Chương 4. Con người thực là không đoán được

Osho - Dhammapada: Con đường của Phật (Tập 7)

Chương 4. Con người thực là không đoán được

Câu hỏi 1

Thưa Thầy kính yêu,

Khi khoảnh khắc tới chiếc lá buông bỏ sự nắm giữ mềm yếu của nó và đón chào việc chết của nó bằng sự duyên dáng bên trong. Thế thì đó có phải là con đường mở ra cho cuộc sống để ôm choàng mãi mãi chiếc lá rơi xuống theo cách riêng của nó không?

Vâng, Amitabh, đó là bí mật của sống và chết cả hai, bí mật của các bí mật: cách cho phép sự tồn tại đi qua bạn toàn bộ không bị cản trở, không bị chướng ngại, cách ở trong trạng thái tuyệt đối không kháng cự. Phật gọi nó là tathata - như thế.

Bản ngã là kháng cự. Buông bỏ nghĩa là biến mất của bản ngã. Khi bạn chỉ là cây trúc hổng, sự tồn tại hát cả triệu bài ca qua bạn. Nó biến đổi bạn thành cây sáo đẹp. Nhưng bạn phải là cây trúc hổng, hoàn toàn trống rỗng, để cho không cái gì cản trở luồng chảy.

Nói có toàn bộ là có tính chất sannyas, nói có vô điều kiện: có với tất cả, với sống và với chết - bởi vì chết không chống lại sống mà là cao trào tối thượng của sống, là đỉnh cao nhất của nó. Có với vui và có với buồn nữa, bởi vì vui không thể tồn tại nếu thiếu buồn. Vui là có thể chỉ nếu buồn tạo ra bối cảnh. Chúng được gắn với nhau mốt cách cỗ hữu tới mức chúng là không thể tách rời. Và toàn thể nỗ lực của con người là để phân tách chúng. Con người cứ cố gắng làm điều không thể được - con người muốn sống không chết. Bây giờ điều đó là hoàn toàn ngu xuẩn! Sống ngụ ý chết, chết là ở cốt lõi của sống. Cách duy nhất để phủ nhận chết là phủ nhận sống nữa.

Cho nên những người đã cố gắng phủ nhận chết đều đã chết; trước khi cái chết tới họ đã không còn đó từ lâu rồi. Họ đã không sống chút nào. Trong phủ nhận chết họ phải phủ nhận sống nữa, bởi vì bạn càng sống nhiều bạn càng trở nên sẵn có cho chết. Khi sống là ở đỉnh, chết là cái gần gũi nhất. Né tránh chết và bạn phải né tránh các đỉnh của sống. Bạn sẽ phải sống theo cách hờ hững, chẳng ra chết chẳng ra sống, điều còn tồi tệ hơn bản thân cái chết.

Và đấy cũng là trường hợp cho mọi cực đối lập: phá huỷ cái này và cái kia tự động bị phá huỷ. Bạn không thể cứu cái kia được, chúng giống như hai mặt của cùng một đồng tiền.

Khi thấy điều đó, Amitabh này, hiểu biết lớn nảy sinh. Người ta thảnh thơi. Người ta nói có, với sống, với chết, với tối, với sáng, với buồn, với vui, với tất cả những cái đang đó mà không có chọn lựa nào. Hiểu biết vô chọn lựa đó là chứng ngộ, là phật tính.

Bạn nói, "Khi khoảnh khắc đó tới chiếc lá buông bỏ sự nắm giữ mềm yếu của nó và đón chào việc chết của nó bằng sự duyên dáng bên trong...."

Đó là cách bạn phải học để chết. Cách thức của chiếc lá là cách thức của sannyasin nữa. Và nắm giữ của bạn phải mềm mại; bằng không sẽ khó mà buông bỏ được. Nắm giữ của bạn phải gần như là không nắm giữ chút nào. Nắm giữ của bạn không thể là níu bám. Chỉ những người níu bám, người không hiểu trò chơi phân cực này của sự tồn tại, và níu bám của họ phá huỷ tất cả. Họ phải chết, nhưng cái chết của họ trở thành bất nhã. Họ phải chết, như mọi người khác, nhưng cái chết của họ trở thành đau khổ cực độ.

Từ 'đau khổ cực độ - agony' bắt nguồn từ agon - agon nghĩa là vật lộn tranh đấu. Agony nghĩa là tranh đấu. Họ chết khi tranh đấu. Toàn thể cuộc đấu tranh là bài tập luyện trong vô tích sự: họ sẽ không thắng, nhưng dầu vậy họ vẫn cứ cố gắng. Hàng triệu người đã cố gắng và thất bại; dầu vậy chúng ta là những người ngu thế, chúng ta cứ lặp lại cùng hình mẫu. Chúng ta vẫn hi vọng rằng "Có thể mình là ngoại lệ, có thể mình có khả năng xoay xở bằng cách nào đó." 

Không ai đã từng có khả năng xoay xở, không phải bởi vì họ đã không cố gắng đủ, không phải bởi vì họ đã không cố gắng mạnh mẽ, nhưng bởi vì điều đó là không thể được trong chính bản chất của mọi thứ. Họ đã làm tất cả những điều có thể được làm, không cái gì đã bị bỏ lại không làm, nhưng chết nhất định xảy ra - thực ra nó đã xảy ra trong chính việc sinh của bạn rồi. Được sinh ra là một cực; cực kia bị ẩn giấu trong nó.

Người ta bắt đầu chết vào khoảnh khắc người ta bắt đầu thở. Khoảnh khắc đầu tiên của sinh cũng là khoảnh khắc đầu tiên của chết. Vâng, phải mất bẩy mươi, tám mươi năm để hoàn thành quá trình này. Chết không tới một cách bất thần sau tám mươi năm đâu; nó phát triển, nó phát triển mọi khoảnh khắc. Nó phát triển bây giờ... Sống là cánh bên này, chết là cánh bên kia, và cả hai cánh đều là của bạn. Và bạn đang cố bay với một cánh sao? Đây là cách bạn tạo ra khổ cho bản thân mình, thất bại và thất vọng. Chấp nhận cả hai đi.

Để nắm giữ của bạn là mềm yếu, mềm yếu tới mức nó có thể bị bỏ ra bất kì khoảnh khắc nào và sẽ không có tranh đấu trong việc bỏ nó, thậm chí không chậm trễ lấy một khoảnh khắc - bởi vì ngay cả chậm trễ một khoảnh khắc cũng đủ để bỏ lỡ vấn đề, bỏ lỡ cái duyên dáng của nó.

Công việc của tôi ở đây bao gồm việc dạy bạn cách sống và cách chết, cách vui và cách buồn, cách tận hưởng tuổi thanh xuân và cách tận hưởng tuổi già, cách tận hưởng mạnh khoẻ và cách tận hưởng ốm yếu. Nếu tôi dạy bạn chỉ cách tận hưởng khoẻ, vui, sống, và phần kia bị bỏ qua, thế thì tôi đang dạy bạn cái gì đó sẽ tạo ra phân chia trong bạn, chia chẻ trong bạn.

