính, tới mức bạn trở thành cái bóng và thực hành trở thành
linh hồn - dường như không phải là bạn làm thực hành này, mà thực hành đang tự
nó diễn ra và bạn chỉ là một phần của nó, rung động cùng nó. Thế thì có thể là
không cần thời gian gì cả.
Với
thành tâm sâu sắc, kết quả có thể theo sau ngay lập tức. Trong một khoảnh khắc
của thành tâm bạn có thể hoàn tác nhiều kiếp của quá khứ. Trong khoảnh khắc sâu
sắc của thành tâm bạn có thể trở nên hoàn toàn tự do với quá khứ.
Nhưng
điều đó là khó, làm sao giải thích thành tâm tôn kính đó? Có tình bạn, có tình
yêu - và có phẩm chất khác biệt của tình bạn cộng với tình yêu mà được gọi là
thành tâm tôn kính. Tình bạn và tình yêu tồn tại giữa những người ngang hàng.
Tình yêu là giữa các giới đối lập, tình bạn là với cùng giới nhưng ở cùng mức;
các bạn là ngang hàng.
Từ bi
chính là cái đối lập của thành tâm tôn kính. Từ bi tồn tại từ nguồn cao hơn hướng
tới nguồn thấp hơn. Từ bi giống như dòng sông chảy từ Himalayas tới đại dương.
Vị Phật là từ bi. Bất kì ai tới ông ấy, từ bi của ông ấy chảy xuống. Tôn kính
chính là cái đối lập - dường như sông Hằng đang chảy từ đại dương hướng tới
Himalayas, từ cái thấp hơn tới cái cao hơn.
Tình
yêu là giữa những người ngang hàng, từ bi là từ người cao hơn xuống người thấp
hơn, thành tâm là từ người thấp hơn tới người cao hơn. Từ bi và thành tâm, cả
hai đã biến mất... chỉ tình bạn còn lại. Và không có từ bi và thành tâm, tình bạn
treo ở giữa, chết, bởi vì hai cực bị thiếu. Và nó có thể tồn tại, sống, chỉ giữa
hai cực.
Nếu bạn
ở trong thành tâm thế thì sớm hay muộn từ bi sẽ bắt đầu chảy tới bạn. Nếu bạn ở
trong thành tâm thế thì đỉnh cao hơn nào đó sẽ bắt đầu chảy tới bạn. Nhưng nếu
bạn không trong thành tâm, từ bi không thể chảy tới bạn được, bạn không mở với
nó.
Mọi
abhyasa, mọi thực hành, là để trở thành cái thấp nhất để cho cái cao nhất có thể
chảy vào bạn... trở thành cái thấp nhất. Như Jesus nói, “Chỉ những người đứng
cuối cùng sẽ trở thành người đầu tiên trong vương quốc Thượng đế của ta.”
Trở
thành cái thấp nhất, cái cuối cùng. Đột nhiên, khi bạn là cái thấp nhất, bạn có
khả năng đón nhận cái cao nhất. Và cái cao nhất bị hấp dẫn chỉ tới chiều sâu thấp
nhất, bị kéo tới. Nó trở thành nam châm.
“Với
thành tâm” nghĩa là bạn là người thấp nhất. Đó là lí do tại sao Phật tử chọn là
kẻ ăn xin. Người Sufi đã chọn là kẻ ăn xin - chỉ là người thấp nhất, kẻ ăn xin
- và chúng ta đã thấy rằng trong những kẻ ăn xin này cái cao nhất đã xảy ra.
Nhưng đây là chọn lựa của họ. Họ đã để bản thân họ vào chỗ cuối. Họ là người cuối
cùng, không trong cạnh tranh với bất kì ai, hệt như thung lũng, thấp, thấp nhất.
Đó là
lí do tại sao trong ngạn ngữ Sufi cổ có nói, “Trở thành nô lệ của Thượng đế” -
chỉ là nô lệ, nhắc tên ngài, thường xuyên cám ơn ngài, thường xuyên cảm thấy biết
ơn, thường xuyên được rót đầy với biết bao nhiêu phúc lành mà ngài đã rót lên bạn.
Và với
tôn kính, thành tâm này, abhyasa không ngắt, thực hành đi: Patanjali nói hai điều
này, vairagya và abhyasa, giúp cho tâm trí dừng lại. Và khi tâm trí dừng lại, lần
đầu tiên bạn thực sự là cái mà bạn được ngụ ý là, cái mà định mệnh của bạn là.
Đủ cho
hôm nay?


Posted in: 
0 nhận xét:
Post a Comment