Tôi dạy bạn tính toàn bộ của sự tồn tại. Đừng sở hữu, đừng nắm giữ cái gì, đừng níu bám. Cứ để mọi thứ đến và đi. Cho phép mọi thứ đi qua bạn, và bạn bao giờ cũng vẫn còn mong manh, sẵn có. Và thế thì có cái đẹp lớn lao, duyên dáng lớn lao, cực lạc lớn lao.

Buồn của bạn cũng sẽ đem tới chiều sâu cho bạn, cũng nhiều như vui của bạn. Chết của bạn sẽ đem tới món quà lớn lao cho bạn, cũng nhiều như bản thân cuộc sống. Thế thì con người biết rằng toàn thể sự tồn tại này là của mình: đêm và ngày, mùa hè và mùa đông, tất cả đều là của bạn.

Trong khi vẫn còn mong manh, cởi mở, thảnh thơi, bạn trở thành người chủ. Đó là hiện tượng kì lạ, rất ngược đời: trong khi vẫn còn buông xuôi với sự tồn tại bạn trở nên thắng lợi. Và những khoảnh khắc này sẽ tới cho bạn lặp đi lặp lại. Toàn thể nỗ lực của tôi là để mang tới cho bạn ngày một nhiều những khoảnh khắc như vậy, những khoảnh khắc hàm chứa như vậy. Đừng cư xử một cách ngu xuẩn, đừng cứ lặp lại các chiến lược cũ, hình mẫu cũ của tâm trí bạn. Học cách hiện hữu mới.

Và điều vĩ đại nhất cần học là không ôm giữ cái gì: vào tình yêu của bạn, vào vui vẻ của bạn, vào thân thể của bạn, vào mạnh khoẻ của bạn. Tận hưởng mọi thứ - mạnh khoẻ, thân thể, tình yêu, người đàn bà của bạn, người đàn ông của bạn - nhưng đừng níu bám. Để bàn tay bạn để mở - đừng trở thành nắm đấm. Nếu bạn trở thành nắm đấm bạn trở thành bị đóng lại - bị đóng với gió và mưa và mặt trời và mặt trăng, bị đóng với bản thân Thượng đế. Và đó là cách sống xấu nhất; nó đang tạo ra nấm mồ quanh bản thân bạn. Thế thì sự tồn tại của bạn là không có cửa sổ. Bạn cứ bóp nghẹt bên trong và bạn đang chết ngạt bởi vì bạn nghĩ bạn đang tạo ra an toàn và an ninh cho bản thân mình. 

Tôi đã nghe một câu chuyện ngụ ngôn cổ Sufi:

Một nhà vua rất sợ chết, cũng như mọi người đều sợ - và bạn càng có nhiều, tất nhiên, bạn càng sợ hơn. Người nghèo không sợ chết mấy đâu. Người đó có gì mà mất? Cuộc sống đã cho người đó cái gì? Người đó vẫn còn không quan tâm.

Đó là lí do tại sao ở các nước nghèo bạn sẽ thấy đi thấy lại sự dửng dưng với cái chết, nghèo, đói. Lí do là, mọi người đã sống trong nghèo nàn lâu tới mức bây giờ họ chẳng lo nghĩ gì về chết. Chết tới với họ như sự giảm nhẹ - giảm nhẹ khỏi mọi khổ và lo âu, giảm nhẹ khỏi nạn đói, đau khổ, nghèo nàn.

Mọi người tới từ các nước giầu nghĩ, "Sao họ lại dửng dưng với cái chết vậy?" Lí do là đơn giản: chẳng có gì để níu bám cả. Cuộc sống của họ đã không cho họ cái gì cả. Cuộc sống của họ nghèo tới mức chết không thể lấy được gì từ họ; nó không thể làm cho họ nghèo hơn họ đã nghèo rồi. Nhưng bạn càng có nhiều, bạn càng trở nên sợ chết nhiều hơn. Xã hội càng giầu, càng nhiều sợ chết hơn.

Trong các xã hội nghèo điều kiêng kị là dục, và trong xã hội giầu điều kiêng kị là chết. Đó là chỉ dẫn liệu xã hội là giầu hay nghèo - bạn có thể nhìn vào điều kiêng kị của họ là gì. Nếu họ rất chống lại dục điều đó nghĩa là họ nghèo; nếu họ rất chống lại chết, thậm chí sợ nhắc tới nó, điều đó đơn giản nghĩa là họ giầu. Do đó rất khó có đương đầu giữa nước nghèo và nước giầu - những điều kiêng kị của họ va chạm.

Điều này đang xảy ra mọi ngày ở đây, bởi vì người của tôi đã tới từ khắp nơi trên thế giới và xã hội Ấn Độ nghèo nàn có điều kiêng kị về dục. Dục là vấn đề của họ, dục là nỗi sợ của họ. Sinh là nỗi sợ của họ, không phải chết. Họ nghĩ về cách dừng sinh, họ đắn đo về các phương pháp kiểm soát sinh. Ở các nước giầu các nhà khoa học cứ tìm kiếm cách trì hoãn cái chết. Ở các nước nghèo vấn đề là cách trì hoãn việc sinh.

Cho nên nhà vua rất sợ hãi, cũng là tự nhiên. Ông ấy có nhiều thế và cái chết sẽ lấy đi mọi thứ; và ông ấy đã phí hoài cả đời mình trong việc tích luỹ. Làm sao tự bảo vệ bản thân mình? Và trong việc tích luỹ nhiều của cải thế ông ấy đã tạo ra nhiều kẻ thù và họ bao giờ cũng tìm cơ hội để cắt đầu ông ấy, để bắn ông ấy.

Ông ấy xin lời khuyên từ những người già, trí huệ của đất nước. Họ bảo ông ấy làm một lâu đài chỉ có một cửa vào - không cửa sổ, không cửa ra vào khác, chỉ một cửa đi vào và đi ra. Ông ấy sẽ an toàn. Và ở cửa ông ấy có thể để lực lượng an ninh mạnh với cả nghìn người để cho không ai có thể vào được.

Ý niệm này hấp dẫn. Ông ấy làm một lâu đài lớn không cửa sổ, không cửa ra vào, ngoại trừ một cửa được gác bởi một nghìn chiến binh.

Nhà vua láng giềng, bạn ông ấy, cũng sợ chết. Ông ta nghe nói về lâu đài này và ông ta tới xem. Ông ta rất bị ấn tượng. Ông ta nói, "Tôi sẽ lập tức bắt đầu làm việc, tôi sẽ lập tức làm ra lâu đài cho bản thân tôi - cái này an toàn thế an ninh thế!"

Khi bạn ông ấy ra về - nhà vua bước ra khỏi lâu đài để nói lời tạm biệt ông ta - ông ta lại ca ngợi lâu đài này. Trong khi ông ta đang ca ngợi lâu đài, một người ăn xin ngồi cạnh đường bắt đầu cười to. Cả hai nhà vua đều bị choáng và họ hỏi ông ấy, "Sao ông cười? Ông có điên không đấy? Và ông không biết cư xử với sự hiện diện của các nhà vua sao?" 

Người ăn xin nói, "Tôi không thể kiểm soát được mình. Tôi xin lỗi! Nhưng bản thân tôi là vua của tôi, và để tôi bảo cho các bệ hạ về chân lí tại sao tôi cười. Tôi đã quan sát, bởi vì tôi ăn xin ở đây trên con đường này. Tôi đã từng quan sát... lâu đài này được xây dựng, nhưng tôi phân vân: tôi nói với các bệ hạ, có một sai lầm duy nhất, một lỗi, mà sẽ chứng tỏ là định mệnh."

Nhà vua nói, "Sai lầm đó là gì? Ông nói cho chúng ta, chúng ta sẽ sửa nó." Nhà vua sẵn sàng lắng nghe, và không chỉ lắng nghe mà còn sửa nó.

Người ăn xin nói, "Bệ hạ làm một điều: bệ hạ đi vào bên trong và bảo người của bệ hạ đóng cửa lại, mãi mãi, bởi vì cái cửa này sẽ chứng tỏ là nguy hiểm. Cái chết sẽ đi vào từ đây! Cả nghìn chiến binh này sẽ không thể nào ngăn cản được cái chết, họ sẽ thậm chí không có khả năng thấy nó. Cho nên đóng cửa hoàn toàn lại. Thay vì thế làm bức tường, và bệ hạ ở bên trong lâu đài và bệ hạ sẽ an toàn mãi mãi! Không ai có thể giết được bệ hạ, thậm chí cái chết cũng không thể vào trong được."

Nhưng nhà vua nói, "Điều đó nghĩa là ta sẽ chết à!

Nếu ta không thể ra được, phỏng có ích gì mà sống?"

Và người ăn xin nói, "Đó là lí do tại sao tôi cười. Bệ hạ đã chết chín mươi chín phẩy chín phần trăm rồi! Chỉ một cửa còn lại, cho nên chỉ ngần đó là bệ hạ sống thôi."

Bạn càng an toàn hơn, bạn càng chết hơn. Và đây không phải là cái chết đẹp, cái chết duyên dáng của chiếc lá, của cánh hồng rụng xuống đất, quay về cội nguồn. Nó là cái chết xấu xí, sự bịa đặt của con người.

Cái chết tự nhiên là đẹp; con người đã làm cho nó xấu. Con người đã làm mọi thứ xấu; bất kì điều gì con người chạm vào đều trở thành xấu. Nếu con người chạm vào vàng nó biến thành bụi.

Amitabh này, cứ để hiểu biết này thấm sâu nhất có thể được. Để điều này trở thành chính cốt lõi của bạn, thành sáng suốt của bạn. Vâng, nó là vậy đấy. Đừng sở hữu, đừng giữ chặt. Vẫn còn thảnh thơi, vẫn còn không sở hữu. Nếu cái gì đó sẵn có, tận hưởng nó; khi nó biến mất, để nó biến mất với lòng biết ơn - biết ơn vì tất cả những điều nó đã làm cho bạn, không bực tức, không phàn nàn. Và bạn sẽ biết vui vẻ lớn nhất của sống và chết, sáng và tối, của hiện hữu và không hiện hữu cả hai.

Câu hỏi 2

Thưa Thầy kính yêu,

Trong sự tồn tại, bất kì khi nào một người chứng ngộ xuất hiện, cả các lực ác và thiện đều bắt đầu vận hành. Như thực chứng lịch sử, thường lực ác thắng. Một Jesus bị đóng đinh, một Socrates bị đầu độc, một Mansoor bị băm vằm, Phật, Mahavira bị ném đá. Đến thế mà phần lớn nhân loại vẫn còn hoàn toàn trong bóng tối. Thưa Thầy kính yêu, trạng thái sự việc này vẫn còn như trong quá khứ sao? Cùng hiện tượng đó có tiếp tục sau khi Thầy ra đi không? Xin Thầy rọi ánh sáng vào.

Dharma Bhikkhu, điều đầu tiên cần hiểu là: đừng phân chia sự tồn tại thành thiện và ác, thành Thượng đế và Quỉ, thành lực thiện và lực ác. Phân chia đó là cách sái để nhìn vào thực tại. Sự tồn tại là một. Trong sự tồn tại Jesus và Judas là không tách rời, nhưng là diễn viên trong cùng vở kịch. Bạn có thể nghĩ về Jesus mà không có Judas được không? Bạn nghĩ Ki tô giáo được lập nên bởi một mình Jesus sao? Thế thì bạn hoàn toàn sai - năm mươi phần trăm là bởi Jesus, năm mươi phần trăm bởi Judas đấy. Và trong thực ra, Judas đã đóng vai trò quan trọng hơn bản thân Jesus. 

Do đó tôi không gọi Ki tô giáo là "Ki tô giáo" đâu; tôi gọi nó là "Chữ thập giáo," bởi vì cây chữ thập đã trở thành biểu tượng. Và ai chịu trách nhiệm cho cây chữ thập? Judas chịu trách nhiệm cho cây chữ thập. Không có Judas, câu chuyện về Jesus sẽ mất đi mọi sự vinh quang của nó. Judas cho sự tương phản; ông ta là tấm bảng đen trên đó Jesus trở thành dòng chữ bạc. Ông ta là đám mây đen, và Jesus loé lên như năng lượng sét - nhưng không có mây đen bạn sẽ không có khả năng thấy được tia sét đâu.

Bạn có thấy sao ban ngày không? Chúng có đó, nhưng bạn không thể thấy được chúng. Để thấy chúng bạn cần đêm tối - đêm càng tối các vì sao càng sáng hơn. Đêm càng nhiều sao bởi vì ngày một nhiều sao xuất hiện khi bóng tối sâu hơn. Bạn có nói rằng bóng tối chống lại sao không? Nó tôn chúng lên, nó nuôi dưỡng chúng.

Cho nên điều đầu tiên cần nhớ, Dharma Bhikkhu này, là ở chỗ sự tồn tại không bị phân chia thành hai phe đâu. Nó là một trò chơi, nó là một vở kịch; chúng ta tất cả đều là diễn viên trong nó, và kẻ thù được cần tới nhiều như người bạn được cần tới.

Không phải ngẫu nhiên mà trước khi Jesus bị bắt ông ấy đã hôn Judas và rửa chân Judas. Người Ki tô giáo nghĩ điều này là thánh thiện, linh thiêng. Quan sát của tôi là: nó là hiểu biết; nó chẳng liên quan gì tới tính thánh thiện hay linh thiêng cả. Một hiểu biết vô cùng!

Jesus đang nói, "Mặc dù Judas sẽ phản bội ta, ông ấy phải hoàn thành vai của ông ấy và ta phải hoàn thành vai của ta - và chúng ta là một phần của cùng vở kịch." Đây là sáng suốt phương Đông: rằng các lực sáng và lực tối không thực sự tách biệt, chúng chỉ có vẻ vậy thôi.

Nếu Socrates mà không bị đầu độc bạn chắc đã quên ông ấy từ lâu rồi. Và ông ấy đằng nào cũng chết, cho nên những người đầu độc ông ấy đã giúp cho công việc của ông ấy, họ thực sự phục vụ cho sự nghiệp của ông ấy. Họ đã làm cho tên ông ấy thành bất tử.

Đã từng có nhiều nhà huyền môn Sufi với cùng tầm mức như al-Hillaj Mansoor, nhưng bạn nhớ được bao nhiêu cái tên? Bạn thậm chí có nhớ được tên của thầy của Mansoor không? Tất cả những cái tên đều đã bị quên đi. Mansoor đã trở thành ánh sáng vĩnh hằng, bởi lẽ đơn giản là ông ấy đã bị giết, bị giết một cách tàn bạo - vâng, bị xẻ thành từng mảnh. Cái chết của Jesus nếu so với cái chết của Mansoor có vẻ rất nhân đạo, từ bi. Mansoor bị giết từng phần một. Đầu tiên chân ông ấy bị chặt ra, thế rồi tới tay ông ấy, thế rồi mắt bị móc ra, thế rồi lưỡi ông ấy bị cắt ra, thế rồi đầu ông ấy bị chặt - thành từng phần, từng mảnh.

Nhưng Mansoor đã trở thành cái tên quí giá nhất trong toàn thể tín ngưỡng Sufi; và tín ngưỡng này là giầu có: Bahauddin, Jalaluddin, Hassan, Rabiya, thầy riêng của Mansoor, Junnaid, và hàng nghìn người khác những người đã trở nên chứng ngộ.

Hai truyền thống này trên thế giới đã tạo ra nhiều người chứng ngộ nhất: một là Thiền, được sinh ra từ sáng suốt của Phật, và truyền thống kia là Sufi giáo, được sinh ra từ sáng suốt của Mohammed. Hai truyền thống này đã tạo ra ánh sáng vĩ đại nhất trên thế giới. 

Nhưng bạn không thể tìm được một cái tên nào trong Thiền so sánh được với Mansoor, bởi lẽ đơn giản là không Thiền sư nào đã bị chặt mảnh, bị giết hại, bị đóng đinh.

Nếu Jesus đã chinh phục được gần toàn thể thế giới - bởi vì gần một nửa nhân loại ở dưới tác động của ông ấy - lí do là gì? Mahavira theo bất kì cách nào có bị tụt lại sau trong chứng ngộ của ông ấy không? Kanad không có khả năng biến đổi toàn thế giới sao? Họ đều có khả năng như Jesus, nhưng họ không có Judas của họ - cây chữ thập bị thiếu. Họ đã chết trong giường của mình, họ đã chết theo cách bình thường. Khi có liên quan tới bản thể bên trong của họ thì họ đã chết theo cách phi thường, nhưng ai sẽ thấy và hiểu điều đó? Cái chết của Jesus trở thành hiện tượng lịch sử, có ý nghĩa tới mức lịch sử đã được phân chia tại điểm đó: trước Jesus và sau Jesus. Jesus trở thành đường phân chia. Không ai khác đã từng có ý nghĩa như vậy. Tại sao?

Và bạn nói, Dharma Bhikkhu, "Thường lực ác thắng."

Không, không bao giờ. Ngay chỗ đầu tiên, thiện và ác không phải là kẻ thù - đang chơi trò chơi trốn tìm thôi. Và ở chỗ thứ hai, thiện bao giờ cũng thắng bởi vì thiện lớn hơn ác. Jesus lớn hơn nhiều so với Judas, và Socrates lớn hơn nhiều so với những người đã đầu độc ông ấy, và Mansoor lớn hơn nhiều so với những người đã giết ông ấy.

Thiện là vô hạn; ác chỉ là một phần trong nó, một phần nhỏ - cố hữu, cần thiết, không tránh khỏi, nhưng là phần nhỏ. Nó phục vụ cho thiện.

Không, với việc đóng đinh Jesus lực ác đã không thắng được - chúng không thể thắng được, điều đó là không thể được. Thượng đế bao giờ cũng thắng. Cách thức của ngài là kì lạ: đôi khi ngài chinh phục bạn theo cách kì lạ tới mức bạn không thể thấy ra vấn đề ngay lập tức được. Ngài chinh phục qua Jesus bằng việc đóng đinh Jesus - một phương pháp kì lạ, cách thức bí ẩn, nhưng đấy là cách của Thượng đế.

Và chỗ thứ ba, nó bao giờ cũng sẽ vẫn còn như cũ; về điều đó, sẽ không có thay đổi gì cả. Và tôi cho rằng chẳng có nhu cầu nào về bất kì thay đổi nào cả; nó hoàn toàn đúng. Chết trên cây chữ thập là đẹp hơn chết trong Bệnh viện Sassoon! Ý niệm về chết trong Bệnh viện Sassoon là kinh hoàng. Tôi không sợ chết, nhưng tôi sợ Bệnh viện Sassoon!

Câu hỏi 3

Thưa Thầy kính yêu,

Tôi là người đàn ông mạnh mẽ, nhưng tôi không thể tìm thấy người đàn bà thực sự yêu tôi. Cái gì thiếu trong tôi vậy? Tôi đã tới đây để tìm bạn tâm hồn. Thầy có thể giúp tôi được không?

Sudhiro, có thể đấy... nhưng trước khi tôi có thể giúp được bạn tìm ra bạn tâm hồn, tôi sẽ phải tạo ra linh hồn trong bạn đã, điều này còn khó hơn nhiều! Bạn có thể mạnh mẽ về vật lí, điều đó không có nghĩa là bạn có linh hồn đâu.

Linh hồn chỉ là hạt mầm; bạn thực ra không có linh hồn bên trong bạn đâu, chỉ là những khả năng thôi. Và không có linh hồn, mọi người bắt đầu tìm kiếm bạn tâm hồn! Chỉ linh hồn mới có thể hấp dẫn linh hồn khác. Nếu bạn có linh hồn, thế thì linh hồn nào đó nhất định bị hấp dẫn tới bạn; bạn sẽ tìm thấy bạn tâm hồn. 

Nhưng người ta chưa bao giờ nghĩ theo cách đó. Và ý niệm là bạn là người mạnh mẽ có thể trở thành chướng ngại, bởi vì người mạnh mẽ thông thường là người mang nhiều tính con vật hơn. Đó là ý niệm của chúng ta về sức mạnh: người trông giống con vật hơn.

Bất kì khi nào tôi thấy bức ảnh về Ông Vũ trụ tôi đơn giản đâm phân vân - tôi không thể thấy cái đẹp nào cả, họ trông hoàn toàn xấu, toàn cơ bắp chứ chẳng cái gì khác! Họ trông giống con vật hơn con người.

Và điều này cũng không lành mạnh nữa, bởi vì họ tất cả đều chết sớm và họ tất cả đều chết bởi các bệnh nguy hiểm, bởi lẽ đơn giản là họ ép buộc thân thể mình và khuôn mẫu nào đó. Họ không yêu thân thể họ; thân thể họ căng thẳng. Vào lúc các Ông Vũ trụ này bốn mươi tuổi họ đã trên bờ vực chết và họ không chống nổi những bệnh lớn, không chữa được, bởi vì bản thân họ đã tạo ra những bệnh đó. Họ đã ép buộc thân thể họ, thao túng thân thể họ. Họ đã thành công, nhưng với cái giá lớn.

Sức mạnh, trong tâm trí thông thường, nghĩa là hung hăng. Và đàn bà cần chút ít dịu dàng hơn, không hung hăng. Và ai biết được, Sudhiro? Bạn có thể đang mang ý niệm này rằng bạn là người đàn ông mạnh mẽ và bạn có thể thậm chí không phải là điều đó. Nó có thể chỉ là ý niệm bản ngã, tưởng tượng.

Moe và Sophie đã lấy nhau trong mười hai năm. Một đêm trên giường Moe nói, "Nâng áo ngủ em lên."

Sophie không trả lời.

Moe thử lần nữa. "Này, làm bé ngoan đi. Nâng áo ngủ em lên."

Sophie vẫn không đáp lại.

Moe xông ra khỏi phòng, đóng sầm cửa lại. Sophie nhỏm dậy và khoá nó lại. Trong cả nửa giờ Moe đi lại lại trong phòng khách. Thế rồi anh ta bước lại phòng ngủ, đẩy cửa, và thấy nó bị khoá rồi.

"Mở cửa ra," anh ta cầu xin. "Anh rất tiếc anh đang tức tối. Mở cửa ra!" Sophie không trả lời.

"Nếu em không mở cửa anh sẽ phá tan nó đấy!" "Trông dáng lực sĩ của em đây!" Sophie quát tháo.

"Ngay cả áo ngủ anh ta còn chẳng nâng được, mà cánh cửa anh ta sẽ phá tan cơ đấy!"

Cho nên tôi không biết bạn mạnh mẽ thế nào. Có thể bạn có khả năng phá cửa đấy - điều đó sẽ chẳng ích gì. Bạn sẽ phải học nghệ thuật khác! Và tôi không biết, Sudhiro này, bạn bao nhiêu tuổi rồi - bởi vì bạn phải đã từng tìm kiếm lâu rồi; bằng không bạn đã không đạt tới đây. Và nếu bạn đã từng thất bại cả đời mình thì bạn phải trở nên được kết tinh trong hình mẫu nào đó. Bạn có thể hùng hổ, bạn có thể là người giả vờ, bạn có thể ít quan tâm tới tình yêu và quan tâm nhiều tới chinh phục đàn bà.

Có nhiều người cứ làm điều đó hoài: họ cứ đếm xem bao nhiêu đàn bà họ đã chinh phục được. Có cả đàn bà nữa - bây giờ chỉ ở phương Tây nhưng chẳng mấy chốc họ sẽ ở cả phương Đông nữa - người cứ đếm, cứ dường như tình yêu là vấn đề số lượng!

Một đàn ông đang làm tình với một đàn bà và anh ta hỏi cô ấy, "Anh có phải là người đàn ông đầu tiên làm tình với em không?" 

Một im lặng dài tiếp theo đó. Người đàn ông hỏi, "Em có nghe anh nói hay không đấy?"

Cô ấy nói, "Em có nghe, nhưng em đang đếm."

Có những người cứ đếm: bao nhiêu đàn bà họ đã chinh phục, bao nhiêu đàn ông họ đã chinh phục. Nếu bạn quan tâm tới chinh phục bạn không quan tâm tới tình yêu đâu. Và khi dần dần, dần dần cuộc sống tuột khỏi bàn tay bạn, khi cái chết bắt đầu gõ cửa nhà bạn, bạn trở nên sợ hãi. Bỗng nhiên bạn trở nên tỉnh táo rằng bạn đã bỏ lỡ cái gì đó đẹp đẽ.

Yêu là một trong những kinh nghiệm lớn nhất trong cuộc sống - và nhiều người bỏ lỡ nó. Họ có thể sinh con đẻ cái, họ có thể cưới nhiều lần, nhưng tình yêu là hiện tượng hoàn toàn khác. Nó cần nhạy cảm lớn, nó cần linh hồn. Và khi thời gian trôi qua và năng lượng bắt đầu tàn tạ và cái chết tới gần hơn, bạn trong hoảng hốt.

Đó đích xác là cảm giác của tôi khi đọc câu hỏi của bạn, Sudhiro - rằng bạn đang trong hoảng hốt.

Hai bà già nhỏ bé đang ngồi tán gẫu qua hàng rào sân sau. Người thứ nhất khoe khoang, "Tôi đã đi chơi cùng ông già Cain đêm hôm trước và tôi đã tát cho ông ta hai lần."

"Để dừng ông ấy lại à?" bà bạn hỏi.

"Không," bà ta khúc khích, "để bắt đầu cho ông ấy!"

Nhưng điều tốt là bạn đã tới đây. Nếu bạn không thể bắt đầu được, chúng tôi có thể tát bạn! Cái gì đó bao giờ cũng là có thể. Một điều bạn cần là: thay vì tìm kiếm bạn tâm hồn, trở thành linh hồn, trở nên ý thức hơn.

Khi yêu là vô ý thức nó chỉ là thèm khát và không gì khác - cái tên mĩ miều cho một điều xấu. Khi yêu là có ý thức, chỉ thế thì nó mới là yêu. Nhưng bao nhiêu người có ý thức? Khi yêu có tính thiền, chỉ thế nó mới là yêu.

Và yêu có tính thiền sẽ hấp dẫn năng lượng yêu có tính thiền. Bạn có được chỉ cái bạn xứng đáng, nhớ lấy, không ít hơn không nhiều hơn. Bạn bao giờ cũng được đích xác cái bạn xứng đáng. Sự tồn tại là rất đúng mực và công bằng. Cho nên nếu bạn không có được bạn tâm hồn, sẽ chẳng ích gì mà đi tìm một cách điên cuồng một người bạn vậy. Thay vì thế nhìn vào trong đi. Bạn đang bỏ lỡ cái gì đó trong bạn - bạn đang bỏ lỡ phẩm chất tình yêu. Bạn không dịu dàng, bạn không nhạy cảm, bạn không ý thức. Và bạn không biết cách cho mà không đòi hỏi cái gì đáp lại. Tình yêu của bạn là đòi hỏi, có điều kiện cho nó. Nó là một loại khai thác. Bạn muốn dùng thân thể người khác, và không đàn bà nào đã bao giờ hạnh phúc nếu cô ấy bị sử sụng - cô ấy ghét điều đó.

Hàng triệu đàn bà ghét chồng họ bởi lí do đơn giản là họ cảm thấy bị sử dụng, cứ dường như họ chỉ là cái máy cho thèm khát dục của bạn được giảm nhẹ để cho bạn có thể có giấc ngủ đêm ngon lành. Không đàn bà nào có thể kính trọng bạn nếu cô ấy cảm thấy cô ấy bị sử dụng. Từng con người đều là mục đích lên bản thân mình. Đừng bao giờ dùng người đàn bà, đừng bao giờ dùng người đàn ông, đừng bao giờ dùng bất kì ai. Không ai là phương tiện cho mục đích của bạn cả. Kính trọng đi - yêu là chia sẻ, nó không phải là việc dùng người khác, nó không phải là cố vồ lấy cái gì đó từ người khác. Ngược lại, nó là việc cho một cách toàn tâm chẳng bởi lí do nào cả, chỉ vì vui vẻ cực điểm của việc cho.

Và thế thì bỗng nhiên bạn sẽ thấy một ngày nào đó bạn đã tìm được ai đó mà với người đó năng lượng của các bạn trong hài hoà, trong hoà hợp. Và đó là kinh nghiệm đẹp ngay cả trong việc tìm thấy một người mà bạn hoà hợp được. Và ở đây bạn có thể tìm thấy nhiều người bạn hoà hợp được. 

Bạn không thể hình dung được cực lạc của tôi, bởi vì tôi đang trong hoà hợp với mọi sannyasin của tôi, trong hoà hợp sâu sắc, hài hoà vô cùng. Thế thì tình yêu đạt tới đỉnh cao nhất của nó. Nó không còn có tính dục, nó là lời cầu nguyện thuần khiết. Và khi tình yêu là lời cầu nguyện, bạn đã tìm ra bạn tâm hồn.

Nhưng nếu tình yêu của bạn là thèm khát bạn không thể tìm thấy bạn tâm hồn được, bạn chỉ có thể tìm thấy thân thể đàn bà nào đó. Và thân thể sẽ không giúp hoàn thành khao khát của bạn. Bạn cần hài hoà với linh hồn, với bản thể bên trong, với nội tâm bên trong của người đàn bà hay của người đàn ông. Ít nhất với một người nếu điều đó xảy ra, vui vẻ lớn nảy sinh. Và thế thì khi bạn biết nghệ thuật này, nó có thể xảy ra với nhiều người nữa. Và đó là điều tình bạn là gì.

Nỗ lực của tôi ở đây là để tạo ra một công xã nơi cả nghìn linh hồn đang trong tình bạn sâu sắc thế, trong tình yêu thế, cứ dường như họ tất cả đều là bạn tâm hồn. Chúng ta có thể làm thoát ra ánh sáng lớn thế vào thế giới này qua trường năng lượng đó! Chúng ta có thể bắt đầu cuộc cách mạng như vậy trên thế giới, chúng ta có thể nhóm lửa như thế, cái sẽ cứ cháy mãi trong tương lai, trong nhiều thế kỉ, giúp mọi người được biến đổi, được tái sinh.

Câu hỏi 4

Thưa Thầy kính yêu,

Tôi đã bắt gặp một phát biểu của R.D. Laing rằng điên khùng không phải là suy sụp, nó là đột phá. Các trại thiền của chúng ta, bất kì khi nào chúng được tiến hành, đều bị xem như suy sụp, ngay cả với các nhà tâm thần. Liệu có biện minh được và là đạo đức để trao cho bệnh nhân suy nhược cách Thiền Động không? Xin thầy cho lời khuyên. Tôi đơn thuần là nhà giải phẫu.

Krishna Teertha Bharti, R.D. Laing đang đem thay đổi triệt để vào trong thế giới trị liệu đấy. Ông ấy không phải là nhà tâm thần thường đâu, ông ấy là nhà tâm thần cách mạng. Ông ấy hiểu tôi và điều tôi đang làm ở đây. Ông ấy cứ gửi sách của ông ấy cho tôi. Ông ấy đọc điều đang xảy ra ở đây, điều tôi đang nói, điều tôi  đang  dạy.  Ông  ấy  đã  từng  gặp  gỡ  với  các sannyasins ở London - ông ấy quan tâm nhiều lắm. Nhưng ông ấy là nhà cách mạng và sáng suốt của ông ấy là vĩ đại, và tôi đồng ý với ông ấy toàn bộ. Ông ấy đúng: điên khùng không phải là suy sụp, nó là đột phá.

Nhưng một điều tôi muốn nói: mọi điên khùng đều không phải là đột phá. Nhưng mọi điên khùng có thể được biến đổi thành đột phá - và điều đó nên là công việc của nhà trị liệu. Cho dù điên khùng là suy sụp, chức năng của nhà trị liệu là giúp việc suy sụp được biến đổi thành đột phá. Bằng không, mục đích của bạn là gì? Bạn đang làm gì?

Mãi cho tới nay, chức năng của nhà trị liệu đã là làm bình thường hoá con người, đem người đó trở lại cái ta cũ của mình. Và cái ta cũ của người đó là gì ngay chỗ đầu tiên? Nó là cái ta cũ của người đó mà đã đem tới trạng thái điên khùng này. Nếu bạn đem người đó trở lại cái ta cũ, bạn đơn giản trì hoãn cùng điều đó xảy ra lần nữa. Sớm hay muộn người đó sẽ lại trở thành điên. Có thể bạn đang giúp người đó được giảm nhẹ tạm thời. Chừng nào việc suy sụp của người đó chưa trở thành việc đột phá bạn vẫn chưa là giúp đỡ thực cho người đó đâu. 

Phương pháp thiền của tôi là phương pháp cho trị liệu tâm lí tương lai. Những người chính thống, các nhà tâm thần thông thường sẽ chống lại phương pháp của tôi, bởi vì họ níu bám lấy ý niệm cũ. Họ sợ việc suy sụp - tôi không sợ việc suy sụp. Suy sụp đơn giản nghĩa là thay đổi đã bắt đầu. Suy sụp đơn giản nghĩa là mọi chiến lược cũ, mọi an ninh cũ, đã thất bại. Suy sụp đơn giản nghĩa là cá tính cũ của bạn không còn hữu dụng chút nào nữa. Bạn cần con người mới, việc sinh thành mới.

Khi đứa trẻ được sinh ra từ bụng mẹ nó phải nghĩ - nếu nó có thể nghĩ - rằng đây là suy sụp, bởi vì toàn thể thế giới của nó đang biến mất. Bụng mẹ, ấm cúng của nó, ấm áp của nó, an toàn, an ninh của nó - không lo nghĩ, không trách nhiệm - tất cả những cái đó đang biến mất. Và đứa trẻ phải trải qua lối đi hẹp thế, nó phải cảm thấy rằng nó đang chết. Và thế rồi nó phải học cách sống mới từ ABC. Phải mất hai mươi nhăm năm để chúng ta giáo dục nó vận hành đúng trong xã hội.

Nhưng xã hội chúng ta là bất thường, xã hội chúng ta bị thần kinh. Nó đã bị chi phối bởi các chính khách thần kinh, các tu sĩ thần kinh, trong nhiều thế kỉ. Cho nên chúng ta chuyển đổi từng đứa trẻ thành người thần kinh - người thần kinh Hindu, người thần kinh Mô ha mét giáo, người thần kinh Ki tô giáo. Chúng ta đổi mọi đứa trẻ thành kẻ cuồng tín, và nó càng cuồng tín nhiều chúng ta càng ca ngợi nó nhiều. Nó càng nói, "Hindu giáo là tôn giáo duy nhất, tôn giáo duy nhất đúng, tôn giáo duy nhất thật," người Hindu sẽ ca ngợi nó.

Đó là cách Ayatollah Khomeini đang được ca ngợi bởi những người ngu ở Iran. Ông ta là người cung trăng - ông ta cần việc suy sụp! - nhưng ông ta đang được ca ngợi như người lãnh đạo lớn lao, người lãnh đạo cách mạng. Trong nhiều thế kỉ, người cuồng tín đã từng được ca ngợi.

Nếu ai đó nói, "Ấn Độ là nước vĩ đại nhất trên thế giới, mảnh đất tôn giáo nhất, mảnh đấy thiêng liêng nhất," mọi người sẽ ca ngợi người đó. Họ  sẽ nói, "Trông người đó thành tâm với đất nước làm sao." Người đó đơn giản điên - người đó cần trị liệu!

Bởi vì chúng ta đã ca ngợi những loại thái độ, cách tiếp cận thần kinh này, và chúng ta đã kết án người khác... nếu ai đó không ca ngợi Mô ha mét giáo, Hindu giáo, Ki tô giáo, chúng ta nghĩ người đó là kẻ phản bội. Nếu ai đó không phải là người quốc gia lớn chúng ta nghĩ người đó là kẻ phản bội. Chúng ta đã kết án người lành mạnh và chúng ta đã ca ngợi người điên khùng. Một cách tự nhiên, đám đông vẫn còn điên khùng.

Toàn thể thế giới cần việc suy sụp! Nhưng chỉ một việc suy sụp sẽ không ích gì. Trước khi thế giới đi qua việc suy sụp đó - và ngày đó đang tới gần hơn mỗi ngày - phương pháp và cách thức phải được phát minh ra, được đổi mới, cái có thể biến suy sụp thành đột phá.

Đó là điều kĩ thuật thiền là gì: việc chuẩn bị cho tương lai, sự chuẩn bị, sự chuẩn bị tuyệt đối cần thiết, cho cái gì đó sẽ xảy ra. Nhân loại đang trên bờ của suy sụp - chúng ta đã đi tới chính tận cùng của giới hạn. Bây giờ không còn gì nữa, chúng ta không thể tiếp tục thêm nữa theo cách này. Những hình mẫu cũ đã bị vượt qua rồi; chúng tất cả đều đã lạc hậu. 

Các nhà tâm thần của bạn và các nhà phân tâm của bạn sẽ chống lại tôi, bởi vì họ phục vụ cho quá khứ và tôi không có tình yêu với quá khứ, không một chút nào. Tôi yêu hiện tại, và qua hiện tại tôi chuẩn bị cho tương lai. Quá khứ xấu thế, nó thậm chí không đáng nhìn vào. Trong một tương lai tốt hơn chúng ta sẽ chấm dứt việc dạy mọi người về lịch sử quá khứ, về Alexanders, Genghis Khans, Nadirshahs, Tamerlanes, bởi vì ngay cả nhắc tới họ cho trẻ con cũng là sai. Ngay cả để cho chúng ý niệm rằng những người như thế đã từng tồn tại, rằng con người có thể rơi vào trong thoái hoá như thế, cũng là đầu độc tâm trí chúng.

Nhưng các nhà phân tâm, nhà tâm thần của bạn đang phục vụ cho quá khứ; do đó họ sẽ chống lại phương pháp của tôi. Toàn thể nỗ lực của họ là bằng cách nào đó vá víu mọi người lại. Nếu lỗ hổng nào đó xuất hiện họ đơn giản vá lại nó, nếu vết thương nào đó xuất hiện họ che đậy nó lại. Họ giữ cho bạn vận hành hiệu quả như thư kí trong văn phòng, như người thu thuế được uỷ quyền, như viên thanh tra cảnh sát, như ông trưởng ga, vân vân. Họ không quan tâm tới tính người của bạn. Mối quan tâm của họ chỉ là bạn phải vẫn còn là thành viên vận hành của xã hội, hữu dụng một cách máy móc, có vậy thôi.

Mục đích của tôi là khác toàn bộ: Tôi muốn bạn là con người. Tôi muốn bạn không chỉ là con người mà còn vươn tới là điều thiêng liêng.

Bạn hỏi tôi, Krishna Teertha Bharti... Anh ấy là bác sĩ giải phẫu, bác sĩ; một cách tự nhiên câu hỏi này đã nảy sinh trong tâm trí anh ấy. Bạn hỏi tôi, "Liệu có biện minh được và là đạo đức để trao cho bệnh nhân suy nhược cách Thiền Động không?"

Cái gì khác có thể được biện minh thêm và đạo đức thêm nữa - bởi vì là người chịu đựng suy nhược đơn giản nghĩa là người đó đã kìm nén quá nhiều. Suy nhược không là gì ngoài kìm nén. Người đó bị kìm nén nhiều thế bởi vì người đó đã không được phép bầy tỏ bản thân mình. Thiền Động là cách bầy tỏ. Trong việc bầy tỏ bản thân mình, trong việc làm thanh tâm tất cả những cái đã từng bị kìm nén vào trong vô ý thức, người đó sẽ được nhẹ gánh, người đó sẽ trở nên lành mạnh hơn, khoẻ mạnh hơn.

Hai tên cướp phá cửa nhà băng trong một thị trấn nhỏ.

"Thôi được," tên to con hơn nói. "Sắp hàng lại!

Chúng ta sẽ cướp mọi đàn ông và hiếp mọi đàn bà!"

"Đợi một chút!" đối tác của nó cắn cảu. "Chúng ta vồ lấy tiền và đánh nó!"

"Câm đi và lo lấy việc của mày," bà cô từ đằng sau quầy tiền nói. "Thằng lớn biết điều nó đang làm!"

Chúng ta đã làm cho mọi người bị kìm nén, nén xuống mọi thứ. Họ đang sôi lên bên trong.

Trước khi cô ấy rời khỏi nhà người bạn Cô Emma được cảnh báo rằng một kẻ điên về dục đã được thả ở nhà bên cạnh. Tối hôm đó khi cô ấy quay trở về căn hộ của mình, cô ấy thận trọng nhìn dưới gầm giường, trong buồng riêng và đằng sau màn rủ.

Thế rồi Emma bật đèn lên. "Ồ, nó không có ở đây!" cô ta thở dài. "Đồ trời đánh thánh vật!"

Mọi người đã từng được nuôi dưỡng lớn lên trong xã hội chúng ta cần phương pháp nào đó để mửa ra giận, dục, tham, ghen, đố kị. Bạn đang ngồi trên núi lửa... và núi lửa có thể bùng phát bất kì lúc nào! Nếu thanh tâm mà được phép - và đó là điều Thiền Động tất cả là gì - núi lửa sẽ biến mất. Bạn sẽ trở nên lành mạnh hơn. 

Tôi không nói bạn sẽ trở nên bình thường hơn, nhưng tôi nói bạn sẽ trở nên lành mạnh hơn. Bây giờ, hai từ này có thể không trùng nghĩa đâu; thực ra chúng không thể trùng được - bởi vì với bình thường chúng ta thực sự không ngụ ý bình thường mà chúng ta ngụ ý trung bình. Đó là việc dùng sai của từ này. 'Bình thường' nên ngụ ý là người sống theo chuẩn, người sống theo tự nhiên, tự phát - người đó là bình thường. Nhưng mọi người không được phép sống một cách tự nhiên và tự phát. Họ bị buộc phải sống cuộc sống trung bình như những người khác đang sống - và trung bình được coi là bình thường.

Đó là lí do tại sao tôi nói tôi làm cho mọi người lành mạnh hơn. Họ sẽ bình thường thực sự, nhưng họ có thể không trùng với ý niệm của bạn về bình thường. Họ sẽ không phải là trung bình, chắc chắn - họ sẽ cao hơn trung bình. Họ sẽ có sáng suốt hơn trong cuộc sống, nhiều vui vẻ hơn trong cuộc sống của họ, nhiều tự do hơn trong cuộc sống của họ, nhiều nổi dậy nữa - nhiều tự do và nhiều nổi dậy hơn. Và xã hội và nhà thờ đều chống lại tự do. Họ không muốn bạn tự do, họ muốn bạn là nô lệ. Toàn thể quyền lợi được đầu tư của họ là trong việc làm bạn là nô lệ.

Do đó họ tất cả đều chống lại tôi. Tôi có thể hiểu được, tôi không ngạc nhiên chút nào bởi giận dữ của họ với tôi. Giận dữ của họ là tự nhiên, bởi vì bất kì cái gì tôi đang làm ở đây đều sẽ phá huỷ toàn thể cấu trúc của họ, và thỉnh thoảng chỉ một lỗ hổng trong con thuyền là đủ làm chìm nó. Và nỗ lực của tôi là để làm ra nhiều lỗ hổng nhất có thể!

Câu hỏi cuối cùng:

Thưa Thầy kính yêu,

Con người có thể dự đoán được không?

Tosho, con người là không thể dự đoán được - nếu người đó là con người. Nhưng rất ít người thực sự là con người - họ là máy. Máy là dự đoán được. Con người có tự do. Bạn không thể dự đoán được Phật, nhưng bạn có thể dự đoán được cái gọi là người thường. Họ là dự đoán được - họ cứ làm cùng một điều lặp đi lặp lại. Bạn biết điều họ đã từng làm từ trước cho tới giờ và tương ứng với điều đó bạn có thể dự đoán được điều họ sẽ làm ngày mai.

Trẻ nhỏ là không dự đoán được bởi vì chúng chưa được chuyển thành máy.

Để chuẩn bị cho một cậu bé cuộc kiểm tra năng khiếu, nhà tâm thần bảo cô bảo mẫu để cái cời rơm, cờ lê và cái búa lên bàn.

"Nếu nó vớ lấy cái cời rơm nó sẽ là nông dân. Nếu nó vớ lấy cờ lê nó sẽ là thợ cơ khí. Và nếu nó với lấy cái búa nó sẽ là thợ mộc," bác sĩ giải thích.

Cậu bé lừa mọi người - nó túm lấy cô bảo mẫu.

Con người đã trở nên máy móc tới mức ngay cả con vật đôi khi cũng hành xử theo cách không thể dự đoán được nhiều hơn con người.

Các nhà tâm lí thực nghiệm thích kể câu chuyện về một giáo sư đã nghiên cứu khả năng của con tinh tinh giải quyết vấn đề. Một quả chuối được treo lơ lửng ở giữa trần, tại độ cao mà con tinh tinh không thể với tới được bằng việc nhảy. Căn phòng trống trơn mọi đồ vật ngoại trừ vài cái sọt thưa để ngẫu nhiên quanh phòng. Phép thử là để xem liệu con tinh tinh cái này có nghĩ tới việc chồng các cái sọt ở giữa phòng và rồi trèo lên đỉnh các sọt để lấy chuối không.

Con tinh tinh ngồi yên tĩnh trong góc, quan sát nhà tâm lí thu xếp các cái sọt. Nó chờ đợi kiên nhẫn cho tới khi vị giáo sư đi ngang qua giữa phòng. Khi ông ấy ở thẳng ngay dưới quả chuối, con tinh tinh bỗng nhiên nhảy lên vai ông ấy, thế rồi nhảy lên không trung và túm lấy quả chuối.

Tosho, một người - người thực - là không dự đoán được, bởi vì người đó sống từ khoảnh khắc sang khoảnh khắc. Người đó không sống từ quá khứ và người đó không sống từ bất kì ý thức hệ nào đối với tương lai. Anh ta đơn giản sống khoảnh khắc này. Anh ta đáp ứng với tình huống, anh ta có tính đáp ứng; do đó anh ta không thể dự đoán được.

Các sannyasin của tôi phải trở thành không dự đoán được. Bạn càng không dự đoán được, bạn càng có tính người hơn.

Đủ cho hôm nay.

Xem Chương 5 - Quay về Mục lục

Posted in: Chương 4. Con người thực là không đoán được,Osho – Dhammapada: Con đường của Phật (Tập 7)